Sioux

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Zie het artikel Voor de gelijknamige taal, zie Sioux (taal).
Korte film (1894) van een dans die door een Sioux-stam wordt uitgevoerd in Buffalo Bill's Wild West show. Het zijn de eerste bewegende beelden waarin de leden van de Amerikaanse inheemse bevolking in voorkomen, 1894
De Sioux indiaan Red Bird

Sioux (spreek uit als: soe) is een exonieme verzamelnaam voor de Lakota, de Nakota en de Dakota. Dit zijn inheems-Amerikaanse volkeren uit de VS en Canada die één van de drie grote Sioux-dialecten spreken. Historisch gezien beschouwen de Lakota, Nakota en Dakota zichzelf als onderdeel van een natie of confederatie die is opgesplitst in drie divisies en zeven subdivisies. De werkelijke naam van deze confederatie is Oceti Sakowin: Zeven Raadsvuren. Spreek uit: HOH-tseej-tie-SJAK-oh-whieng. Deze naam verwijst naar de zeven subdivisies; zie Onderverdeling van de Oceti Sakowin.

Het exoniem Sioux is een Anglo-Franse verbastering van de naam (Naadoweisiwag of Naadawensiwiig) die een buurvolk, de Ojibwe-Anishinaabeg hen gaven. Sommigen vertalen deze naam als "slang" of een aan slang gerelateerd woord, en interpreteren het als een belediging. Anderen menen dat het woord zoveel betekent als "zij die een andere taal spreken". Sioux, dat zowel collectief wordt gebruikt alsook om er de afzonderlijke divisies en subdivisies mee aan te duiden, wordt door relatief veel mensen van de Oyate beschouwd als een ongewenste, zo niet beledigende naam. Anderen gebruiken het juist weer om naar zichzelf te verwijzen. Zo hebben verschillende stambesturen tegenwoordig het woord Sioux opgenomen in hun naam.[1]

Oyate, dat 'het volk ' betekent, is de collectieve naam waarmee de mensen behorend tot de Zeven Raadvuren zichzelf aanduiden. Maar ook ieder afzonderlijk lid van de zeven "Raadsvuren" beschouwt zichzelf als Oyate.

Onderverdeling van de Zeven Raadsvuren[bewerken]

Het Volk van de Zeven raadsvuren bestaat uit drie grote (geografische) divisies en zeven (politieke) subdivisies (de Raadsvuren).

  • Oostelijke divisie (de Dakota oftewel Isanti/Santee) (in Noord- en Zuid-Dakota en Iowa)
    • Mdewakantonwan
    • Wahpetonwan
    • Sisitonwan
    • Wahpekute
  • Middendivisie (de Nakota) (in Montana en Canada)
    • Ihanktonwan (Yankton) (Noemen zichzelf van oudsher Dakota)
    • Ihanktowana (Yanktonai) (Noemen zichzelf van oudsher Dakota)
  • Westelijke divisie (de Lakota) (Noord-en Zuid-Dakota, Nebraska, Montana)
    • Titonwan (Teton)
      • Hunkpapa
      • Oglala
      • Sihasapa (Blackfoot Sioux)
      • Sichangu (Brulé)
      • Miniconjou
      • Itazipacola (Frans: Sans Arcs "Zonder Bogen")
      • Oonhenunpa (Twee Ketels)

Belangrijke leiders in de 19de eeuw[bewerken]

Levensonderhoud[bewerken]

Toen blanke kolonisten voet aan wal zetten op het Noord-Amerikaanse continent woonden de Sioux nog in het oostelijk deel van wat nu de Verenigde Staten is.Zij deden aan landbouw.Ten gevolge van de steeds toenemende kolonisering vanuit Europa werden zij naar het Westen gedreven. In de 17e eeuw vestigden zij zich daar tenslotte in de prairiegebieden, waar ook landbouw mogelijk was. Nadat zij in de 18e eeuw de beschikking over paarden (en geweren) kregen werd de jacht op bisons een andere bron van levensonderhoud. Dit geldt voor die Sioux-stammen die zich toen in de Great Plains vestigden.

Geschiedenis[bewerken]

Op 15 december 1890 werd Sitting Bull ,lid van de stam van de Hunkpapa-Sioux en een belangrijk Indiaans vrijheidsstrijder bij Fort Yates doodgeschoten.

Op 29 december 1890 was het bloedbad van Wounded Knee .Tachtig jaar later 1970 was er de "bezetting van Wounded Knee", toen - in het kader van of geinspireerd door de Amerikaanse burgerrechtenbeweging - ook activisten van de Amerikaanse inheemse volken om aandacht voor hun cultuur en rechten vroegen.

Sinds april 2016 houden inheemse groepen uit geheel de VS waaronder de Sioux/Oyate protestacties tegen de aanleg van de Dakota Access Pipeline.Bij het protestkamp "Oceti Sakowin" bij het Standing Rock Reservaat kwam het dit jaar verschillende keren tot gewelddadige confrontaties met de oproerpolitie.De Verenigde Naties veroordeelden later het daarbij gebruikte excessieve politiegeweld.[2]

Enkele aan de Lakota, Nakota en Dakota verwante volken[bewerken]

Zie ook[bewerken]