Bunde (Limburg)

**Bunde**
Bung
Plaats in Nederland
	(Details)
	;
Situering
Provincie	Limburg
Gemeente	Meerssen
Coördinaten	50° 54′ NB, 5° 44′ OL
Algemeen
Oppervlakte	5,3 km²
- land	5,03 km²
- water	0,27 km²
Inwoners ; (2023-01-01)	5.485 ; (1.090 inw./km²)
Woningvoorraad	2.436 woningen
Overig
Postcode	6241
Netnummer	043
Woonplaatscode	1461
Foto's
Portaal	Nederland

Bunde (Limburgs: Bung) is een dorp in de Nederlands-Limburgse gemeente Meerssen. Samen met het dorp Meerssen vormt het een dichtbevolkte omgeving ten noorden van Maastricht. De autosnelweg A2 vormt de fysieke scheiding tussen deze twee kernen.

Bunde telt per 1 januari 2023 5.485 inwoners. Tot 1 januari 1982 was het een zelfstandige gemeente. De gemeente ging toen, tezamen met de vroegere gemeenten Meerssen, Geulle en Ulestraten op in de nieuwe gemeente Meerssen. Onder Bunde vallen de buurtschappen Voulwames en Kasen.

Geschiedenis

Bunde, dat zich ontwikkelde op de rechterflank van het Maasdal, werd voor het eerst vermeld in 1145. Bunde maakte deel uit van het Land van Valkenburg en werd in 1626 een zelfstandige heerlijkheid. In 1865 werd de spoorlijn E van Maastricht naar Venlo geopend en werd Bunde het eerste station ten noorden van Maastricht. In 1934 werd het Julianakanaal geopend. In de tweede helft van de 20e eeuw werden er woonwijken bijgebouwd, vooral ten zuiden van de oorspronkelijke kern (het Bunderveld). In 1962 werd het traject tussen Maastricht en Beek van de autosnelweg A2 opengesteld en kreeg Bunde een halve aansluiting met een op- en afrit naar en vanaf Beek. Een op- en afrit naar en vanaf Maastricht is er nooit gekomen.

Geografie

Bunde ligt in de Maasvallei, op de rechteroever van het Julianakanaal. Het smalle gebied tussen het kanaal en de Maas is vrij uitgestrekt en landelijk; hier ligt o.a. de 6 woningen tellende buurtschap Voulwames, dat bekend is als het plaatsje waar de Geul in de Maas uitmondt. Het grotere gehucht Kasen ligt op het plateau van de Kruisberg ten noorden van Bunde; hier wonen circa 300 mensen. De weg van Bunde naar Kasen is de Dennenberg, die begint bij de kleine overweg. De helling wordt ter plekke dichtbebost door het Bunderbos. Dit bos bestaat uit het Lage Bos, het Hoge Bos, het Armenbos en het strekt zich van zuid naar noord uit over een lengte van meer dan 5 kilometer. Het Bunderbos is door middel van de ecoducten Bunderbosch en Kalverbosch verbonden met het Kalverbosch.

Nabijgelegen kernen

Meerssen, Limmel, Itteren, Geulle.

Woongemeenschap Geuloord

In navolging van de zorginstelling Het Dorp (Arnhem) in Arnhem is in 1974 in Bunde "Geuloord" gebouwd, de tweede woongemeenschap voor lichamelijk gehandicapten in Nederland. Naast de wooneenheden in Geuloord zelf zijn er nu ook woningen buiten het terrein ervan. De bewoners van deze woningen ontvangen ondersteuning van Begeleid Zelfstandig Wonen. In 2010 is nieuwbouw geopend en is de naam van de woongemeenschap gewijzigd in Aan de Pas.

Bezienswaardigheden

De huidige Sint-Agneskerk werd tussen 1959 en 1960 gebouwd naar ontwerp van de architecten Fanchamps en Van der Pluym.
De oude Sint-Agneskerk (de Auw Kèrk) werd na de bouw van de nieuwe kerk onttrokken aan de eredienst, waarna verval intrad. Het gebouw werd in de jaren '80 van de 20e eeuw gerestaureerd en doet sindsdien dienst als zalencentrum.
Voormalig klooster Huize Overbunde.
Heilig Hartbeeld van omstreeks 1925.
Piëtakapel van 1928, aan Meerstraat 3a. Gebouwd naar aanleiding van de genezing van een zieke dochter.
Lourdesgrot in het kloosterpark Overbunde.
De Heiligenberg, aan Höfkestraat 15, een herenhuis met ingangsomlijsting en schoorsteenmantels in Lodewijk XV-stijl (1744) en een poortje van 1777.
Landgoed Rustenburg aan Geulstraat 47, voorheen no 8, gesloten hoeve van 1654 met poortvleugel van 1720 en omliggende landerijen. Omstreeks 1812 verbouwd onder architectuur van Mathias Soiron.
Boerderij/buitengoed Ingenope, aan Klumpkestraat 6, einde 18e eeuw met neoclassicistische toegangspoort (1830). Het woonhuis werd in de 19e eeuw verbouwd door leden van de familie De Lenarts d'Ingenop. Het bevat een schouw in Lodewijk XVI-stijl die van elders afkomstig is.
Brug over het Julianakanaal van 1934, rijksmonument.

Kunstenaars

Godfried Pieters, Bunde, (1936), beeldhouwer
Marijke Stultiens-Thunnissen, (1927-2025), textielkunstenaar en kunstschilder
Rob Stultiens, Maastricht, (1922-2002), beeldhouwer, keramist en tekenaar^[2]

Pauline van de Ven, Houthem, (1956), schrijfster en digitaal beeldend kunstenaar
Daan Wildschut, Bunde, (1913–1995), kunstschilder, glazenier, beeldhouwer en schrijver

Bekende inwoners

Geboren

Jos Vranken (1870-1948), Nederlandse organist, koordirigent en componist
Jef Lahaye (1932-1990), Nederlands wielrenner
Jan Lambrichs (1915-1990), Nederlands wielrenner
Godfried Pieters (1936), beeldhouwer
Angela Brouwers (Angel-Eye) (1974), sing- en songwriter

Overleden

Daan Wildschut, Grave, (1913–1995), kunstschilder, glazenier, beeldhouwer en schrijver
Ria Houwen, Horst, (1947-2025), beeldend kunstenaar
Marijke Stultiens-Thunnissen, (1927-2025), textielkunstenaar en kunstschilder