Framing

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Framing is een overtuigingstechniek in communicatie. De techniek bestaat eruit woorden en beelden zo te kiezen, dat daarbij impliciet een aantal aspecten van het beschrevene wordt uitgelicht. Deze uitgelichte aspecten helpen om een bepaalde lezing van het beschrevene of een mening daarover te propageren. Zowel in de politiek als in de reclame wordt framing bewust (en onbewust) ingezet.

Bij framing als overtuigingstechniek wordt gekozen voor woorden en beelden die die aspecten naar voren halen waarvoor de beoogde ontvangers het vatbaarst zijn. Zo kiest een fabrikant van vruchtensappen, die begrippen als gezond, natuurlijk, ambachtelijk en oprecht met zijn merk wil associëren, voor een etiket dat vermeldt dat het fruit "vers geplukt" is. Een denkbaar even juiste vermelding "afkomstig van massale teelt" roept heel andere, commercieel minder wenselijke, begrippen op.

Geen enkele communicatie is volstrekt objectief, en dus kent iedere uitspraak wel een zeker frame (denkraam) van veronderstellingen die eronder verborgen zitten. Anders dan bij het gebruik van argumenten als overtuigingsmiddel, gaat het bij framing vooral om de associaties bij het beeld.

Politiek[bewerken]

Framing is in de politiek sterk in de belangstelling gekomen door de presidentsverkiezingen van 2004 in de Verenigde Staten, waar de Republikeinen de Democraten op dit gebied aftroefden.[1] Een voorbeeld daarvan is het gebruik van de term "Tax relief" (belastingverlichting) door de Republikeinen. Het woord "relief" is een impliciete beschuldiging aan het adres van degenen die de belastingen hebben laten oplopen, de Democraten. Door het overnemen van dit woord in de pers en in onderlinge gesprekken, vond ook de beschuldiging een breed publiek. De Democraten werden in het defensief gedrongen, wat het beeld nog versterkte.[2]

In Nederland worden ook nieuwe geframede termen gelanceerd. Zo noemt de SP de hypotheekrenteaftrek sinds de landelijke verkiezingen in 2010 steevast villasubsidie[3]. Waar hypotheekrenteaftrek een mild positieve bijklank heeft (aftrek van rente), heeft villasubsidie voor velen een negatieve connotatie van verspilling en decadentie.

Nuvola single chevron right.svg Zie ook Neologisme

Mislukking[bewerken]

Niet alle framingspogingen slagen. Bekend voorbeeld uit de Nederlandse politiek is het gebruik van de term VOC-mentaliteit, door Jan Peter Balkenende bij de Algemene beschouwingen van 2006. Hij wilde daarmee de economische groei van toen plaatsen in het kader van Nederlands zelfbewustzijn dat verder keek dan de eigen landsgrenzen. Onbedoeld zat aan dit frame ook de kant van onderdrukking en uitbuiting, wat het bedoelde beeld ontkrachtte.

Reframing[bewerken]

Een onderwerp dat is geframed, waar een groot deel van de bevolking een bepaalde term voor gebruikt, kan door reframing weer een andere lading krijgen. Door voor bepaalde groepen migranten de term "asielzoekers", "economische vluchtelingen" en later "gelukszoekers" te gebruiken, werd impliciet egoïsme in het beeld meegenomen, zodat met deze groep medelijden niet op zijn plaats is.

Reframing of herkaderen wordt ook als begrip en nuttige techniek gehanteerd in therapeutische kringen (meer bepaald NLP) en is een geliefde methode van humoristen.

Noten

Bronnen