Spijkerhoek

Spijkerhoek
Genre	Drama
Speelduur per afl.	ca. 30 minuten
Bedenker	Joop van den Ende Bert van der Veer
Hoofdrollen	Marijke Veugelers Mary-Lou van Steenis Joep Sertons Hidde Maas Michiel Kerbosch Manouk van der Meulen
Regie	Michael E. Briant Daniël Rooijackers Andrew Wilson
Muziek	Hans van Eijck
Land van oorsprong	Nederland
Taal	Nederlands
Productie
Producent	Joop van den Ende
Uitzendingen
Start	4 januari 1989
Einde	11 januari 1993
Afleveringen	78
Netwerk of omroep	Veronica (1989-1990)
Zender	RTL 4 (1990-1993, 1994 (hh)) NostalgieNet (2012) NPO Best (2014)
(en) IMDb-profiel
(mul) TMDb-profiel
Portaal    Televisie

Spijkerhoek was een Nederlandse dramaserie die werd uitgezonden door Veronica en later RTL 4 van 1989 tot 1993.

Het eerste seizoen van de serie werd uitgezonden door de toenmalige publieke omroep Veronica. Het tweede seizoen, oorspronkelijk geproduceerd voor TV10, werd vanaf 1990 uitgezonden door RTL 4, die ook de overige seizoenen uitzond. Door Spijkerhoek zijn vele acteurs en actrices bekend geworden in Nederland.

Spijkerhoek was in de jaren 80 en 90 van de 20e eeuw een kijkcijferhit. Meer dan twee miljoen mensen zaten elke week voor de buis om de belevenissen van onder meer Patty Starrenburg, Gerard Verlinden, Tony Beymer en Willy van de Akker te zien.

Geschiedenis

Ontstaan

Producent Joop van den Ende wilde eind jaren '80 ook een productie slijten aan de toen publieke omroep Veronica. Directeur Rob Out had op dat moment de wens voor een nieuwe dramaserie, en vroeg Van den Ende wat hij had. Van den Ende verzon ter plekke een verhaal dat veel raakvlakken had met de door hem geproduceerde film Spetters uit 1980. Out was direct overtuigd en gaf Van den Ende de opdracht om deze serie in productie te nemen. Terug in Aalsmeer werkte Van den Ende het idee verder uit met regisseur Bert van der Veer.

De scenario's voor de eerste twee seizoenen werden geschreven door de Engelse scenarist John Brason, en voor de regie werd de Engelse regisseur Michael E. Briant aangetrokken. Op zijn website beschrijft Briant dat de voorbereidingen voor de serie niet vlekkeloos verliepen; zo werden de scripts voor aflevering 1 en 2 meerdere malen volledig herschreven. Ook moest Briant werken met crewleden die niet gewend waren aan de snelle manier waarop hij dramaseries regisseerde in Engeland.

Intussen was de casting voor de serie in volle gang. Ervaren acteurs als Hidde Maas en Adriënne Kleiweg en jonge talenten als Wilfred Klaver en Mary-Lou van Stenis werden gecast. De serie startte op 4 januari 1989 op Veronica, en werd een waar kijkcijfersucces. De populariteit kwam tevens door de single Wonderful door Shift, dat de tweede plaats in de Top 40 bereikte.

Verhuizing naar TV10 / RTL 4

Hoewel er door Veronica een opdracht werd gegeven tot het produceren van een tweede seizoen Spijkerhoek, gooiden de plannen van Joop van den Ende om met een eigen commerciële zender te komen roet in het eten. Vervolgens nam Van den Ende de productie van het tweede seizoen over, met het plan dit uit te zenden op TV10. Daarmee zouden enkele inhoudelijke wijzigingen gepaard gaan: er werd gesproken over langere scènes en nieuwe verhaallijnen om hiermee een ouder publiek aan te trekken. Ook trok men actrice Kitty Courbois aan om de rol van Mama Chaiavelli te vertolken.

Tijdens de opnames van het tweede seizoen, in de zomer van 1989, leek niks in de weg te staan van TV10 en werd het logo van de nieuwe zender zelfs getoond in verschillende scènes van Spijkerhoek, opgenomen op de paardenrenbaan. Eind september 1989 kreeg TV10 echter geen toestemming om uit te zenden, waardoor het tweede seizoen langer op de plank bleef liggen dan gepland. Pas toen een deal tussen Van den Ende en de commerciële zender RTL Véronique een feit was, kreeg het tweede seizoen van Spijkerhoek een plaats in het uitzendschema. Uitzendingen van het tweede seizoen begonnen op 20 februari 1990, voorafgegaan door een speciale terugblik op het eerste seizoen.

Verdere verloop van de serie

RTL 4 gaf in het voorjaar van 1990 de opdracht aan Van den Ende voor het produceren van 26 nieuwe afleveringen Spijkerhoek, die daarmee een dubbel zo lang derde seizoen zouden vormen. Opnieuw werden er inhoudelijke veranderingen doorgevoerd: scenarioschrijver John Brason werd opgevolgd door Michael Russell, er kwam een nieuwe leader die beter zou passen bij de meer volwassen stijl van de serie en buitenopnamen werden deze reeks niet langer rond Amersfoort, maar in de omgeving van Bussum gedraaid, waar ook de binnenopnamen werden gedraaid.

Ook in de cast vonden er de nodige veranderingen plaats. Acteurs van het eerste uur Marijke Veugelers, Pim Peters, Wilfred Klaver en Jan Willem Sterneberg verlieten de serie gedurende het seizoen, en werden opgevolgd door Maeve van der Steen als Karin Brandsen, Steven de Jong als Jeroen Jansen, Cynthia Abma als Anja Jansen, Victor Reinier als Bas de Vries en Jaloe Maat als Marianna. Na 26 afleveringen eindigde het derde seizoen op 1 april 1991.

De serie was nog steeds een groot succes en RTL 4 bestelde een nieuwe reeks van 13 afleveringen voor in het najaar van 1991. De vierde reeks kende een grote leegloop van gezichten van het eerste uur. Hymke de Vries vertrok tussen het derde en vierde seizoen in, en werd in de eerste weken van het vierde seizoen gevolgd door Mary-Lou van Steenis, Adriënne Kleiweg, Joep Sertons en Manouk van der Meulen. Om de leegloop te compenseren werden verschillende nieuwe acteurs geïntroduceerd, zoals Bart Römer als Ronnie Maat, Tanneke Hartzuiker als Connie Jansen, Caya de Groot als Marieke Jansen en Theo de Groot als Pieter Jansen.

Het vijfde en laatste seizoen, opnieuw bestaande uit 13 afleveringen, werd uitgezonden in het najaar van 1992. RTL 4 communiceerde via de pers al voor aanvang van het seizoen dat dit het laatste zou zijn. De serie eindigde na 78 afleveringen op 11 januari 1993 met een open einde; mogelijk was het bij het schrijven en opnemen van het seizoen nog niet duidelijk dat dit het laatste zou zijn.

RTL 4 herhaalde in de zomermaanden van 1994 de gehele reeks. Later werden er ook herhalingen getoond op NostalgieNet.

Acteurs

In onderstaand overzicht staan alle acteurs en actrices die hebben meegespeeld in de serie Spijkerhoek.

Familie Chaiavelli

Hoofdpersonages
Acteur	Personage	Periode
Kitty Courbois	Rosina Chaiavelli	1990-1991, 1992-1993
Michiel Kerbosch	Mario Chaiavelli	1989-1993
Marijke Veugelers	Anke Chaiavelli	1989-1990, 1992

Familie Starrenburg

Hoofdpersonages
Acteur	Personage	Periode
Manouk van der Meulen	Monique Starrenburg	1989-1992
Freark Smink	Paul Starrenburg	1991, 1992
Mary-Lou van Steenis	Patty Starrenburg	1989-1992

Familie Van de Akker

Hoofdpersonages
Acteur	Personage	Periode
Wilfred Klaver	Dirk-Jan van de Akker	1989-1990
Adriënne Kleiweg	Willy van de Akker	1989-1992
Pim Peters	Rein van de Akker	1989-1990
Hymke de Vries	Francine van de Akker	1989-1991

Familie Verlinden

Hoofdpersonages
Acteur	Personage	Periode
Hidde Maas	Gerard Verlinden	1989-1993
Lies de Wind	Margit Verlinden	1990

Familie Jansen

Hoofdpersonages
Acteur	Personage	Periode
Cynthia Abma	Anja Jansen	1990-1993
Caya de Groot	Marieke Jansen	1991-1993
Theo de Groot	Pieter Jansen	1991-1993
Tanneke Hartzuiker	Connie Jansen	1991-1993
Steven de Jong	Jeroen Jansen	1990-1993

Familie Dekker

Hoofdpersonages
Acteur	Personage	Periode
Celia van den Boogert	Petra Dekker	1993
Jules Hamel	Johannes Dekker	1992-1993

Familie Brandsen

Hoofdpersonages
Acteur	Personage	Periode
Marjolein Sligte	Loes Kroon - Brandsen	1992, 1993
Maeve van der Steen	Karin Brandsen	1990-1993
Gwendolyn Verhulst	Anouk Brandsen	1991-1993

Familie Kersten

Hoofdpersonages
Acteur	Personage	Periode
Wilbert Gieske	Bert Kersten	1990
Barbara Gozens	Sonja Kersten	1990

Familie Van Lanschot

Hoofdpersonages
Acteur	Personage	Periode
Marlies van Alcmaer	Eva van Lanschot	1991-1992
Jim de Groot	Jan-Willem van Lanschot	1991-1992
Frans Kokshoorn	Arnold van Lanschot	1992

Overige hoofdrollen en bijrollen

Overige hoofdrollen & bijrollen
Acteur	Personage	Periode
Alexander van Bergen	Hans Bos	1991
Filip Bolluyt	Vincent Ruis	1990
Edmond Classen	Wethouder Derks	1989-1990
Kees Coolen	Commissaris Chris van Winden	1990
Hans Cornelissen	Rene van Leeuwen	1990
Bart Gabriëlse	Steve	1992-1993
Irma Hartog	Saskia	1992-1993
Fedde Hoekstra	Geert Jansma	1990-1993
Hans Hoes	Emile Franssen	1990
Mirte van Heusden	Ellen Vermeulen	1990
Rik Luycx	Jimmy Bergman	1989-1990
Jaloe Maat	Marianna	1991
Victor Reinier	Bas de Vries	1990-1991
Bart Römer	Ronnie Maat	1991-1992
Anne-Mieke Ruyten	Yvonne Prins	1991-1992
Frank Schaafsma	Jaap Sythoff	1989-1990
Joep Sertons	Tony Beymer	1989-1992
Peter Smits	Inspecteur de Jonge	1990
Guy Sonnen	Victor Bloemart	1992
Jan Willem Sterneberg	Wim de Beer	1989-1990
Iwan Vogelland	Thomas	1992-1993
Yorick van Wageningen	Ruud de Lange	1989
Ingrid Willemse	Mariëlle Gorter	1992
Wim Zomer	Nico Willems	1989

Gastrollen

Overige personages
Acteur	Personage	Periode
Herman Boerman	Herman	1989
Filip Bolluyt	Vincent Ruis	1990
Lars Boom	Ruud	1993
Bartho Braat	Dokter de Vries	1990
Eddie Brugman	Felix de Groen	1991
Wessel van Diepen	presentator Countdown	1989
Bill van Dijk	Klaver	1991-1992
Joop Dijkman	Engelbert Humperdinck	1989
Daan Dillo	Johnny	1991
Bert van den Dool	notaris	1990
Edo Douma	Politie-agent/ Rechercheur	1990-1991
Jan Anne Drenth	Meneer v.d. Wouden	1990
Willem Drieling	barman Wil
Jan Elbertse	agent	1991
Hubert Fermin	bakker	1992
Joss Flühr	arts	1991
Caroline van Gastel	Arts/ Oogarts	1990, 1992
Richard Gebski	Jan Mulder	1991
Hans van der Gragt	Brad Simon	1991
Maxim Hamel	Conte Accumulo	1990
Jan Hoek	Huygens	1990
Thera van Homeijer	receptioniste	1990
Jaap Hoogstra	buurman Rein	1990
Frits Jansma	portier	1992
Eric Jaspers	lifter	1991
Ad van Kempen	arts	1992
Frans Kokshoorn	Burgemeester	1989
Peter de Koning	arts	1990
Erik Koningsberger	kidnapper	1990
Wim Kouwenhoven	Brugmans	1990
Bert Kuizenga	arts	1991
Kristel Kootjans	Madonna	1989
Sacco van der Made	Klaas Peters	1990
Hugo Maerten	arts	1989
Tim Meeuws	Ernesto	1992
Con Meijer	Maarten Kamp	1991
Jurg Molenaar	Meneer Bos	1991
Marthe van der Noordaa	Saskia	1989-1990
Lettie Oosthoek	Mevrouw Bos	1991
Hans van Raam	kidnapper	1990
Michel van Rooy	Jan Reinier	1991
Nico Schaap	schipper	1990
Lou Steenbergen	Terry de Waart	1991
Maria Stiegelis	huishoudster	1992
Martin Versluys	bankbediende	1991
Jop de Vries	Joep van Beek	1992
Ger Wiersma	Hendriks	1990
Joop Wittermans	Duyff	1991

Trivia

• Bij het uitbrengen van de serie op dvd werd het derde seizoen, bestaande uit 26 afleveringen, opgesplitst in twee seizoenen van 13 afleveringen. Hierdoor zijn er zes seizoenen op dvd uitgebracht, terwijl er in werkelijkheid maar vijf seizoenen bestaan.
• Vele buitenopnamen voor Spijkerhoek zijn opgenomen in het historische Amersfoort op de Appelmarkt, de Groenmarkt en op meerdere historische plekken in deze stad. In het derde seizoen vonden de opnamen plaats aan een drukke weg in Bussum. Zo was het appartementengebouw waar het personage Gerard Verlinden woonde, de huidige openbare bibliotheek in Bussum. De laatste twee seizoenen vonden voor een groot deel weer plaats in Amersfoort.
• Het appartement van Gerard Verlinden in seizoen 1, 2, 4 en 5 is het voormalig gebouw van de Rijksdienst voor Oudheidkundig Bodemonderzoek (ROB) aan de Muurhuizen/Kerkstraat en grenst aan de Appelmarkt. Tegenwoordig zijn diverse culturele instellingen gevestigd in dit gebouw. Het gebouw heet de Stad van Cahen.

Zie ook

• Lijst van afleveringen van Spijkerhoek
• Shift (popgroep)

Bronnen, noten en/of referenties