Kesselskade

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Kesselskade
De Kesselskade ter hoogte van de Hoenderstraat
De Kesselskade ter hoogte van de Hoenderstraat
Geografische informatie
Locatie       Vlag van Nederland Maastricht
Stadsdeel Centrum
Wijk Binnenstad
Begin Hoenderstraat/Wilhelminabrug
Eind Maastrichter Brugstraat
Postcode 6211 EN
Algemene informatie
Genoemd naar Mathieu Kessels
Naam sinds 1875[1]
Bebouwing 17 rijksmonumenten
Opvallende gebouwen Augustijnenkerk

De Kesselskade is een straat in het centrum van de Nederlandse stad Maastricht. De straat is genoemd naar de in Maastricht geboren neoclassicistische beeldhouwer Mathieu Kessels.

Geschiedenis[bewerken]

De straat heette oorspronkelijk Bokstraat, genoemd naar het huis In den Bock, ook wel in het Latijn In Hirco geheten, voor het eerst genoemd in 1385. Aan de straat lag een open plaats, die aangeduid werd als Boxstat (vergelijk: Grote en Kleine Staat).[1] De achterkant van de huizen langs de oostzijde van deze straat stonden met hun rug tegen de eerste stadsmuur van Maastricht, die hier dicht langs de Maas liep. Hier bevonden zich enkele poternes of waterpoorten, die toegang gaven tot een smalle kade langs de Maas. Van noord naar zuid waren dit de Molenpoort (ook wel Hoendermaaspoort; tegenover de Hoenderstraat), de Jodenpoort (of Koolpoort; tegenover de Jodenstraat) en de Schuttenpoort (tegenover de Maastrichter Brugstraat). Tevens stond hier vanaf het midden van de 13e eeuw het Augustijnenklooster. Het klooster lag aanvankelijk aan de noordoostzijde van de straat, vlak bij de iets later gebouwde Sint Servaasbrug. Begin 17e eeuw werd een nieuw klooster gebouwd aan de overkant van de straat, op de hoek van de Mariastraat, waar tot die tijd de kapel van Maria ten Oeveren had gestaan. Iets noordelijker lag, aan de verdwenen oostzijde van de Bokstraat, het refugiehuis van de abdij van Val-Dieu, eigenlijk twee woonhuizen (waarvan één Het Groot Posthoorn heette). Hier kreeg in 1636-37 de abt Michiel van Verviers huisarrest van de Staatse troepen, als represaille voor opgepakte predikanten in de Baronie van Breda. In de nabijheid hiervan stonden het woonhuis van baron De Crassier, waar in 1717 tsaar Peter de Grote logeerde, en het geboortehuis van de klokkenmaker Hendrik Johan Kessels (1781-1849) en diens broer, de beeldhouwer Mathieu Kessels (1784-1836).[2]

Tussen 1846 en 1850 werd het kanaal Luik-Maastricht gegraven, aanvankelijk Lateraal Kanaal genoemd. Het in 1853 geopende kanaal, dat eigendom was van de Belgische Staat, liep evenwijdig aan de Maas en was bedoeld was om de rivier, die een groot deel van het jaar onbevaarbaar was, te omzeilen, en de stad Luik een betere aansluiting op de Noordzeehavens te geven. Voor de aanleg van het kanaal werd in 1849 een vijftigtal huizen aan de oostzijde van de Bokstraat afgebroken. Ook de Molenpoort werd in 1850 gesloopt.[3] Het overgebleven deel van de straat met de westelijke huizenrij werd Langs het Kanaal genoemd en in 1875 hernoemd tot Kesselskade, naar de in 1836 te Rome overleden kunstenaar. In 1894 werd de walmuur langs de Maas tussen het Bassin en de Sint-Servaasbrug afgebroken, waarbij ook de Jodenpoort onder de slopershamer viel.[4] In de jaren 1963 werd het kanaal gedempt en werd het tracé benut voor de aanleg van de Maasboulevard. De Kesselskade was vanaf dat moment niet langer kade en werd een verkeersluwe stadsstraat met winkels en horeca. Deze laatste functie is sterk toegenomen na de ondertunneling van de Maasboulevard in 2005, waardoor de Kesselskade en Maaspromenade nog meer wandelgebied en terraszone zijn geworden.

Bezienswaardigheden[bewerken]

Monumentale woonhuizen, 2011

Rijksmonumenten[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie ook Lijst van rijksmonumenten in Maastricht/Kesselskade

Aan de Kesselskade bevinden zich 17 rijksmonumenten, merendeels woonhuizen uit de 17e en 18e eeuw. Het pand Kesselskade 57 stamt uit de 16e eeuw. Het belangrijkste monument in de straat is de Augustijnenkerk, gebouwd tussen 1610 en 1659. De barokke topgevel toont het stadswapen van Maastricht en het familiewapen van Hendrik Huyn van Geleen, beiden begunstigers van de kerk.[5]

Gevelstenen, struikelstenen[bewerken]

De gedenksteen afkomstig uit het huis in de Bokstraat waar Peter de Grote logeerde, is thans ingemetseld boven de deur van Achter het Vleeshuis 20. De steen bevat een chronogram met de tekst: aDVenIt CzarUs MosChoVIae ("De tsaar van Moskou was hier", 1717).[6] De panden Kesselskade 58 en 60 bezitten beide een gevelsteen, respectievelijk drie haringen (zonder jaartal) en een sleutel (1702). Nummer 55 bezit inwendig een jaarsteen uit 1753. Bij het pand op nr. 54 bevindt zich een vijftal struikelstenen, ter herinnering aan de joodse families Korn en Leeraar, die hier woonden en in 1942-44 in Auschwitz en Sobibór werden vermoord.[7]

Zie ook[bewerken]