Fanon

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
deel van de serie over
kerkelijk gerei

waaronder paramenten
en liturgisch vaatwerk

Monstrans
gebruikt in de liturgie

Liturgisch vaatwerk
Vasa sacra
Miskelk · Pateen
Kelklepeltje
Ciborie · Monstrans
Pyxis · Custodiale

Vasa non sacra
Ampullen · Wijwatervat
Olievaatje
Wierookvat · Ablutievat

Paramenten
Amict · Albe · Baarkleed · Cingel
Tuniek · Dalmatiek · Fanon
Kazuifel · Manipel · Stola
Gremiale · Benedictievelum
Mijter

Koorkledij
Rochet · Superplie
Koorkap · Cappa magna
Kovel

Kelkgerei
Bursa · Kelkvelum
Ciborievelum

Kerklinnen
Corporale · Kelkdoekje
Lavabodoekje · Palla
Altaardwaal

Kerkinterieur
Altaar · Ambo
Biechtstoel · Communiebank
Doksaal · Doopvont
Faldistorium
Godslamp · Hoogaltaar
Heilig Kruisaltaar
Katheder · Preekstoel
Sedilia
Tabernakel · Volksaltaar

Liturgische boeken
Altaarmissaal
Benedictionale · Brevier
Evangeliarium · Evangelistarium
Graduale · Kyriale
Lectionarium
Psalter · Rituaal
Sacramentarium · Volksmissaal

Overige
Flambouw · Processiekruis
Altaargong · Altaarschel · Sanctusbel
Wijwaterkwast · Scheepje
Doopschelp · Lessenaar
Thabor · Antependium
Paaskaars · Adventskrans

De fanon is een gestreept parament dat enkel de paus draagt tijdens een plechtige pontificale hoogmis. Het symboliseert de paus die als "schild van het geloof" de Kerk beschermt.

Dit kledingstuk lijkt een beetje op een mozetta of een amict en bestaat uit twee op elkaar gelegen cirkelvormige witte zijden doeken met een gat in het midden. De fanon is versierd met gouden strepen en aan de voorzijde bevindt zich een klein, in gouddraad geborduurd kruis. In tegenstelling tot het amict dat onder de kazuifel wordt gedragen, wordt de fanon over de kazuifel gedragen, onder het pallium.

Ontwikkeling[bewerken]

De fanon ontstond uit een schouderkleed dat reeds in de 8e eeuw gedragen werd, en dat rond 1200 uitgroeide tot een aan de paus voorbehouden liturgisch parament. In de late middeleeuwen was de fanon vervaardigd van witte zijde, versierd met smalle strepen van goud en ook wel rood of soms een andere kleur. Tot in de 15e eeuw was de fanon vierkant van vorm, in de 16e eeuw kreeg het de ronde vorm die het totaan het Tweede Vaticaans Concilie zou behouden.

Tijdens het pontificaat van paus Paulus VI (1963 - 1978) geraakte de fanon enige tijd in onbruik. Paus Johannes Paulus II heeft dit kledingstuk in 1984 eenmaal gedragen tijdens een mis in de kerk van Santa Cecilia in Trastevere. De fanon werd op 21 oktober 2012 door paus Benedictus XVI weer in gebruik genomen, nadat hij eerder ook al andere in onbruik geraakte pauselijke gewaden weer in ere hersteld had.[1]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties