Zijde (textiel)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Zijderups op moerbeiblad. Planten uit het geslacht moerbei zijn de enige waardplanten van deze rups.
Zijdefabricage in Khotan

Zijde is een natuurlijke substantie die wordt afgescheiden door bepaalde insecten en stolt bij contact met de lucht. Het bekendst voor haar productie is de zijderups (Bombyx mori), de larve van een vlindersoort. Er zijn ook bepaalde spinnen die geschikt zijn voor de zijdeteelt. Terwijl de rupsen er hun cocon mee maken, weven spinnen er hun web van. Zowel de textielvezel als het uiteindelijke textiel wordt aangeduid als zijde. Zijden weefsels zijn geliefd vanwege hun glans, souplesse en zachte textuur, maar de productie is kostbaar.

Kunstzijde[bewerken]

Uitvinders hebben geprobeerd om zijde te imiteren. Textielsoorten die erop lijken worden wel kunstzijde genoemd. Viscose is een voorbeeld, maar dit is een totaal andere stof dan natuurzijde. Met een eenvoudige brandproef kan achterhaald worden of iets echte zijde of kunstzijde is. Echte zijde brandt, zelfs wanneer het uit elkaar gepluisd is, zeer slecht: aangestoken vezels doven zeer snel. De meeste kunstzijdes branden echter zeer goed en een aangestoken vezel zal snel opbranden.

Soorten zijden stoffen[bewerken]

  • ruwe zijde: zijde die wel geverfd, maar niet gekookt is
  • wilde zijde: zijde van een ander insect dan de zijderups
  • ahimsazijde: zijde waarbij de zijderupsen niet gedood worden tijdens de productie
  • damastzijde
  • kripzijde (verbastering van Crèpezijde)
  • tafzijde
  • samit
  • doupionzijde

Toepassingen[bewerken]

In de onderstaande tabel worden de belangrijkste zijdeproducenten weergegeven in ton zijde per jaar, de peildatum is 2015 (bron: International Sericultural Commission).[1]

Belangrijkste producenten van zijde in de wereld
Land Zijde in ton per jaar
China 170.000
India 28.523
Oezbekistan 1200
Thailand 690
Brazilië 600
Vietnam 450
Noord-Korea 350
Iran 120
Bangladesh 44
Japan 30
Turkije 30

Musea[bewerken]

Er zijn wereldwijd diverse gespecialiseerde zijdemusea. Daarvan is er één in Nederland gevestigd.

Taal[bewerken]

In de taal wordt zijde ook gebruik als aanduiding voor "waardevol" en/of "duurzaam", zoals:

Productiestatistieken[bewerken]

China en India zijn de grootste producenten van zijde.[2]

Diervriendelijkheid[bewerken]

Schildering op zijde uit de 18e of 19e eeuw, waarschijnlijk van Sakai Hōitsu, een beroemde Japanse schilder uit de Rinpaschool.

Zijderupsen worden voor de zijdeproductie levend in hun cocon gekookt. Dit wordt bekritiseerd door dierenrechtenorganisaties die dan ook oproepen geen zijde te kopen of te dragen.[3]