Ruimtestation

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Beluister

(info)

Een ruimtestation is een ruimtevaartuig dat bedoeld is om voor korte of langere tijd te worden bemand. De bemanning reist van en naar het ruimtestation in een apart ruimtevaartuig.

Kenmerken[bewerken]

In de praktijk zijn ruimtestations onbemand gelanceerd, hoewel het theoretisch mogelijk is om ruimtestations met bemanning en al te lanceren. Tot op heden draai(d)en alle ruimtestations in een lage baan om de aarde, op een hoogte van maximaal 440 kilometer. Behalve dat hier minder energie voor de lancering nodig is blijven ze ook binnen het relatief stralingsarme gebied binnen de Van Allen-gordels, zodat de bewoners minder aan kosmische straling blootgesteld worden. Het is echter wel mogelijk om ze in een hogere baan om de aarde te laten draaien, of zelfs rond een ander hemellichaam. Het is ook mogelijk om ze in een punt in de ruimte te plaatsen waar de zwaartekracht van twee hemellichamen elkaar als het ware opheft, de zogenaamde Lagrangepunten.

De eerste ruimtestations zijn in hun geheel gelanceerd, de latere zijn in gedeelten gelanceerd en in de ruimte samengesteld. Ruimtestations zijn in de praktijk niet ontworpen om op de aarde of op een ander hemellichaam te landen. Ze keren aan het eind van hun levensduur terug in de atmosfeer, en vallen daar uiteen. Dat kan gecontroleerd gebeuren, zodanig dat de eventuele brokstukken die de reis door de dampkring overleven terechtkomen in een onbewoond deel van de aarde (meestal het zuidelijke deel van de Grote Oceaan). In de praktijk is het echter enkele keren gebeurd dat brokstukken van een ruimtestation in bewoond gebied terecht kwamen.

Geschiedenis[bewerken]

Sinds het begin van de ruimtevaart in de jaren vijftig worden er al plannen voor ruimtestations gemaakt. Voorheen was er al sprake van ruimtestations in sciencefiction verhalen sinds de tijd van Jules Verne. Na de oorlog werden er door o.a. Wernher von Braun voorstellen gedaan voor reusachtige draaiende wielen in een baan om de Aarde waarin kunstmatige zwaartekracht zou heersen. Ze zouden als tussenstation moeten fungeren tussen de Aarde en de Maan en planeten. Omdat deze plannen meer geld zouden kosten dan het Amerikaanse Congres toewees werden deze 'ruimtewielen' in de ijskast gezet en het Apolloprogramma opgezet dat astronauten rechtstreeks naar de Maan kon brengen. Na het Apollotijdperk waren er nog plannen genoeg om grote ruimtestations te bouwen zoals bv. voorgesteld in de jaren zeventig door de Amerikaanse natuurkundige Gerard O'Neil. Deze voorzag zelfs ware ruimtekolonies waar grote aantallen mensen een begin zouden maken met de kolonisatie van het zonnestelsel. Maar door het onwillige Congres werd daarentegen steeds minder geld toebedeeld om deze plannen te verwezenlijken. Wat restte was het magere Skylab en de Russische Mir. Heden zijn er geen grote plannen meer en werkt men alleen nog aan het relatief bescheiden ISS.

Overzicht van ruimtestations[bewerken]

naam natie lancering bijzonderheden
Saljoet 1 Sovjet-Unie 19 april 1971 Eén keer bemand, 23 dagen lang
Saljoet 2 Sovjet-Unie 3 april 1973 Militair (codenaam: Almaz). Kon niet worden gestabiliseerd. Nooit bemand.
Skylab Verenigde Staten 14 mei 1973 Samengesteld uit ongebruikt Apollo-materiaal. Drie keer bemand. Stortte ongecontroleerd neer boven West-Australië.
Saljoet 3 Sovjet-Unie 24 juni 1974 Militair (codenaam: Almaz 2). Één keer bemand.
Saljoet 4 Sovjet-Unie 26 december 1974 Twee keer bemand.
Saljoet 5 Sovjet-Unie 22 juni 1976 Militair (codenaam: Almaz 3). Twee keer bemand.
Saljoet 6 Sovjet-Unie 29 september 1977 Eerste ruimtestation waar twee ruimtevaartuigen aan konden koppelen. Vijf "permanente" bemanningen, elf "visite"-bemanningen.
Saljoet 7 Sovjet-Unie 19 april 1982 Vergelijkbaar met Saljoet 6. Zes "permanente" bemanningen, vier "visite"-bemanningen.
Mir Sovjet-Unie/
Rusland
19 februari 1986

(eerste module)

Uit meerdere modulen samengesteld. Is bezocht door tientallen bemanningen. Negen keer bezocht door Spaceshuttle. Op 23 maart 2001 gecontroleerd neergestort boven zuidelijk deel van Grote Oceaan.
Internationaal ruimtestation ISS internationaal
(16 landen)
20 november 1998

(eerste module)

In aanbouw. Permanent bemand sinds 2 november 2000.
Tiangong 1 China 29 september 2011 Bezocht op één onbemande en twee bemande vluchten.

Trivia[bewerken]

Externe links[bewerken]

Mir[bewerken]

International Space Station[bewerken]

Vista-kmixdocked.png
Door op de afspeelknop te klikken kunt u dit artikel beluisteren. Na het opnemen kan het artikel gewijzigd zijn, waardoor de tekst van de opname wellicht verouderd is. Zie verder info over deze opname, bekijk de oorspronkelijke versie of download de opname direct. (Meer info over gesproken Wikipedia)