Avenue Céramique

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Avenue Céramique
Maastricht2013, Avenue Céramique14.jpg
Geografische informatie
Locatie       Maastricht
Wijk Wyck-Céramique
Lengte ca. 600 m
Breedte ca. 42 m
Algemene informatie
Aangelegd in ca. 1990
Genoemd naar Société Céramique
Bebouwing 1 rijksmonument (Wiebengahal); moderne architectuur: o.a. Bonnefantenmuseum en Centre Céramique
Portaal  Portaalicoon   Maastricht

De Avenue Céramique is een straat in het stadsdeel Céramique in Maastricht. De Avenue Céramique is een belangrijke uitvalsweg en de voornaamste verbindingsstraat tussen de stadsdelen Wyck en Randwyck. Aan de brede laan liggen enkele belangrijke culturele gebouwen, zoals het Bonnefantenmuseum, de Wiebengahal en het Centre Céramique. De bebouwing van de Avenue Céramique kan gezien worden als een architectonische staalkaart van de jaren negentig.[1]

Geschiedenis[bewerken]

De naam van de Avenue Céramique is ontleend aan de aardewerkfabriek Société Céramique, die hier voorheen gelegen was. Na de sluiting van de fabriek rond 1980 lag het aan het stadscentrum grenzende fabrieksterrein enkele jaren braak.

In 1987 begon de herontwikkeling van het 23 ha grote terrein, waarvoor de architect Jo Coenen het masterplan maakte. De meeste industriële gebouwen werden gesloopt, op een enkele uitzondering na (de Wiebengahal bijvoorbeeld). De twee directeursvilla's aan het einde van de Wilhelminalaan werden evenmin gespaard, omdat hier de Avenue Céramique, de nieuwe hoofdader van de wijk, moest aansluiten op het bestaande wegennet. Meteen na de overgang van de Wilhelminasingel, maakt de Avenue een bocht naar rechts, waarmee Coenen aangaf waar de oude stad ophield en de nieuwe stad begon. De Avenue Céramique moest een straat worden met allure, met aan weerszijden gebouwen van hoogstaande architectuur. Als referentie diende het Plan Zuid van Berlage.[2] De laan werd uiteindelijk net zo breed (42 meter) als de Wilhelminasingel, waar ze op aansluit.

De "Zuidknoop", vanaf de Kennedybrug

Voor de diverse kantoor- en appartementengebouwen werden gerenommeerde architecten gevraagd, zoals Aldo Rossi, Mario Botta, Álvaro Siza, Cruz y Ortiz, Herman Hertzberger, Hubert-Jan Henket, Wiel Arets en Charles Vandenhove. Jo Coenen ontwierp zelf ook een aantal gebouwen, met name rondom het Plein 1992. Tussen de avenue en het Plein 1992 ligt het Centre Céramique (bibliotheek en cultureel centrum) van Coenen. Aan de zuidzijde verrees het Bonnefantenmuseum van Aldo Rossi. Van de Wiebengahallen zou aanvankelijk een groter deel bewaard blijven, maar dit kon uiteindelijk toch niet in de nieuwbouwplannen van Rossi worden ingepast. Andere beeldbepalende bouwwerken zijn de Toren van Siza (van de Portugees Álvaro Siza) en het gebouw La Fortezza (van de Zwitser Mario Botta).

Forse bouwblokken

De appartementen in de diverse gebouwencomplexen behoren over het algemeen tot het duurdere marktsegment. Alle gebouwen zijn voorzien van inpandige parkeergarages. Een relatief groot aantal appartementen wordt gemeubileerd verhuurd aan bijvoorbeeld expats. Sommige complexen bieden extra service voor ouderen. Op de begane grond van de appartementengebouwen bevinden zich diverse winkels, voornamelijk (luxe) woonwinkels, computer- en elektronicazaken, en enkele bankfilialen. Aan de Avenue Céramique ligt een vijftal grotere kantoorpanden, waarin bedrijven en instellingen als Vodafone (Nederlands hoofdkantoor), Bayer Medical Care en Rijkswaterstaat gehuisvest zijn.

Het appartementengebouw Patio Sevilla kwam in 2003 landelijk in het nieuws door het zogenaamde 'balkondrama'. Van het nauwelijks een jaar eerder opgeleverde gebouw stortten enkele balkons naar beneden, waarbij twee bewoners om het leven kwamen.

Openbare ruimte[bewerken]

Fontein in de bocht van de avenue

De Avenue Céramique is een brede straat (42 meter) met brede trottoirs en een groene middenberm. De laan maakt ondanks de forse gebouwen een groene indruk door de middenberm en vier rijen Chinese hemelbomen. Voor de inrichting van de straat is gebruikgemaakt van hoogwaardige materialen. Bij La Fortezza bevindt zich een fontein, die de bocht in de straat en de ronde vormen van het gebouw benadrukt. De overgang van de avenue naar het hoger gelegen Plein 1992 wordt gemarkeerd door een brede trappartij.

Bij de twee voornaamste openbare gebouwen aan de straat zijn kunstwerken te vinden. Bij de gracht op de zuidoosthoek van het Centre Céramique staat het kunstwerk Vlinder en bloem van Ine van Helfteren uit 1999, dat van keramisch materiaal is samengesteld. Vóór het Bonnefantenmuseum en de Wiebengahal (waarin enkele jaren een dependance van het Nederlands Architectuurinstituut was gevestigd) staan twee gele pylonen, die een postume reconstructie zijn van een ontwerp van kunstenaar-architect Aldo Rossi. In de noordelijke binnenhof van het Vodafone-gebouw staat het kunstwerk Ontkiemende vormen van Désirée Tonnaer uit 2004.

De pylonen van Aldo Rossi en de Stars of Europe van Maura Biava

De Stars of Europe op de rotonde aan de zuidzijde van de Avenue Céramique is bedoeld als monument voor het in Maastricht gesloten Verdrag van Maastricht van de Europese Unie. Het kunstwerk is een gezamenlijk project van de kunstenaressen Maura Biava en Ruby van den Munckhof en bestaat uit aluminium palen met sterren die draaien in de wind. Er zijn 35 sterren: 12 grote en 23 kleine, die tezamen de eenwording van Europa symboliseren. De grote sterren verwijzen daarbij naar de twaalf landen die tot de Europese Top van 1991 in Maastricht de oorspronkelijke Europese Economische Gemeenschap vormden. De 23 kleinere sterren verwijzen naar de nieuwe lidstaten die sinds de ondertekening van het Verdrag van Maastricht en de oprichting van de Europese Unie in 1992 erbij zijn gekomen. In totaal zijn er nu 27 lidstaten; van de 35 sterren zijn er dus nog 8 niet in gebruik. Op de sterren zijn citaten van belangrijke Europese denkers gegraveerd (o.a. Victor Hugo, Montesqieu, Umberto Eco, George Steiner, Stefan Zweig, Thomas Mann, Julia Kristeva, Marina Warner en Vaclav Havel ). Het kunstwerk, een gezamenlijk initiatief van de gemeente Maastricht en de provincie Limburg, werd op 7 februari 2002 - exact tien jaar na het ondertekenen van het verdrag - onthuld door de voormalige minister van Buitenlandse Zaken Hans van den Broek.[3]

Architectuur[bewerken]

De gebouwen aan de Avenue Céramique zijn hieronder paarsgewijs afgebeeld van noord naar zuid. Genoemd worden: de gebruikelijke naam en de hoofdfunctie van het gebouw, de hoofdarchitect en het opleveringsjaar.

Afbeelding Naam en functie gebouw (westzijde straat) Architect Jaar Afbeelding Naam en functie gebouw (oostzijde straat) Architect Jaar
Woongebouw Arco Íris Álvaro Siza 1998
La Fortezza (noordvleugel, kantoren) Mario Botta 1999
Toren van Siza (woontoren) Álvaro Siza 2000
La Fortezza (centraalbouw, appartementen) Mario Botta 1999
Centre Céramique (bibliotheek, cultureel centrum) Jo Coenen 1999
La Fortezza (zuidvleugel, kantoren) Mario Botta 1999
Seniorencomplex Résidence Sonneville bOb Van Reeth 1997
Woongebouw Cortile (ook Grote Circus) Bruno Albert 1999, 2003
Woongebouw La Forme Hari Gulikers 2007
Kantoorgebouw Rijkswaterstaat Hubert-Jan Henket 1998
Woongebouw Patio Sevilla Cruz y Ortiz 2002
Woongebouw Jardin Céramique (ook Kleine Circus) MBM Arquitectes 1998
Wiebengahal (oorspronkelijk fabiekshal, nu kantoorgebouw) Jan Wiebenga 1912
Woongebouw Maison Céramique Charles Vandenhove 2009
Bonnefantenmuseum (museum van oude en hedendaagse kunst) Aldo Rossi 1993
Kantoorgebouw Il Fiore Herman Hertzberger 2002
Kantoorgebouw Vodafone Arno Meijs 1998
Kantoorgebouw Indigo Wiel Arets 1995

Bronnen, noten en referenties[bewerken]