Evenken

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Ga naar: navigatie, zoeken

Evenken

Woning van Evenken in het etnografisch museum van Oelan-Oede, Rusland

Totale bevolking

75.000

Verspreiding

Rusland: Siberië, Republiek Sacha

China: Binnen-Mongolië, Heilongjiang
Mongolië

Taal

Evenks

Geloof

Tibetaans boeddhisme, Russisch Orthodox, Animisme

Verwante groepen

Evenen, Orotsjen, Oroken, overige Toengoezische volkeren

___	Landen & Volken

Naamgeving in Volksrepubliek China
(taal-varianten)

Traditioneel

鄂溫克族

Vereenvoudigd

鄂温克族

Pinyin

Èwēnkè Zú

Russisch	Эвенки

De Evenken (Evenks: Эвэнкил, Evenkil; Russisch: Эвенки, Evenki; Vereenvoudigd Chinees: 鄂温克族; Hanyu pinyin: Èwēnkè Zú) zijn een nomadisch Toengoezisch volk uit Noord-Azië. In Rusland (bevolking 35.527, 2002) worden ze erkend als een van de inheemse volken van het Russische Noorden. In China (bevolking 38.701, 2000) als een van de 56 officieel erkende etnische groepen in China. In Mongolië wonen ook enkele duizenden Evenken.

[bewerk] Evenken in Rusland

De Evenken waren vroeger bekend als Toengoezen. Deze benaming werd verspreid door de Russen, die het overgenomen hadden van de Jakoeten en de Siberische Tataren in de 17de eeuw. De Evenken benoemden zichzelf echter als Evenken. Dit werd ook hun officiële benaming vanaf 1931. Ze werden ook Oroken (de bewoners van de Oro(rivier), Orochon (rendierkweker) of Ile (een menselijk wezen).

Naast Evenken staan op de lijst van inheemse volkeren van Siberië ook gelijk genaamde groepen als de Evenen (vroeger Lamoeten). Hoewel deze groep gelinkt is aan de Evenken worden de Evenen tegenwoordig beschouwd als een aparte etnische groep.

De Evenken zijn verspreid over een reusachtig gebied in de Siberische taiga vanaf de Ob in het westen tot aan de Zee van Ochotsk in het oosten en van de Noordelijke IJszee in het noorden tot Mantsjoerije en Sachalin in het zuiden. Het totale gebied bedraagt ongeveer 2 500 000 km², dat is (na de dat van de Russen) het grootste woongebied. De Evenken leven in de Oblast Tjoemen, Oblast Tomsk, Kraj Krasnojarsk, Evenkië, Oblast Irkoetsk, Oblast Tsjita, Oblast Amoer, Boerjatië, Jakoetië, Kraj Chabarovsk en de Oblast Sachalin. 3802 Evenken leven in Evenkië zelf, meer dan 18200 in Jakoetië.

Antropologisch behoren de Evenken tot de Paleosiberische groep van het Mongolische type dat afstamt van de oude Paleosiberische volken aan de Jenisej tot aan de Zee van Okhotsk. Het Evenks is de grootste van de noordelijke groep van de Toengoezische talen waartoe ook een Eveens en het Negidaals behoren.

[bewerk] Evenken van China

Volgens de volkstelling van 2000 leefden 30505 Evenken in China, als Solonen of Khamniganen. 88.8% van de Chinese Evenken leven in het noorden van de Binnen-Mongolië, nabij de stad Hailar. Er wonen ook 3000 Evenken in Heilongjiang.

[bewerk] Godsdienst

Voor hun contacten met de Russen, was de godsdienst van de Evenken Sjamanisme. Velen van hen namen ook het Tibetaans boeddhisme over. De Evenken van zowel de Evenken in Rusland als in China zijn vandaag bekeerd tot het Oosters christendom, net als buurvolkeren als Evenen en andere Siberische stammen. Ze namen deze godsdienst over door de contacten tijdens de Russische expansie in Siberië.