Roermond (stad)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Roermond
Remunj
Plaats in Nederland Vlag van Nederland
Vlag van Roermond
Roermond (stad)
Roermond (stad)
Situering
Provincie Vlag Limburg Limburg
Gemeente Vlag Roermond Roermond
Coördinaten 51° 12′ NB, 5° 60′ OL
Algemeen
Inwoners (2010) 46.470[1]
Overig
Postcode 6040-6045
Netnummer 0475
Belangrijke verkeersaders A73 N271 N280 N293
Foto's
Roermond
Roermond
Portaal  Portaalicoon   Nederland

Roermond (Geluidsfragment uitspraak (info / uitleg)) (in het Limburgs: Remunj) is een stad in de Nederlandse provincie Limburg. Zij is de stedelijke kern van de gelijknamige gemeente Roermond. De gemeente had op 1 januari 2014 een inwoneraantal van 56.980.[1] Roermond ligt aan de samenvloeiing van de Roer en de Maas. De stad heeft een rijk verleden: zij was in de late middeleeuwen een Hanzestad, en een van de vier hoofdsteden van het oude hertogdom Gelre, tweede in omvang en grootste qua handel.

Naam[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Roermond (naam) voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Roermond werd in 1130 Ruregemunde genoemd. Het eerste woorddeel verwijst naar de rivier Roer, die genoemd zou zijn naar een Keltisch-Germaanse watergodin "Rura". Het tweede woorddeel lijkt te verwijzen naar de "monding" van de Roer, maar dit is minder waarschijnlijk aangezien de Roer en de Maas tot ±1340 aan de Weerd samenkwamen. Daarna brak de Maas ter hoogte van Beegden door haar oevers en bereikte ze de Roer bij 't Ham, 1 km ten zuidwesten van Roermond. Andere verklaringen, nl. dat "monde" zou verwijzen naar een (eventueel versterkte) heuvel, een brug of een Frankische burcht zijn evenmin zeker.

Geschiedenis[bewerken]

Voor 1900[bewerken]

Roermond behoorde tot Opper-Gelre en werd hiervan in 1547 de hoofdstad. Swalmen en Dalenbroek horen nu bij de gemeente Roermond, maar maakten indertijd deel uit van het naburige hertogdom Gulik. In 1214 werd Roermond verwoest door keizer Otto IV tijdens zijn strijd tegen de Hohenstaufen. Graaf Gerard III stichtte er in 1224 de Munsterabdij. Hieraan herinnert het voornaamste monument van de stad: de romaanse Munsterkerk. Roermond kreeg in 1231 stadsrechten van graaf Otto II. Dankzij de scheepvaart op de Maas kon de stad in 1441 lid worden van de Hanze. Bovendien verwierf ze in 1472 het muntrecht.

Opper-Gelre viel in 1543 aan de Habsburgse Nederlanden, aan het einde van de Gelderse Oorlogen. Niet veel later werd de stad getroffen door de stadsbrand van 1554; een eeuw later was er tevens de stadsbrand van 1665. In 1559 werd de stad een bisschopszetel. De stad was katholiek en nam geen deel aan de Nederlandse Opstand. Aan het begin van de Tachtigjarige Oorlog arriveerde Willem van Oranje en veroverde Roermond in juli 1572, om de stad weer achter te laten in oktober. Hierna liet de bevolking Don Frederik zonder verzet zijn intrede doen.

Protestanten en Staatse legers beroerden de regio niet, tot de Veldtocht langs de Maas van 1632 waarbij de Republiek met gemak Roermond innam. Stadhouder Ernst Casimir van Nassau-Dietz werd tijdens het beleg gedood, toen bij het inspecteren van de loopgraven een musketschot hem in het hoofd trof. De fatale kogel en de hoed die Ernst Casimir droeg zijn opgeborgen in het plaatselijke "Historiehuis". Op de plek waar hij sneuvelde staat een kapelletje (Kapellerlaan). Aan de ingang van het Designer Outlet Roermond werd een monument te zijner ere opgericht. Ook werden de Ernst Casimirpassage en -flats naar hem vernoemd.

Oostenrijks Gelre in twee delen

Enkele jaren later werd Roermond heroverd door de Spanjaarden. Het bleef dan Spaans tot aan de Spaanse Successieoorlog, doordat Opper-Gelre in 1702 ingenomen werd door Staats-Britse troepen. Door de Vrede van Utrecht (1713) en het nieuwe Barrièretractaat keerde Roermond terug naar de Zuidelijke Nederlanden, die nu in handen kwamen van het aartshertogdom Oostenrijk; het werd toen de hoofdplaats van Oostenrijks-Gelre.

De Eerste Franse Republiek had de stad in 1792-1793 enkele maanden in handen, onder leiding van Francisco de Miranda. De stad was definitief Frans van 1794 tot 1814, en behoorde toen tot het departement Beneden-Maas. De laatste van de vele kloosters in de stad werden in deze periode opgeheven. Na de verdrijving van de Franse troepen werd Roermond overgedragen aan het nieuwe Verenigd Koninkrijk der Nederlanden. Het werd toen de hoofdplaats van één der drie arrondissementen van de nieuwe provincie Limburg. Bij het uiteenvallen van de jonge staat bleef Roermond Belgisch. Het Verdrag van Londen (1839) maakte Roermond een Nederlandse stad.

20e eeuw[bewerken]

Polygoonjournaal uit 1932. Burgemeester M.A.M. Waszink van Roermond spreekt over de 700 jaar oude stad Roermond.
Hochwasserschutztore in Rurfeverlauf zur Maas hin.jpg

Tegen het einde van de Tweede Wereldoorlog lag Roermond enkele maanden in de frontlijn. De westoever van de Maas was al op 14 november 1944 bevrijd door de verovering van de sluis bij Panheel, en van daaruit werd de stad met artillerie beschoten. De bevolking werd geëvacueerd en de toren van de kathedraal werd door de Duitse bezetter opgeblazen. De stad werd bevrijd op 1 maart 1945 door soldaten van het 9e Amerikaanse Leger tijdens de Operatie Grenade.

Na de Tweede Wereldoorlog werd de gemeente uitgebreid met het grondgebied van Maasniel en Herten. De opkomst van de textielindustrie (onder anderen Van de Kimmenade) maakte (tijdelijk) een einde aan de werkloosheid die hier na de Tweede Wereldoorlog heerste. De inmiddels tot een middelgrote stad uitgegroeide plaats kreeg in 1993 en 1995 te maken met overstromingen, waarbij delen van de bevolking werden geëvacueerd.

Na de Tweede Wereldoorlog had zo'n 90% van de bebouwing in Roermond schade opgelopen. Onder de algemene leus die in Nederland heerste, "Nederland zal herrijzen", begon de stad aan de herstelwerkzaamheden. Een belangrijke gebeurtenis was het gereedkomen van de tunnel onder het spoor in 1956, waarmee het centrum van de stad met de nieuwe, oostelijk gelegen wijken werd verbonden.[2] Een van die wijken was het Roermondse Veld, en later ontstonden ook de Kemp (zuidoosten) en de villawijk Roer (zuidwesten). Deze grootschalige wijken zorgden voor een snelle bevolkingsgroei, maar hadden als keerzijde dat de aan woningbouw toegekende grond van de gemeente spoedig was volgebouwd. Ook werd in deze periode begonnen met de bouw van de 176-meter hoge radio-TV toren, deze kwam in 1964 gereed (in 2007 ingekort tot 156 m). Met de annexatie van Maasniel in 1959 kreeg de stad nieuwe grond, die zich uitstrekte tot aan de grens met Duitsland; de nieuwe gemeentegrens werd tevens Rijksgrens.[2] Dat de plattelandsgemeente Maasniel bij het stedelijke Roermond werd gevoegd vormde in 1959 de eerste grote herindeling in Nederlands Limburg. De kwestie Maasniel geeft een doorkijk op de ontwikkeling van stad-land relaties in Midden-Limburg.[3]

De groei zette zich voort in de aanleg van een tweetal grote industrieterreinen: in het noorden openden Prinses Beatrix en Prins Claus in 1967 de Willem-Alexanderhaven, genoemd naar hun zoon, omdat het de eerste officiële handeling was die ze na zijn geboorte verrichtten.[2] In het zuidoosten werd het 450 ha grote industrieterrein Heide (nu beter bekend als Heide-Roerstreek) aangelegd, in samenwerking met vier andere Roerstreekgemeenten. Omdat de industriële ontwikkeling gelijk zou moeten lopen met de woningbouw, werd begonnen met de aanleg van de Donderberg. Deze wijk, die op grondgebied van de voormalige gemeente Maasniel werd gebouwd, bestond uit een vijftal grote flats, die samen met de omliggende laagbouw 13.000 bewoners huisvesten.[2] Deze flats waren de eerste hoogbouwprojecten van Roermond. Ook de aanleg van de N280 tussen Roermond en Baexem en de komst van Hema en V&D zorgden voor een impuls in de stad

Met de fusie van Herten in 1991, kreeg Roermond nieuwe uitbreidingsmogelijkheden. Het van oorsprong kleine dorpje groeide in 15 jaar uit tot een volwaardige woonwijk en zal na de voltooiing van de wijk Oolderveste (900 woningen) in 2012 nagenoeg zijn volgebouwd. De Maasplassen leggen de stad beperkingen op wat betreft uitbreiding in het westen, en hoewel er plannen bestaan voor woonwijken op het water (Nautisch Kwartier, 600 woningen), richt de stad zich momenteel op het oostelijk gebied. In 2009 begon de bouw van Tegelarijeveld Oost (200 woningen), waarmee de eerste aanzet tot een dergelijke uitbreiding naar is begonnen. Op de planning staat verder de woonwijk Kaleidos in het Melickerveld, globaal gelegen tussen de N293, Heinsbergerweg en de wijken Kitskensdal en Kitskensberg, waar 800 woningen moeten verrijzen. Hierdoor ontstaat een aaneengesloten bebouwd gebied tussen Roermond en Melick. De stad aast verder al lange tijd op het Leropperveld, een grootschalig natuurgebied tussen Roermond en Lerop, waar ruimte is voor woningbouw. Weerstand van de gemeente Roerdalen en natuurbeschermingsgroepen en politieke belemmeringen zorgen ervoor dat een woningbouwplan (maximaal 3100 woningen) hier voorlopig van de baan is. Verder krijgt de wijk Asenray er 2 buurten bij. Een wijk met 251 woningen en een (vedische) wijk met 71 woningen

In de stad zelf bouwt Roermond op een aantal locaties de hoogte in: Ernst Casimirtoren (44 meter), Kazernevoorterrein (45 meter), Kantoortoren Stationspark (69 meter), woontoren Toerist (40 meter) en Natalinitoren (61 meter) zijn enkele hoogbouwprojecten die tot 2011 worden gerealiseerd. Er bestaan plannen om het stationsgebied opnieuw in te richten. Zo is er ook de toekomstige woon/cultuurwijk Roerdelta (1500 woningen), waarvoor al sinds de eeuwwisseling plannen bestaan. Ook werd in 2010 gestart met de bouw van het nieuwe ziekenhuis

De aanslag door de IRA op de markt in Roermond[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Aanslag door de IRA in Roermond voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Vier Australische toeristen werden op 27 mei 1990 op de markt in Roermond onder vuur genomen, terwijl zij foto's maakten van het stadhuis. Twee van hen, de 24-jarige Stephen Melrose en de 28-jarige Nicholas Spanos, vonden de dood. Later bleek het om een vergissing te gaan. Een dag later verklaarde het Noord-Ierse bevrijdingsleger IRA, dat zij het gemunt hadden op Britse militairen die in Duitsland, vlak bij Roermond, gelegerd waren.[4]

De aardbeving in Roermond[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Aardbeving Roermond 1992 voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

In de vroege ochtend van 13 april 1992 werden om 03:20 uur veel Nederlanders opgeschrikt door een krachtige aardbeving. Het epicentrum lag enige kilometers ten zuidoosten van Roermond in Sint Odiliënberg.[5] De aardbeving had een sterkte van 5,8 op de Schaal van Richter. De aardbeving werd gevoeld tot in België, Tsjechië, Zwitserland, Frankrijk en Engeland en is voor zover bekend de sterkste die ooit in Nederland is waargenomen. In het gebied tussen Roermond, Maaseik en Heinsberg is aanzienlijke schade aangericht met een intensiteit van ruim VII op de 12-delige Schaal van Mercalli. In het landschap traden landafschuivingen, oeververzakkingen en zandfonteinen op. Dergelijke verschijnselen ontstaan door het trillen van de met water verzadigde bodem. De schade aan gebouwen bleef beperkt omdat de aardbeving ongeveer op een diepte van 17 kilometer optrad.

Andere (lichte) aardbevingen bij Roermond waren de beving van 17 februari 2001 om 01.54 uur met een sterkte van 2,7[6] en de beving van dinsdag 28 november 2006 om 10.15 uur met een sterkte van 2,5 op de schaal van Richter.[7] De beving van 2 september 2008 vond vlak voor 02.00 uur plaats en had een kracht van 2 op de schaal van Richter. Het epicentrum lag ten noorden van de Duitse grensplaats Gangelt ter hoogte van Koningsbosch. De aardbeving, die geen schade aanrichtte, vond plaats op een diepte van 15,8 kilometer in de Peelrandbreuk.[8]

Op 20 januari 2013 vond een beving in Midden-Limburg plaats. Die werd onder meer gevoeld in Vlodrop, Haelen en Roermond, maar ook in Helden en Susteren. De beving was enkele minuten voor half acht en duurde een paar seconden. Het epicentrum lag volgens het European-Mediterranean Seismological Centre op vier kilometer van Maasbracht, op een diepte van 8 kilometer. De beving had een sterkte van 3,4 op de schaal van Richter. Het KNMI meldt dat de aardbeving een kracht van 3,1 had en dat het epicentrum bij Sint joost lag op een diepte van ruim 23 kilometer.

Wapen[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Wapen van Roermond voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De beschrijving van het oude wapen van Roermond is: Doorsneden, boven (I) in azuur een dubbelstaartige, klimmende leeuw van goud, getongd en genageld van keel, gekroond van goud, onder (II) in zilver een lelie van keel.

Verklaring van het wapen: De leeuw is de Gelderse leeuw. Sinds de 13e eeuw vormde het land rond Roermond, Opper Gelre of Opper Kwartier, een belangrijk deel van Gelre. De kele (rode) lelie is waarschijnlijk ontleend aan het wapen van de familie van Wachtendonck, tot welk geslacht menig voogd van Roermond in de 13e en 14e eeuw behoord zou hebben. Een zegelstempel is bewaard, waarop de van Wachtendonckse lelie voorkomt. Het oudste zegel van Roermond dateert uit 1250 en vertoont het wapen van de hertogen van Gelre.

Dit wapen is ook opgenomen in het voormalige en huidige gemeentewapen.

Bezienswaardigheden[bewerken]

De Markt in Roermond met links de Sint Christoffelkathedraal en rechts het stadhuis

De stad heeft een beschermd stadsgezicht. Het historisch centrum bezit vele monumenten, zoals:

  • Het historische stadhuis aan de Markt, met in het torentje een klokkenspel of beiaard waar bovenop draaiende beelden voorbijkomen. De beiaard is in 1982 geschonken ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van de stad Roermond. In 1995 werd het klokkenspel aangevuld met een groep bewegende beelden die elke middag om 12.00 uur rond de toren van het stadhuis draaien.
  • De Sint-Christoffelkathedraal. In 1410 werd begonnen met de bouw van deze kerk. Het is een driebeukige hallenkerk gebouwd in Nederrijns gotische (soms met minder recht als Gelders aangeduide) stijl.
  • Munsterkerk, een kruisbasiliek, gebouwd in de 13e eeuw en gerestaureerd door de beroemde architect Pierre Cuypers in de jaren 1864-1891. De kerk is gebouwd in de romaanse bouwstijl.
  • De Rattentoren uit de 13e eeuw, een overblijfsel van de vroegere stadsversterking die in de 18e eeuw werd gesloopt.
  • Minderbroederskerk (1400) met vergrotingen uit de 15e eeuw en 16e eeuw. Deze wordt gebruikt door de Protestantse gemeente Roermond.
  • Voormalig Kartuizerklooster Bethlehem, waartoe de Caroluskapel behoort. Met de bouw van de kapel werd begonnen in 1398. Het is een van de weinige religieuze gebouwen in Nederland met een Rococo-plafond en bezit een Robustelly-orgel uit 1760/1763.
  • De Cattentoren, een overblijfsel van de vroegere stadsversterking. In 2008 werd begonnen met de restauratie van dit torentje en de omliggende stadsmuren. De Cattentoren eindigde in het AVRO-programma "de Restauratie" in 2007 op de 2e plaats en liep net 1 miljoen euro mis. Dankzij sponsors is de restauratie in oktober 2009 gereedgekomen.

Kaart van het oude centrum van Roermond.

Zie ook[bewerken]

Religie[bewerken]

Roermond is (sinds 1559 en met een onderbreking van 1801-1840) de zetel van het gelijknamige bisdom. De huidige bisschop is mgr. F.J.M. Wiertz (sinds 1993). Zijn voorganger mgr. dr. J.M. Gijsen (van 1972 tot 1991) kreeg landelijke bekendheid vanwege zijn orthodoxe standpunten. Roermond is een zelfstandig dekenaat.

Het genadebeeld van Onze Lieve Vrouwe in 't Zand trekt in de gelijknamige kapel vele pelgrims naar Roermond. Zodoende is de stad een van de belangrijkste bedevaartsoorden van Nederland.

Pelgrimsroute naar Santiago de Compostella[bewerken]

In Roermond komen routes vanuit Groningen, Leeuwarden en Alkmaar samen. De route is aangegeven van de Sint-Christoffelkathedraal, via de straat die Voorstad Sint Jakob heet, langs de Roer naar het zuiden. Via Maastricht gaat de route verder via Luik, Namen en Dinant naar Givet om daar op een van de vele Franse routes aan te sluiten.[9]

Onderwijs[bewerken]

Roermond kent in totaal 18 basisscholen en 6 scholen voor voortgezet onderwijs. Het Bisschoppelijk College kent een lange geschiedenis. De stad had per september 2007 twee HBO-opleidingen en verder enkele speciaal-onderwijs instellingen. De Amsterdamse Theater Academie, een HBO-opleiding met een dependance in Roermond, sloot na het eerste jaar wegens te weinig animo; voor het tweede jaar hadden zich slechts drie leerlingen aangemeld.

Fontys Hogescholen bood eveneens lange tijd HBO-opleidingen aan in Roermond, maar ook deze instelling had in Roermond te kampen met een dalend aantal studenten en werd na een grootschalige reorganisatie van Fontys in 2010 gesloten.

Economie[bewerken]

Roermond is een belangrijke handels- en industriestad en heeft een regionale verzorgingsfunctie. Het was ook lange tijd een garnizoensstad. De stad herbergt een van de 19 arrondissementsrechtbanken in Nederland en bedient daarmee Noord- en Midden-Limburg. Qua sfeer en historische allure komt Roermond, afgaande op het oordeel van weekblad Elsevier, in Limburg op de tweede plaats na Maastricht. Op de gecombineerde punten van werken, wonen, winkelen en cultuur komen deze beide Limburgse steden in de landelijke top-tien, zo oordeelt dat opinieblad (9/11/06).

Roermond bezit vanouds een zekere standing. Dit hangt samen met de omstandigheid, dat de stad tot voor kort een regionaal bestuurscentrum was, de schrijftafel van Noord- en Midden-Limburg. Roermond was de hoofdstad van het Overkwartier van Gelder. Ook in de achttiende en negentiende eeuw gold deze stad als relatief belangrijk. Koning Willem I maakte haar na de Franse tijd de hoofdstad van een groot arrondissement, op gelijk niveau als Hasselt en Maastricht. Roermond was tot in het begin van de twintigste eeuw de tweede stad van Nederlands Limburg.

Recreatie en toerisme[bewerken]

Roermond aan de Maas en de Maasplassen

Roermond is een toeristische stad en dankt dat met name aan het winkelaanbod en aan de Maasplassen. Deze plassen, die ontstaan zijn door het baggeren van grind, worden vooral in de zomer gebruikt door veel recreanten. Surfers, zeilers en zwemmers zijn in die tijd veel in en op de plassen te vinden. Boten kunnen aanmeren bij een van de vele jachthavens die Roermond rijk is. Bij een van de jachthavens is een klein opgezet vakantiepark aanwezig bestaande uit een camping en een aantal vakantiehuisjes, ongeveer de helft hiervan bestaat uit drijvende woningen. Ook liggen er tennisbanen, is er een restaurant en een kleine speeltuin en liggen er kleine strandjes. ’s Zomers vaart er een klein fiets- en voetveer tussen Marina Oolderhuuske en Ool.

Vanaf 15 juli 2009 zijn een miniatuurafbeelding van de muziekkiosk op het Munsterplein en het Roermondse stadhuis in Madurodam te vinden.

Winkelstad[bewerken]

Roermond werd door Detailhandel Nederland, het Platform Binnenstadsmanagement en het Hoofdbedrijfschap Detailhandel gekozen tot Beste Binnenstad 2009.[10] Roermond heeft iedere woensdag (op het Munsterplein) en zaterdag (op de Markt) een voedsel- en warenmarkt. Omdat de hele gemeente is aangewezen als toeristisch gebied, mogen tegenwoordig alle winkels in Roermond hun deuren op zondag openen.

In 2003 opende in het westelijk deel van de binnenstad winkelpassage Roercenter. In dit overdekte winkelcentrum zijn historische, monumentale panden geïntegreerd die tevens in gebruik zijn als winkelruimte of horecavoorziening. Tegelijkertijd werd de aangrenzende Neerstraat omgevormd tot winkelpromenade en is een groot aantal historische panden gerenoveerd. In 2009 werd de laatste hand gelegd aan het gebied met de voltooiing van project de Steenen Trappen, waarmee extra woningen, winkels en een grotere openbare bewaakte fietsenstalling werden toegevoegd aan de binnenstad.

Met de komst van de A73 en opwaardering van de N280 is de bereikbaarheid van Roermond sterk verbeterd, waardoor meerdere plannen voor uitbreiding van het winkelaanbod zijn gerealiseerd. Bij de kruising van de A73 met de N280 is in 2008 een Retailpark gebouwd, waarin grote winkelketens zich hebben gevestigd. Ten noorden hiervan werd in 2009 een Outdoor Center gerealiseerd.

Designer Outlet Center[bewerken]

Designer Outlet Roermond.

In 2001 werd in de stad het Designer Outlet Roermond van McArthurGlen gevestigd. Dit winkelcentrum telt anno 2014 ruim 150 winkels en trekt ruim 4,5 miljoen bezoekers per jaar. Het behoort daarmee tot de grootste winkelcentra van Nederland. Het winkelgebied is met het stadscentrum van Roermond verbonden door een voetgangerspassage onder de N280. Uit onderzoek is gebleken dat 40% van alle bezoekers van het merkendorp ook de binnenstad van Roermond bezoekt.

Het merendeel van de bezoekers komt uit Duitsland, maar er zijn ook bezoekers uit landen als Zuid-Korea, China, Rusland, Saoedi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten. Het Designer Outlet Roermond ligt langs de N280, die in 2008 is uitgebreid tot een vierbaans autoweg tot aan de Duitse grens waar deze aansluit op de Duitse autosnelweg A52 richting Düsseldorf. Ook de A73 sluit aan op de N280.

Naast het Designer Outlet Roermond kwam in 2009 Roermonds grootste bouwproject gereed; het Kazerneplein. Hier zijn appartementen, winkels, een megabioscoop met zeven zalen, horeca, een casino, een amusementshal en 8000 m² kantoren gebouwd. Verder is er een parkeergarage met plaats voor 400 auto's. Ook werd de voetgangerspassage onder de N280 met 10 meter verbreed en zijn er liften en roltrappen voor een betere verbinding met de binnenstad aangelegd.

Criminaliteit[bewerken]

Het stijgend aantal toeristen en winkelende bezoekers van buiten heeft ook een schaduwzijde. De potentiële buit is een aantrekkelijk doelwit voor criminelen. Zo stond Roermond in 2007 op de derde plaats in de door het Algemeen Dagblad gepresenteerde misdaadmeter.[11] Omdat er de nodige kritiek bestaat op de door het Algemeen Dagblad gebruikte methodiek,[12] besloot de gemeente ook zelf onderzoek te laten doen naar de criminaliteitsproblemen in de gemeente. De door de gemeente ingeschakelde instelling, het Instituut voor Veiligheids- en Crisismanagement (COT), stelde onder meer dat "Roermond een stad is met een serieus criminaliteitsprobleem" en dat door "de grensoverschrijdende centrumfunctie criminele gelegenheidsstructuren worden gecreëerd". De daders, zo concludeerden de onderzoekers, zijn overwegend afkomstig uit Roermond zelf.[13] Naar aanleiding van het onderzoek stelde voormalig burgemeester van Roermond, Henk van Beers, in 2008 dat de criminaliteitscijfers zo snel mogelijk met 20% moesten dalen. Hij verbond zijn politieke lot aan het al dan niet halen van deze doelstelling.[14]

Cultuur en recreatie[bewerken]

Uitgaansleven[bewerken]

Het uitgaansleven van Roermond concentreert zich voornamelijk op en rondom het Stationsplein en de Roerkade, waar cafés en terrassen het straatbeeld bepalen. Vooral in de zomermaanden strekken de terrassen zich tot ver over het plein en de kade uit. De Roerkade is in 2010 opnieuw ingericht met eenrichtingsverkeer en verbreding van de terrassen. Naast het Designer Outlet Center is in 2009 een nieuw complex opgeleverd met onder andere een gokhal, een bioscoop met zeven zalen en enkele eet- en drinkgelegenheden.

Op twee minuten loopafstand van het station ligt de voormalige bioscoop Royal/Royaline, omgebouwd tot theater. In augustus 2012 werd de ECI Cultuurfabriek geopend.

Architectuur[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie ook Lijst van hoogste gebouwen van Roermond

De meeste historische panden van Roermond zijn te vinden in de binnenstad. Een groot aantal oude gebouwen buiten het centrum heeft in het kader van wijkaanpak moeten wijken voor nieuwbouw, hoewel verschillende stichtingen zich inzetten voor behoud van waardevol historisch erfgoed in de gemeente.

Sinds het einde van de twintigste eeuw wordt ook hoogbouw gerealiseerd, voor Roermondse begrippen gebouwen met een minimale hoogte van 40 meter. Naast TheaterHotel De Oranjerie gaat het om recente toevoegingen als de Steenen Trappen, Soleatoren, Kazernevoorterrein, Casimir en de Natalinitoren.

Musea[bewerken]

Cuypershuis Roermond

Het Stedelijk Museum Roermond, inmiddels bekend als het Cuypershuis, was oorspronkelijk geheel gevestigd in het voormalige woonhuis van de nationaal bekende architect Pierre Cuypers van de neogotiek. Hij bouwde zijn woonhuis in 1853 bij het Atelier Cuypers-Stoltzenberg aan de huidige Pierre Cuypersstraat 1, waar kerkelijke kunst en meubelstukken werden vervaardigd.
Na een verbouwing, die in 2012 gereed was, is het museum opgesplitst in het Cuypershuis, dat geheel aan architect Cuypers is gewijd, het Historiehuis, met informatie over de stadsgeschiedenis, dat in de stadsbibliotheek aan Neerstraat 11-13 is opgenomen, en de collectie beeldende kunst, die in de ECI Cultuurfabriek is ondergebracht. De collectie beeldende kunst daar is nu een onderdeel van het Bonnefantenmuseum te Maastricht, onder de naam Bonnefanten Roermond.

ECI Cultuurfabriek[bewerken]

ECI Cultuurfabriek is ondergebracht in oude fabrieksgebouwen ten zuidwesten van het centrum in Roermond. In het gebouw is een groot aantal culturele activiteiten gevestigd, waaronder die van De Azijnfabriek, Centrum voor de Kunsten, inclusief het theater en het Filmhuis. De collectie beeldende kunst daar is een onderdeel van het Bonnefantenmuseum te Maastricht, onder de naam Bonnefanten Roermond.

Theater en muziek[bewerken]

De hoteltoren van TheaterHotel De Oranjerie.

In Roermond liggen twee theaters waar wekelijks diverse voorstellingen plaatsvinden. TheaterHotel De Oranjerie is een multifunctioneel gebouw dat in het bezit is van Van der Valk en bestaat uit een theaterzaal met 800 plaatsen, diverse horecagelegenheden, vergaderzalen en een hoteltoren met ruim 90 kamers. In dit theater vindt ook al sinds 1884 het bekende Cirque d'Hiver plaats tussen Kerst en oudjaarsdag. Het CK Theater is onderdeel van het Centrum voor de Kunsten (CK) en onlangs gevestigd in ECI Cultuurfabriek. Het biedt plaats aan ongeveer 240 mensen. Er vinden naast theatervoorstellingen met verschillende artiesten ook dans- en muziekoptredens plaats van cursisten die bij ECI Cultuurfabriek hun lessen volgen.

Poppodium De Azijnfabriek is een cultureel poppodium en gevestigd in ECI Cultuurfabriek waar onder meer muziekgroepen optreden. Het richt zich op een zeer breed publiek. Daarnaast kent Roermond een uitgebreid muzikaalvereningsleven. Buiten de 4 harmonieën, 4 fanfares, een brassband en een trommel- en fluiterkorps zijn er nog vele drumbands en joekskapellen actief. De Koninklijke Harmonie van Roermond, opgericht in 1775, is de oudste harmonie van Nederland.

Parken[bewerken]

In Roermond liggen twee stadsparken. Stadspark De Karthuis ligt in de binnenstad en is voor een deel gelegen op het grondgebied van de voormalige tuinen van het Karthuizerklooster. Het park ligt op loopafstand van het winkelgebied, in het noordoosten van de binnenstad. Het is er relatief rustig, wat naast de ligging te wijten is aan de oude muren die het park aan het oog onttrekken. Nationaal Herdenkingspark Roermond ligt ten zuiden van de binnenstad, tussen de Maastrichterweg en de spoorlijn Maastricht-Venlo. Jaarlijks vindt daar bij het Nationaal Indië-monument een herdenkingsbijeenkomst plaats.

In de plannen voor Roerdelta, ten zuidwesten van de binnenstad, werd naast woningen en culturele instellingen ook een nieuw stadspark voorzien. De realisatie van dit project vond vanaf 2010 plaats.

Evenementen[bewerken]

In Roermond vinden met enige regelmaat, gedurende het hele jaar, diverse evenementen plaats, variërend van lokaal tot nationaal en zelfs internationaal. Sinds 1997 is Roermond de Limburgse locatie van het jaarlijkse bevrijdingsfestival, waar meer dan 30.000 bezoekers op af komen (van 1991-1996 werd het festival in Maastricht gehouden). Ook is de stad het decor van het Solar Festival, dat sinds 2005 aan de Maasplassen wordt georganiseerd en jaarlijks rekent op zo'n 25.000 toeschouwers. In 2012 werd de landelijke intocht van Sinterklaas in Roermond gehouden.

Topografie[bewerken]

Roermond-plaats-OpenTopo.jpg

Topografisch kaartbeeld van de woonplaats Roermond, Dec. 2014. Klik op de kaart voor een vergroting.

Verkeer en vervoer[bewerken]

Auto[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie voor meer informatie over de A73 en de tunnels: Rijksweg 73, Roertunnel, Swalmentunnel

Roermond ligt aan verschillende doorgaande wegen:

  • N280. Deze weg verbindt Roermond met Weert en is in 2007 in oostelijke richting verlengd met enkele kilometers tot aan de grens bij Duitsland, de N280-west zal in de toekomst in westelijke richting verbreed worden tot regionale autoweg
  • N271. Deze noord-zuidverbinding loopt door Roermond en verbindt de stad met Venlo in het noorden en Echt in het zuiden.
  • N293. Deze weg liep voorheen vanaf de Heinsbergerweg in Roermond naar Heinsberg. Met de aanleg van de A73 is ook deze weg uitgebreid. Vanaf 2008 is de N293 met circa vijf kilometer verlengd tot aan de Koninginnelaan, waar de weg ook aansluit op de A73.
  • A73. De weg is op 18 februari 2008 opengesteld, waardoor Roermond een snelle verbinding heeft gekregen met het noorden (Venlo, Nijmegen) en het zuiden (Maastricht, via de A2). De tunnels in Roermond (Roertunnel & Tunnel Swalmen) zijn na een periode van periodieke sluitingen sinds december 2009 definitief geopend. De definitieve openstelling werd opgeluisterd door verkeersminister Camiel Eurlings. Roermondse notabelen wilden uit protest voor de trage oplevering geen gehoor geven aan de uitnodiging om aanwezig te zijn.

Parkeren in Roermond kan bij het Designer Outlet Center waar ruim 3600 parkeerplaatsen liggen. In de binnenstad wordt het gebruik van auto's zo veel mogelijk geluwd. Vanaf de singelring, die op de nominatie staat om te worden aangepakt, is een groot aantal parkeerterreinen te vinden.

Roermond beschikt begin 2009 over drie openbare parkeergarages en heeft voornemens om achter het treinstation een vierde garage met 600 plaatsen aan te leggen.

Trein[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Station Roermond voor het hoofdartikel over dit onderwerp.
Voorzijde station Roermond.

Roermond heeft twee treinstations. Station Roermond is gelegen aan de singelring, op loopafstand van de binnenstad en het winkelgebied. Vanaf het treinstation (dat wordt aangedaan door treinen van NS en Veolia) vertrekt iedere 15 minuten een intercity (richting Maastricht en Heerlen, Eindhoven-Utrecht-Amsterdam) en elk half uur een stoptrein (richting Sittard en Venlo-Nijmegen).

Het tweede treinstation (Swalmen) ligt in het stadsdeel Swalmen (Roermond-Noord). Het wordt aangedaan door stoptreinen van Veolia en ligt aan de zogenaamde Maaslijn (traject Roermond-Nijmegen).

Er bestaan plannen voor de heringebruikname van de goederenspoorlijn IJzeren Rijn en de (gedeeltelijke) verdubbeling en elektrificatie van de Maaslijn (Roermond-Venlo). Als de IJzeren Rijn weer in gebruik wordt genomen, op zijn vroegst in 2018, wordt de lijn om Roermond heen geleid, alvorens weer het historische traject te volgen (met ondertunneling van de Meinweg).

Bus[bewerken]

Roermond heeft diverse buslijnen, waar zowel stadsbussen als streekbussen rijden. De stadsbussen rijden via vaststaande routes door Roermond en komen (bijna) allemaal weer terug bij het treinstation, van waaruit ze iedere dag vertrekken. De streekbussen rijden naar omliggende plaatsen in de regio, waaronder Weert, Venlo en Echt. Tot december 2006 werden de lijnen verzorgd door Hermes. Daarna heeft Veolia Transport deze taak overgenomen.

Wijkindeling[bewerken]

Roermond is in onderstaande wijken (vetgedrukt) en buurten verdeeld:

  • Centrum
    • Binnenstad
    • Roer/Roer-Zuid
    • Roerzicht-Voorstad
    • Roerdelta
    • Hammerveld
    • Maas/Maashaven
    • Nautisch Kwartier (Gepland)
  • Donderberg
    • Donderberg
    • Kastelenbuurt
    • Vliegeniersbuurt
    • Componistenbuurt
    • Planetenbuurt
  • Roermond-Noord
  • Swalmen
    • Swalmen
    • Asselt
    • Boukoul
    • Wieler
  • Asenray
    • Asenray + Buitengebeid
    • Moethagen-Hertenpael
  • Bedrijventerreinen
    • Broekhin
    • Broekhin II (gepland)
    • Willem-Alexander
    • Spickerhoven
    • Roerstreek-Noord
    • Roerstreek-Zuid
    • Stadsrand-Zuid
    • Merum/Solvay

Straten, pleinen en parken[bewerken]

  • Kloosterwandplein
  • Kazerneplein
  • Zwartbroekplein
  • Gelderseplein
  • Stadspark
  • Mevlanapark

Stedenbanden[bewerken]

  • Vlag van Duitsland Mönchengladbach (Duitsland), sinds 1971
  • Vlag van Duitsland Marktredwitz (Duitsland), sinds 2007. Daarvoor partnergemeente van de voormalige gemeente Swalmen
  • Vlag van Tsjechië Nepomuk (Tsjechië), sinds 2007. Daarvoor partnergemeente van de voormalige gemeente Swalmen

Geboren[bewerken]

Charles Ruijs de Beerenbrouck, premier van Nederland (1918-1925 en 1929-1933)

In Roermond zijn in de vorige eeuw drie ministers-presidenten van Nederland geboren. Statistisch gezien zou dat, voor een plaats met minder dan 50.000 inwoners, erg onwaarschijnlijk zijn. Dat ze alle drie katholiek waren zal minder verwondering wekken.

Documentaire[bewerken]

In 2005 maakte Joost Seelen de filmdocumentaire Roermondse Adel. Hierin staat niet de adel van Roermond centraal, maar wordt een portret geschetst van de familie Fermont, een typisch Roermondse familie, die in het verleden tot de onderklasse van de stad behoorde.

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]