Echt (Limburg)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Echt
Plaats in Nederland Vlag van Nederland
Vlag van Echt Wapen van Echt
(Details) (Details)
Echt (Limburg)
Echt (Limburg)
Situering
Provincie Vlag Limburg Limburg
Gemeente Vlag Echt-Susteren Echt-Susteren
Coördinaten 51° 6′ NB, 5° 52′ OL
Algemeen
Inwoners (1 jan 2011) 7.656
Overig
Postcode 6100-6102
Netnummer 0475
Belangrijke verkeersaders A2 A73 N276 N572 Julianakanaal
Foto's
Sint-Landricuskerk
Sint-Landricuskerk
Portaal  Portaalicoon   Nederland

Echt (Limburgs: Ech) is een plaats in de gemeente Echt-Susteren, provincie Limburg (Nederland). De plaats telt 7656 inwoners (1-1-2011) en heeft een oppervlakte van ongeveer 75,13 km².

Geschiedenis[bewerken]

Reeds in de 7e eeuw is Echt bekend als dorp, dan behoort het tot het Graafschap Loon. Tussen 928 en 939 geeft Gerberga van Saksen, dochter van Hendrik de Vogelaar zuster van de latere keizer Otto I en gehuwd met hertog Giselbert II van Lotharingen, de villa Echt (Ettha) en de kerk aldaar aan de St. Servaaskerk te Maastricht.[1]

Reeds voor 950 bezat de villa Ehti (Echt) tolrecht. Uit een akte gedateerd 7 oktober 950 blijkt dat koning Otto I (de latere keizer Otto I de Grote) het tolrecht verplaatst naar Kessel door het aan zijn leenman Ansfried te schenken.[2]

In 1075/1076 ontving Gerard IV Flamens van Wassenburg, vanaf 1096 bekend als Gerard I van Gelre, de villa Echt in leen van de Albert III graaf van Namen, vice-hertog van Neder-Lotharingen.[3][4]

Uit een oorkonde van keizer Hendrik IV uit 1087 blijkt dat Gerardus IV Flamens de kerk van Echta (Echt) in bezit genomen had (invaserat), terwijl deze toebehoorde aan de prebende van de broeders van de St. Servaaskerk van Maastricht. Bij vonnis van het keizerlijk vorstengerecht Aquisgrani (Aken) werd de kerk van Echt teruggeven aan de broeders.[5][6]

Het zegel van de schepenen van Echt wordt voor het eerst genoemd op 29 juni 1259. Het oudst bewaarde exemplaar is een schepenbankszegel dat met een tegenzegel hangt aan een akte van 12 december 1277. Echt behoort dan tot het Overkwartier van het graafschap Gelre. De schepenbank bestond uit zeven rechters, de schepenen, met de scholtis als voorzitter. De schepenen waren grondeigenaren, ingezetenen van het dorp Echt. Tot de schepenbank Echt behoorden de kerspels (parochies) Echt, Maasbracht, Roosteren, Ohé en Laak.[7]

Op 1 december 1343 bezegelde Echt met haar zegel het verbond van de steden van Gelder en Zutphen. Echt wordt in de oorkonde samen met Erkelenz afzonderlijk genoemd waaruit blijkt dat Echt en Erkelenz formeel (nog) geen stadsrechten hadden.[8] Waarschijnlijk zijn de stadsrechten voor 1494 verkregen.[9] Echt viel onder de Roermondse filliatie, de Echtse stadsrechten waren ontleend aan de Roermondse en Echt moest 'ter hoofdvaart' in Roermond. Uit een bron van 1590 blijkt dat Echt deel uitmaakt van de Staten van het Overkwartier van Gelder, waarmee ze tot de steden gerekend werd.[10] Echt werd gerekend tot de kleine steden, de zogenaamde Minderstädte. Kleine steden waren juridisch en economisch opzicht minder geprivilegieerd dan grote steden als Roermond.[11]

Er was een omwalling met poorten en het had een hospitaal en lakenhal. Na de tweede helft van de 13e eeuw werd de stadsgracht aangelegd. Bij de Zuiderpoort zelfs een dubbele. Later, na de vele verwoestingen door oorlogen en de pest werd Echt meestal als dorp aangeduid. Pas in 1630 werd het consequent door de schepenbank zelf stad genoemd. Echt heeft voor die tijd dus steeds stedelijke allure gehad. Vanaf de 13e eeuw was het na Roermond de belangrijkste stad in het Overkwartier van het hertogdom Gelre. Later hoorde het bij het Overkwartier of Spaans Opper-Gelre. Vanaf 1713 kwam het samen met enkele andere gemeenten als Staats-Opper-Gelre aan de Verenigde Provinciën. Echt is op 1 januari 2003 met Susteren gefuseerd en is nu onderdeel van de gemeente Echt-Susteren.

Wapen van Echt[bewerken]

Vanaf in ieder geval 1277 voert ze een Andreaskruis op een schild met in elk van de 4 hoeken 3 herkruiste kruisjes. Echt heeft meerdere zegels waarin het wapen voorkomt. Ten eerste het schepenbankszegel dat met een tegenzegel aan een akte van 12 december 1277 hangt. . Dit is een van de oudst bewaarde originele schepenbankszegels in Nederland. Het tegenzegel toont een gebouw met een poort en toren. Het zegel komt voor het laatst voor in 1794, het tegenzegel voor het laatst in 1769. Vanaf ca. 1630 wordt dit eerste schepenbankszegel aangeduid als stads- en schepenambtszegel. Ten tweede was er het kleine schepenbankszegel dat gebruikt werd van 1609 - 1663.

Zegels[bewerken]

Bezienswaardigheden[bewerken]

Sint-Rochuskapel
  • De Sint-Landricuskerk
  • Heilig Hartbeeld in een nis van de kerk,
  • De Pius X-kerk uit 1959 is inmiddels gesloten en gesloopt.
  • Karmelietessenklooster van 1879, bekend van Edith Stein
  • Voormalig stadhuis aan Plats 1, van 1887, door J. Speetjens, in neorenaissancestijl.
  • Huis Verduynen aan Berkelaarsweg 15
  • Grenspaal op het Vrijthof, uit 1551. Deze stond oorspronkelijk op de grens tussen Hertogdom Gulik en Hertogdom Gelre.
  • Sint-Rochuskapel, bij Aasterbergerweg/Wijnstraat, gesticht in 1686. De huidige kapel is van 1910 en is aangebouwd tegen het cachot met drie cellen van de wachtkazerne. Een oude gevelsteen met chronogram aUXILIo DIVIno In peste et aCrI Igne tUeMUr (Mogen wij door Gods hulp bevrijd blijven van pest en zware brand-1687) werd ingemetseld in de nieuwe kapel.
  • In de buurtschap Schilberg bevindt zich de Onze-Lieve-Vrouwekapel
Zie ook

Economie[bewerken]

Pannenfabriek De Valk

Echt kende een bloeiende dakpannenindustrie. Omstreeks 1890 waren er 17 dakpannenfabrieken en in 1930 werden er 20 miljoen pannen gebakken. De benodigde leem werd onder meer gewonnen in De Doort.

  • Aan Diepstraat 1 bevond zich De Valk, eerst een meelfabriek met molenaarshuis van 1875, in 1900 op kleiverwerking overgegaan. Opgericht door J. Meuwissen. Van 1915-1930 werd het huidige complex gebouwd dat ook twee schoorstenen omvat en ook bekend heeft gestaan als C.V. Dakpannen- en Kleiwarenindustrie De Valk. Hier werkten maximaal 350 mensen.
  • Dakpannenfabriek Gebr. Cuypers, aan Kerkveldsweg Oost 23, werd gebouwd in 1919.
  • Stoompannenfabriek Echt, opgericht in 1865, in 1969 werd de fabriek gesloten en vervolgens gesloopt om plaats te maken voor woningbouw.

Tegenwoordig zijn er in Echt een tweetal bedrijventerreinen, namelijk De Berk ten noorden van de kom, en De Loop, ten westen van de kom, langs de snelweg en het Julianakanaal.

Natuur en landschap[bewerken]

Echt ligt op het middenterras van de Maas, op een hoogte van ongeveer 28 meter. Ten westen van Echt liggen bedrijventerreinen, een autosnelweg en het Julianakanaal, terwijl de Oude Maas de feitelijke begrenzing vormde. In het zuiden is het mondingsgebied van de Geleenbeek in de Oude Maas, terwijl ook de Echter Molenbeek, de Middelsgraaf en de Nieuwe Graaf vlak voor de monding in de Geleenbeek terechtkomen. Ook natuurgebied De Doort ligt ten zuiden van Echt.

Naar het oosten toe is de buurtschap Schilberg en het kerkdorp Pey aan Echt vastgebouwd. Andere buurtschappen zijn Gebroek, Slek en Ophoven in het zuiden, Aasterberg in het westen, en Berkelaar in het noorden.

Verenigingsleven[bewerken]

  • Koninklijke Harmonie "St. Caecilia" Echt, opgericht in 1880.[12]
  • Schutterij Sint Antonius Slek, opgericht 28 juni 1928, heropgericht in 1945. Een onderdeel van de schutterij is het Fluit- en Trommelkorps. Echt heeft een lange geschiedenis van schutterijen. De oudste is Schutterij Sint Landricus, opgericht in 1432, meermalen heropgericht en sinds eind jaren 1990 rustende, evenals de andere schutterijen in de voormalige gemeente Echt.[13]
  • Zangvereniging Vriendenkoor in Echt, opgericht in 1868 als Liederentafel, heropgericht in 1900 als Vriendenkoor[14] en Herenkoor H. Landricus in Echt.
  • Carnavalsvereniging De Aester, opgericht in 1959.[15]

Oud-burgemeesters van Echt[bewerken]

1rightarrow blue.svg Lijst van burgemeesters van Echt

Geboren[bewerken]

Nabijgelegen kernen[bewerken]

Ohé en Laak, Roosteren, Dieteren, Pey, Maasbracht

Externe links[bewerken]