Itteren

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Itteren
Wijk van Maastricht
Itteren wapen.svg
(Details)
Map NL Maastricht - Itteren.PNG
Kerngegevens
Gemeente Maastricht
Inwoners 989
Gezicht op de kerk van Itteren (J. de Grave, 1676)

Itteren (Limburgs: Ittere) is een kerkdorp, dat deel uitmaakt van de gemeente Maastricht, in de Nederlandse provincie Limburg.

Geschiedenis[bewerken]

In 2009 vond in het gebied Emmaus een archeologische opgraving plaats in verband met de aankondiging van grootschalige ontgrindingswerkzaamheden in het gebied tussen Borgharen en Itteren in het kader van het Grensmaasproject. Hierbij werden twee begraafplaatsen gevonden uit de midden- en late-ijzertijd. Het zuidelijke was een crematiegrafveld omsloten door greppels, waarbij in sommige crematiegraven aardewerk, glazen armbanden of munten uit de periode 250-150 v.Chr. werden aangetroffen. Na 150 na Chr. vonden er opnieuw enkele begravingen plaats. Het noordelijke grafveld met 20 crematiegraven dateert uit de periode 500-200 v.Chr.[1]

Het huidige dorp is ontstaan in de middeleeuwen en vormde oorspronkelijk, samen met Borgharen, een vrije rijksheerlijkheid. In 1330 werd Itteren van Borgharen gescheiden en ging tot het Land van Valkenburg behoren, waar het een leen van werd. In 1661 kwam Itteren aan de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, in 1815 aan Nederland.

Het graven van het Julianakanaal brachten Itteren min of meer in een isolement, hoewel het dorp via een brug met het achterland verbonden werd.

Itteren was een zelfstandige gemeente, totdat deze in 1970 werd geannexeerd door de nabijgelegen gemeente Maastricht. Sindsdien is Itteren formeel een wijk van deze stad, maar nog steeds ligt het een aantal kilometers erbuiten.

Itteren is, evenals het naburige Borgharen, herhaaldelijk overstroomd door de Maas. Dit deed zich het laatst voor in 1993 en 1995. Nadien zijn er dijken aangelegd rond het dorp, waardoor bij hoogwater een eiland ontstaat, zodat de dorpskern zelf niet meer onder water komt te staan.

In mei 2008 is na vele jaren van plannen begonnen met het Grensmaasproject op de locatie Itteren. In totaal worden er zo'n 11 locaties langs de Grensmaas aangepakt. Dit plan heeft tot doel grindwinning, beperking wateroverlast door stroombedverbreding en natuurontwikkeling. De opbrengst van de grindwinning vormt daarbij de financiering voor de realisering van de andere twee doelen.

Bezienswaardigheden[bewerken]

  • Het Kasteel Meerssenhoven, ten oosten van het Julianakanaal, nabij de Geul
  • De herenboerderij Wiegershof (laat 18e eeuw)
  • De Kasteelhoeve Hartelstein (17e-18e eeuw)
  • De Sint-Martinuskerk (deels laat-18e-eeuws, ontworpen door Mathias Soiron)
  • De Mariakapel aan de Pasestraat, van omstreeks 1870, met houten Mariabeeld (2e helft 16e eeuw) en altaar (eind 18e eeuw) door Mathias Soiron, afkomstig uit de parochiekerk.
  • De stalen boogbrug over het Julianakanaal, van 1931-1934.
1rightarrow blue.svg Zie ook Lijst van rijksmonumenten in Itteren

Natuur en landschap[bewerken]

Itteren ligt op de rechteroever van de Maas, op een hoogte van ongeveer 43 meter. Het ligt sinds de aanleg van het Julianakanaal omstreeks 1930 op een langgerekt schiereiland, door enkele bruggen met het achterland verbonden.

De omgeving is vlak en gevoelig voor overstromingen. De Oude Kanjelbeek, een kleine waterloop, stroomt tussen het oude en nieuwe deel van Itteren in noordelijke richting en stroomt uit in de Maas. De Geul gaat met een duiker onder het Julianakanaal door en stroomt aan de andere zijde als Kleine Geul verder langs de Kasteelhoeve Hartelstein om iets ten westen van Voulwames uit te monden in de Maas.

Na 2008 is men begonnen om, ten noorden van de Kleine Geul, het plan Grensmaas uit te voeren, waarbij het Haertelsteinveld ten noorden van de kasteelhoeve werd vergraven. Ook de Kleine Geul werd toen iets verlegd.

Bekende inwoners van Itteren[bewerken]

Nabijgelegen kernen[bewerken]

Borgharen, Bunde, Weert, Limmel

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]