Ulestraten

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Jump to search
Zie artikel Zie Ulestraten (gemeente) voor de voormalige gemeente.
Ulestraten
Ulesjtraote
Dorp in Nederland Vlag van Nederland
Wapen van Ulestraten
(Details)
Ulestraten
Ulestraten
Situering
Provincie Vlag Limburg Limburg
Gemeente Vlag Meerssen Meerssen
Coördinaten 50° 54′ NB, 5° 47′ OL
Algemeen
Oppervlakte 1,81 km²
Inwoners (2016) 2850
Foto's
Plaatsnaambord en Huize Vliek
Plaatsnaambord en Huize Vliek
Portaal  Portaalicoon   Nederland
De nar van Ulestraten. Het symbool van de carnavalsvereniging de Kuutebieters in Ulestraten

Ulestraten (Limburgs: Ulesjtraote) is een dorp in de gemeente Meerssen dat ligt in het zuiden van de Nederlandse provincie Limburg. Het dorp ligt aan de rand van het Geuldal en het Centraal Plateau. In het zuiden van het dorp ligt de Wijngaardsberg.

Gemeente Ulestraten[bewerken]

Tot de gemeentelijke herindeling in 1982 was Ulestraten een zelfstandige gemeente met daarin de woonkernen: Ulestraten dorp, Schietecoven, Humcoven, Waterval, Vliek, Genzon, Moorveld, Groot Berghem en Klein Berghem. De voormalige buurtschappen Genzon, Groot Berghem, Klein Berghem en Vliek zijn na 1980 tot de dorpskern van Ulestraten gaan behoren. In Ulestraten wonen ongeveer 2.815 mensen. In de voormalige gemeente lag ook Maastricht Aachen Airport tot aan de gemeentelijke herindeling in 1982.

Naamsverklaring[bewerken]

De naam "Ulestraten" komt mogelijk van het Latijnse olla, dat 'pot' betekent. In Ulestraten zijn overblijfselen van een Romeinse pottenbakkerij aangetroffen. De naam wordt ook wel verklaard als een samenstelling van oele ‘laaggelegen, vochtig’ en het meervoud van straat. Water, moeras is in het oud-Duits üd, ül, ole. Ulestraten kan dan vertaald worden als ‘waterstraat, moerassige doorgangsweg’. De weg door Ulestraten werd later bekend als de Sint Catharinastraat.

Geschiedenis[bewerken]

Ulestraten ontstond in de middeleeuwen door ontginning vanuit Meerssen van het Centraal Plateau. Het dorp behoorde van 1626-1794 tot het Land van Valkenburg, waarin het een heerlijkheid vormde. Er bestond reeds een kapel, en in 1806 werd een kerk gebouwd. In 1833 werd Ulestraten verheven tot parochie. Oorspronkelijk bestaande uit lintbebouwing langs enkele straten, werden er in de 2e helft van de 20e eeuw woonwijken bijgebouwd in zuidelijke richting.

Geografie[bewerken]

Ulestraten ligt aan de rand van het Centraal Plateau op een hoogte van ongeveer 115 meter. In het westen vindt men het vliegveld en bijbehorend Bedrijventerrein. De Sint-Catharinastraat, die de hoofdstraat van het dorp vormt, ligt relatief laag, en hierlangs loopt de Vliekerwateroplossing die er ook een bron bezit. In het zuiden ligt de Wijngaardsberg met wijngaarden en het hellingbos Vliekerbos. Hier liggen ook de bronnen van de Watervalderbeek.

De buurtschappen Humcoven, Schietecoven, Waterval en Genzon behoren bij Ulestraten.

Fabrieken in Ulestraten[bewerken]

Ulestraten had 3 fabrieken: een suikerfabriek, stoomzuivelfabriek Sint Joseph en een ladderfabriek.

  • De suikerfabriek heeft gelegen in het gehucht Humcoven. Deze ligt aan de doorgaande weg van Ulestraten naar Meerssen richting het gehucht Waterval waar zich aan de linkerkant een groot wit vervallen gebouw bevindt, dat is de voormalige suiker of Beetwortelfabriek opgericht op 25 april 1865.
  • De voormalige stoomzuivelfabriek Sint Joseph aan de Sint Catharinastraat in Ulestraten is opgericht door de oud-burgemeester Jan Pieter Visschers van Ulestraten (Lijst van burgemeesters van Ulestraten) en deze bestond van 1900 tot 1943.
  • De ladderfabriek is gelegen aan de Burgemeester Visscherstraat.

Bezienswaardigheden[bewerken]

  • De Sint-Catharinakerk werd in 1806 gebouwd ter vervanging van de kapel op Berchem die dateerde van ongeveer 1500. In 1904 werd het schip van de kerk vernieuwd en vergroot en tegen de toren van de uit 1806 stammende kerk gebouwd in neogotische stijl. Omstreeks 1920 is de toren verhoogd. In de jaren 80 van de 20e eeuw werd de kerk gerestaureerd.
  • De Centenkapel aan de Groenstraat, een kleine veldkapel die mogelijk uit de 16e of 17e eeuw stamt. De gevelsteen met het jaartal 1857 is later ingemetseld. Toen werd de kapel gebouwd of hersteld door Jan Pluymakers, ter nagedachtenis aan zijn overleden broer. De kapel staat ingeklemd tussen twee oude lindebomen.
  • De Sint-Gerarduskapel aan de Burgemeester Visscherstraat 64, van 1956. Een open bakstenen kapel in rechthoekige plattegrond met trapeziumvormige afsluiting, met een kleine klokkentoren ernaast, uitgevoerd in breuksteen.
  • Het Heilig Hartmonument ter nagedachtenis aan de inslagen van twee V2's tijdens de Tweede Wereldoorlog.
  • Bij de buurtschap Genzon liggen de Kloosterberg en een Lourdesgrot.
  • Huize Vliek, een kasteel uit 1725, gebouwd op de restanten van een burcht uit de 14e eeuw, met daarbij een hoeve, een koetshuis en een Engelse tuin. De gebouwen werden begin 21e eeuw gerestaureerd door de nieuwe eigenaar.
  • Vliek 3, boerderij van 1786.
  • Vliek 9, boerderij van 1793.
  • Vliek 10, boerderij van 1795.
  • De Wijngaardsberg met hellingbos, wijngaard en monumentale boerderij.
  • De Ulestraterhof, boerderij aan Dorpstraat 21, uit 4e kwartaal van de 18e eeuw.
  • Het voormalig raadhuis, aan Sint-Catharinastraat 18, van 1865 in neoclassicistische stijl. Tot 1982 raadhuis geweest.
  • Het gehucht Waterval, met vakwerkhuizen, met name Waterval 7.
  • 18e-eeuwse Woonhuizen Genzon 41, Groot Berghem 9, Groot Berghem 13 en Sint-Catharinastraat 38, soms met oudere kern.
  • Voormalige smidse, aan Sint-Catharinastraat 35, een 18e-eeuws vakwerkhuis.

Afbeeldingen[bewerken]

Verenigingsleven[bewerken]

De gemeenschap heeft een rijk verenigingsleven met onder andere muziekvereniging Koninklijke Fanfare Concordia, Carnavalsvereniging De Kuutebieters, voetbalclub RKUVC, een scouting-afdeling, een IVN-afdeling en een toneelvereniging.

Bereikbaarheid[bewerken]

Ulestraten heeft geen treinstation, maar heeft met buslijn 52 wel aansluiting met de treinstations van Heerlen en Meerssen. Ulestraten is ook bereikbaar via de A2, afrit 50 Ulestraten. Bij Ulestraten ligt ook het vliegveld Maastricht Aachen Airport met daarbij ook het bijhorende Industrieterrein Maastricht Airport. Ulestraten heeft ook nog een bedrijventerrein Bamford. Sinds 2015 is de ringweg rond het vliegveld volledig in gebruik genomen. Waardoor Ulestraten nu veel beter bereikbaar is. Er zijn plannen voor het vliegveld uitgebreiden dan vervalt er een stuk van de ringweg waarschijnlijk.

Geboren[bewerken]

Gène Eggen (Ulestraten, 5 april 1921 - Maastricht, 10 februari 2000), tekenaar, schilder, graficus en beeldhouwer.

Nabijgelegen kernen[bewerken]

Meerssen, Raar, Schimmert, Genhout, Geverik, Moorveld

Zie ook[bewerken]