Zinkstuk

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Zinkstuk voor de Hollandse IJssel bij de nieuwe Julianasluis in Gouda

Een zinkstuk is een grote gevlochten mat van rijshout. Rijshout is de verzamelnaam voor tenen en twijgen van veelal wilgenhout die oorspronkelijk werden geoogst in de grienden langs de rivieren en in de Biesbosch. Tegenwoordig zijn er ook speciaal aangelegde plantages voor de productie van rijshout. De bedoeling van een zinkstuk is de bodem onder water te beschermen tegen stromingen en erosie. Ook de oevers van rivieren en stromen worden ermee versterkt.

Het voornaamste bestanddeel van een zinkstuk zijn wilgentenen en de ervan gefabriceerde wiepen. Het hout heeft een aantal eigenschappen zoals buigzaamheid, stevigheid en vermogen tot drijven, die van belang zijn bij het gehele proces van het vervaardigen en afzinken van een zinkstuk. De mat wordt gemaakt op een stuk grond direct aan het water en als het vlechtwerk klaar is, met sleepboten naar de gewenste plek gesleept. Daarna wordt het zinkstuk verzwaard met stortstenen waardoor het naar de bodem zinkt. In getijdenwateren moet dat gebeuren op een moment dat er geen getijdestromingen zijn, dus tijdens de hoog- of laagwaterkentering. Als het zinkstuk op z'n plaats ligt, is de onderliggende bodem beschermd tegen de erosie door het stromende water, en vindt er geen vervorming van de bodem of de oever meer plaats. De stortstenen op hun beurt, zorgen ervoor dat het zinkstuk op zijn plaats blijft en bieden bij oevers ook bescherming tegen golfslag. Deze bescherming blijft op deze manier jarenlang, soms tot wel 100 jaar, in stand. Het maken van deze matten gebeurt in grote lijnen al ruim een eeuw lang op dezelfde manier. Tegenwoordig worden er ook moderne materialen bij toegepast, zoals sjorringen en bindingen.

Bij de constructie van strekdammen en kribben in rivieren worden zinkstukken nog altijd toegepast. Ook aan de kust, bij het construeren van dammen en dijken door open water en bij het geschikt maken van vaarwater voor (zware) scheepvaart. Deze techniek is bijvoorbeeld toegepast bij de Afsluitdijk en bij afsluitdammen in Zeeland, en wordt in die provincie ook nog toegepast bij dijkverzwaringen in bijvoorbeeld de Oosterschelde. Ook bij de aanleg en verlenging van de pieren van IJmuiden en de verbreding van het Noordzeekanaal (1960-1967) werden veel zinkstukken gebruikt. [1]

Referenties[bewerken]

  1. Het werken met zinkstukken is te zien in de film Ruim Baan voor Reuzen, 1967 (op het Internet Archive).