Limburgs Geschied- en Oudheidkundig Genootschap

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Het Limburgs Geschied- en Oudheidkundig Genootschap (LGOG), sinds 2013 ook Koninklijk Limburgs Geschied- en Oudheidkundig Genootschap, is een geschiedkundig genootschap in de Nederlandse provincie Limburg. De vereniging stelt zich ten doel de kennis over het verleden van Limburg en aangrenzende regio's te vergroten en de bestudering hiervan te bevorderen.

Geschiedenis[bewerken]

Voorgangers[bewerken]

Het Limburgs Geschied- en Oudheidkundig Genootschap ontstond op 1 januari 1929 door een fusie van twee historische genootschappen: het Provinciaal Geschied- en Oudheidkundig Genootschap in Limburg, gevestigd te Maastricht, en "Limburg" - Provinciaal Genootschap voor Geschiedkundige Wetenschappen, Taal en Kunst, opgericht te Roermond in 1893.[1].

Het eerstgenoemde genootschap had diverse voorgangers, waarvan de oudste de Société des Amis des sciences, lettres et arts (Genootschap van Vrienden van Wetenschappen, Letteren en Kunsten) was. Dit genootschap was in november 1821 opgericht en werd op 12 maart 1822 door de overheid erkend.[2] De Société des Amis des sciences, lettres et arts kwam voort uit een particulier initiatief en werd geleid door een zeven leden tellend bestuur. Het ledenaantal lag in de periode tot 1830 rond de 150. Daarna daalde het ledenaantal in de periode 1832-1850 tot ongeveer 50, een daling die te verklaren is door het feit dat na de Belgische Revolutie van 1830 veel Maastrichtse intellectuelen de stad verlieten en zich in België vestigden.[3]. Het genootschap gaf vanaf 1824 een jaarboek uit met de lange titel Annuaire de la province de Limbourg, rédigé par la Société des Amis des sciences, lettres et arts, établie à Maestricht. Het laatste jaarboek in die serie verscheen in 1831. Daarna werden in 1846, 1850 en 1851 drie jaarboeken uitgegeven met de Nederlandstalige titel Jaarboek van het Hertogdom Limburg uitgegeven door het Genootschap van Vrienden van Wetenschappen, Letteren en Kunsten te Maastricht.

In 1852 werd te Maastricht het Geschied- en Oudheidkundig Genootschap opgericht waarmee het doek viel voor de zieltogende Société des Amis des sciences, lettres et arts. Het genootschap gaf in de periode 1853-1858 twee delen van de Annales de la Société historique et archéologique à Maestricht uit. Het genootschap fuseerde in 1864 met het nieuw-opgerichte Oudheidkundig Genootschap in het Hertogdom Limburg. Dit genootschap was op 21 juni 1863 in de Groote Sociëteit op het Vrijthof in Maastricht opgericht onder de naam Société historique et archéologique dans le duché de Limbourg. Mede-oprichter en van 1866 tot 1893 voorzitter was de priester-archeoloog-archivaris Jozef Habets. In 1866 werd het toevoegsel 'hertogdom' in de naam geschrapt (zie Hertogdom Limburg). In 1908 werd dit het Provinciaal Geschied- en Oudheidkundig Genootschap in Limburg, dat in 1929 opging in het Limburgs Geschied- en Oudheidkundig Genootschap.[4]

Recente geschiedenis[bewerken]

In 1989 stichtte het LGOG een bijzondere leerstoel Limburgse rechtsgeschiedenis aan de Universiteit Maastricht. In 2009 publiceerde het LGOG de Canon van Limburg, waarin de hoofdmomenten uit de Limburgse geschiedenis gerangschikt zijn in 52 "vensters". In 2013 vierde het LGOG zijn 150-jarig bestaan, waarbij koning Willem-Alexander het genootschap het Predicaat Koninklijk verleende.[5] Ter gelegenheid van dit jubileum gaf het genootschap een nieuw overzichtswerk uit over de geschiedenis van (Nederlands) Limburg, getiteld Limburg. Een geschiedenis. Het driedelige werk van ruim 1500 pagina's waaraan 60 experts meewerkten, kwam in 2015 uit.

Organisatie[bewerken]

Activiteiten[bewerken]

Het LGOG heeft bijna 3000 leden en is opgedeeld in 10 regionale kringen. In deze kringen staat de geschiedenis van de betreffende regio centraal. Daarnaast zijn er drie secties: archeologie, genealogie en monumenten. De vereniging organiseert diverse activiteiten als lezingen, excursies, reizen en congressen.

Museale collectie[bewerken]

De diverse voorgangers van het LGOG verzamelden in de loop van bijna twee eeuwen een groot aantal archeologische vondsten en historische voorwerpen. Deze LGOG-collectie werd vanaf 1884 tentoongesteld in een eigen museum in Maastricht, achtereenvolgens gehuisvest in de voormalige Augustijnenkerk, het Dinghuis, het protestants weeshuis (de huidige Toneelacademie Maastricht), het Bonnefantenklooster, het Entre Deux complex en het huidige gebouw van het Bonnefantenmuseum aan de Avenue Céramique. In 1999 besloot het Bonnefantenmuseum nog uitsluitend kunstmuseum te willen zijn. De collecties archeologie en oudheidkunde van het LGOG werden gesplitst. Een deel werd overgeheveld naar de gemeente Maastricht en is thans in wisselende exposities te zien in het Centre Céramique. Een ander deel werd overgedragen aan het Limburgs Museum in Venlo.

Bibliotheek[bewerken]

Door ruilverkeer met binnen- en buitenlandse historische genootschappen bouwde het LGOG een belangrijke historische boeken- en tijdschriftenverzameling op, sinds 1919 ondergebracht bij de Stadsbibliotheek Maastricht (thans in Centre Céramique). Het eigen archief van het genootschap is ondergebracht bij het Regionaal Historisch Centrum Limburg.

Uitgaven[bewerken]

Het LGOG geeft viermaal per jaar het historisch tijdschrift De Maasgouw uit en publiceert jaarlijks het jaarboek Publications de la Société Historique et Archéologique dans le Limbourg (afgekort als PSHAL of Publications). Beide uitgaven zijn een onmisbare bron bij de bestudering van de geschiedenis van Limburg.

Externe links[bewerken]