Echt (Limburg)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Echt
Plaats in Nederland Vlag van Nederland
Vlag van Echt Wapen van Echt
(Details) (Details)
Echt (Limburg)
Echt (Limburg)
Situering
Provincie Vlag Limburg Limburg
Gemeente Vlag Echt-Susteren Echt-Susteren
Coördinaten 51° 6′ NB, 5° 52′ OL
Algemeen
Inwoners (1 jan 2011) 7656
Overig
Postcode 6100-6102
Netnummer 0475
Belangrijke verkeersaders A2 A73 N276 N572 Julianakanaal
Foto's
Sint-Landricuskerk
Sint-Landricuskerk
Portaal  Portaalicoon   Nederland

Echt (Limburgs: Ech) is een plaats in de gemeente Echt-Susteren, provincie Limburg (Nederland). De plaats telt 7656 inwoners (1-1-2011) en heeft een oppervlakte van ongeveer 75,13 km².

Geschiedenis[bewerken]

Reeds in de 7e eeuw is Echt bekend als dorp, dan behoort het tot het Graafschap Loon. Tussen 928 en 939 geeft Gerberga van Saksen, docher van Hendrik de Vogelaar zuster van de latere keizer Otto I en gehuwd met hertog Giselbert II van Lotharingen, de villa Echt (Ettha) en de kerk aldaar aan de St. Servaaskerk te Maastricht.[1]

Reeds voor 950 bezat de villa Ehti (Echt) tolrecht. Uit een akte gedateerd 7 oktober 950 blijkt dat koning Otto I (de latere keizer Otto I de Grote) het tolrecht verplaatst naar Kessel door het aan zijn leenman Ansfried te schenken.[2]

In 1075/1076 ontving Gerard IV Flamens van Wassenburg, vanaf 1096 bekend als Gerard I van Gelre, de villa Echt in leen van de Albert III graaf van Namen, vice-hertog van Neder-Lotharingen.[3][4]

Uit een oorkonde van keizer Hendrik IV uit 1087 blijkt dat Gerardus IV Flamens de kerk van Echta (Echt) in bezit genomen had (invaserat), terwijl deze toebehoorde aan de prebende van de broeders van de St. Servaaskerk van Maastricht. Bij vonnis van het keizerlijk vorstengerecht Aquisgrani (Aken) werd de kerk van Echt teruggeven aan de broeders.[5][6]

Het zegel van de schepenen van Echt wordt voor het eerst genoemd op 29 juni 1259. Het oudst bewaarde exemplaar is een schepenbankszegel dat met een tegenzegel hangt aan een akte van 12 december 1277. Echt behoort dan tot het Overkwartier van het graafschap Gelre. De schepenbank bestond uit zeven rechters, de schepenen, met de scholtis als voorzitter. De schepenen waren grondeigenaren, ingezetenen van het dorp Echt. Tot de schepenbank Echt behoorden de kerspels (parochies) Echt, Maasbracht, Roosteren, Ohé en Laak.[7]

Op 1 december 1343 bezegelde Echt met haar zegel het verbond van de steden van Gelder en Zutphen. Echt wordt in de oorkonde samen met Erkelenz afzonderlijk genoemd waaruit blijkt dat Echt en Erkelenz formeel (nog) geen stadsrechten hadden.[8] Waarschijnlijk zijn de stadsrechten voor 1494 verkregen.[9] Echt viel onder de Roermondse filliatie, de Echtse stadsrechten waren ontleend aan de Roermondse en Echt moest 'ter hoofdvaart' in Roermond. Uit een bron van 1590 blijkt dat Echt deel uitmaakt van de Staten van het Overkwartier van Gelder, waarmee ze tot de steden gerekend werd.[10] Echt werd gerekend tot de kleine steden, de zogenaamde Minderstädte. Kleine steden waren juridisch en economisch opzicht minder geprivilegieerd dan grote steden als Roermond.[11]

Er was een omwalling met poorten en het had een hospitaal en lakenhal. Na de tweede helft van de 13e eeuw werd de stadsgracht aangelegd. Bij de Zuiderpoort zelfs een dubbele. Later, na de vele verwoestingen door oorlogen en de pest werd Echt meestal als dorp aangeduid. Pas in 1630 werd het consequent door de schepenbank zelf stad genoemd. Echt heeft voor die tijd dus steeds stedelijke allure gehad. Vanaf de 13e eeuw was het de belangrijkste stad in het Overkwartier van het graafschap Gelder.[bron?]

Later hoorde het bij het Overkwartier of Spaans Opper-Gelre. Vanaf 1713 kwam het samen met enkele andere gemeenten als Staats-Opper-Gelre aan de Verenigde Provinciën. Echt is op 1 januari 2003 met Susteren gefuseerd en is nu onderdeel van de gemeente Echt-Susteren.

Wapen van Echt[bewerken]

Vanaf in ieder geval 1277 voert ze een Andreaskruis op een schild met in elk van de 4 hoeken 3 herkruiste kruisjes. Echt heeft meedere zegels waarin het wapen voorkomt. Ten eerste het schepenbankszegel dat met een tegenzegel aan een akte van 12 december 1277 hangt. . Dit is een van de oudst bewaarde originele schepenbankszegels in Nederland. Het tegenzegel toont een gebouw met een poort en toren. Het zegel komt voor het laatst voor in 1794, het tegenzegel voor het laatst in 1769. Vanaf ca. 1630 wordt dit eerste schepenbankszegel aangeduid als stads- en schepenambtszegel. Ten tweede was er het kleine schepenbankszegel dat gebruikt werd van 1609 - 1663.

Zegels[bewerken]

Bezienswaardigheden[bewerken]

Sint-Landricuskerk[bewerken]

De katholieke Sint-Landricuskerk is een van oorsprong Romaanse kerk. Tot de vergroting en uitbreiding van de kerk van 1872 stond aan de westzijde nog de Romaanse toren. Verschillende keren werd de kerk tot gotische hallenkerk in de 15e eeuw verbouwd/vergroot. In 1872-1873 volgde een restauratie c.q. vergroting door architect P.J.H. Cuypers.

Deze kerk is opgedragen, eerst aan de H. Anna. Later aan de H. Anna en de H. Lendrich (Landricus), die hierna alleen als kerk- en stadspatroon gold. Niet zeker is of deze H. Landricus als juiste Landricus geldt. Er bestaat ook een bisschop Landericus, die te Parijs wordt vereerd. Deze komt eerder hiervoor in aanmerking wegens de geschiedenis van Echt met de koningin Gerberga van West-Francië (Frankrijk). Deze koningin had namelijk in de 10e eeuw haar belangrijkste landgoed in Echt.

De neogotische toren raakte tijdens de Tweede Wereldoorlog zwaar beschadigd en werd na de oorlog deels vervangen door een moderne bovenbouw. Eveneens van dezelfde architect P.J.H. Cuypers de kerk van Peij (1861). Het oude stadhuis werd vervangen in 1888 (architect J.H.J. Kayser) door nieuwbouw. In de kerk bevindt zich een herdenkingsaltaar ter ere van Edith Stein, bestaande uit een lessenaar met drieluik van de hand van kunstenaar Karin Deneer en een vitrine met de koormantel van Edith Stein, die zij droeg toen zij in 1942 gearresteerd werd. In deze kerk wordt iedere zondag een Hoogmis verzorgd, waarbij de gezangen in het Gregoriaans zijn.

Andere bezienswaardigheden[bewerken]

De moderne rooms-katholieke Pius X-kerk uit 1959 is ontworpen door architect Jan Zollner en is inmiddels gesloten en gesloopt.

In 1875 vestigden twintig zusters karmelietessen uit Keulen zich in Echt vanwege de Kulturkampf in Duitsland. In 1879 werd voor deze zusters een nieuw klooster gebouwd, waarvoor P.J.H. Cuypers de kapel ontwierp. Het klooster is tegenwoordig sterk verbonden met de herinnering aan Edith Stein, de Duitse filosofe en karmelietesse die vanwege haar Joodse afkomst Duitsland in 1938 ontvluchtte en tot haar deportatie door de nazi's in 1942 in dit klooster verbleef.

Verenigingsleven[bewerken]

  • Koninklijke Harmonie "St. Caecilia" Echt, opgericht in 1880.[12]
  • Schutterij Sint Antonius Slek, opgericht 28 juni 1928, heropgericht in 1945. Een onderdeel van de schutterij is het Fluit- en Trommelkorps. Echt heeft een lange geschiedenis van schutterijen. De oudste is Schutterij Sint Landricus, opgericht in 1432, meermalen heropgericht en sinds eind jaren 1990 rustende, evenals de andere schutterijen in de voormalige gemeente Echt.[13]
  • Zangvereniging Vriendenkoor in Echt, opgericht in 1868 als Liederentafel, heropgericht in 1900 als Vriendenkoor[14] en Herenkoor H. Landricus in Echt.
  • Carnavalsvereniging De Aester, opgericht in 1959.[15]

Oud-burgemeesters van Echt[bewerken]

1rightarrow blue.svg Lijst van burgemeesters van Echt

Geboren[bewerken]

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]