Zomerdijk (Delfzijl)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Zomerdijk
Buurtschap in Nederland Vlag van Nederland
Zomerdijk (Delfzijl) (Groningen (provincie))
Zomerdijk (Delfzijl)
Situering
Provincie Groningen
Gemeente Delfzijl
Coördinaten 53° 16′ NB, 6° 58′ OL
Portaal  Portaalicoon   Nederland

Zomerdijk is een buurtje in de gemeente Delfzijl van de Nederlandse provincie Groningen, gelegen aan de gelijknamige weg ten noordwesten van Wagenborgen, die voor het verplaatsen van de loop van het Termunterzijldiep eind 19e eeuw doorliep tot aan Woldendorp, maar tegenwoordig doorloopt naar het bedrijventerrein Oosterhorn. In het buurtje staan een handvol boerderijen, waaronder boerderij Ora et Labora (vroeger Ceres). Ten zuidwesten van Zomerdijk lag vroeger het gehucht Overtocht, op de plek waar nu boerderij Op de Hoogte ligt. Vroeger lag het buurtje net binnen de oude gemeente Delfzijl, aan de rand met de oude gemeente Termunten. Het tracé van Wagenborgen naar Eelshuis werd aangelegd in 1486. Daar maakte de Zomerdijk aansluiting met de Veendijk.

Zomerdijk ligt aan en verwijst naar de Oude Zomerdijk die vermoedelijk vóór 1466 werd aangelegd van Wagenborgen via Zomerdijk naar Zwaag, en later vandaar naar Jansum. In dit laatste jaar bemiddelde de Gemene Landswarf tussen de inwoners van Appingedam en de overige belanghebbenden. Daarbij namen de Damsters voortaan het onderhoud op zich van de dijk inden hoep die rond de doorbraak bij Overtocht was gelegd.

Na doorbraken waarbij delen van de dijk werden weggeslagen, werd in 1521 het tracé van Zwaag naar Wagenborgen alsmede de aansluiting op de veendiken hersteld. Als nooddijk die FIvelingo moest beschermen, fungeerde de Kaenghe (Kaayenlaan) van Weiwerd naar de Overtocht. Ook was er sprake van een Kaenghe van Termunten naar Zwaag. Omstreeks 1525 werd vervolgens de Nieuwe Zomerdijk of Dallingeweersterdijk aangelegd van Fiemel naar Zwaag. Vermoedelijk in 1554 volgde een eerste indijking: vanaf het einde van de Oude Zomerdijk werd de Weerdijk aangelegd, die de kwelders rond Wagenborgen beschermde. Eerder was er al een zomerdijk door de hamrikken aangelegd, van Nieuwolda via een grote boog door de westelijke Dollardboezem naar Midwolda. Deze laatste dijk werd ten slotte in 1574 uitgebouwd tot volwaardige zeedijk, waardoor de Zomerdijk een slaperdijk werd.

Deze dijken werden vooral aangelegd om het Klei-Oldambt en Fivelingo tegen het water van de Dollard te beschermen. Geen van deze dijken bestaat nu nog; de Nieuwe Zomerdijk verdween bijna volledig bij de aanleg van het Hondshalstermeer. De loop van de Oude Zomerdijk is tegenwoordig alleen nog te volgen rond het gehucht Zomerdijk.

Het oostelijke deel van Zomerdijk werd in de 19e eeuw ook wel Stokkerij of Stinkerij genoemd. De naam was ontleend aan de Stinkvaart; het toenmalige kanaal van Wagenborgen via Geefsweer naar de Stadsweg van Delfzijl.

Zie ook[bewerken]