Georg Schenck van Toutenburg

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Georg Schenck
1480 - 1540
George Schenk van Toutenburg.jpg
Stadhouder van Friesland
Periode 1521 - 1540
Voorganger Wilhelm van Roggendorf
Opvolger Maximiliaan van Egmont
Stadhouder van Overijssel
Periode 1528 - 1540
Voorganger geen
Opvolger Maximiliaan van Egmont
Stadhouder van Groningen
Periode 1536 - 1540
Voorganger Ludolf Coenders
Opvolger Maximiliaan van Egmont
Stadhouder van Drenthe
Periode 1536 - 1540
Voorganger geen
Opvolger Maximiliaan van Egmont

Georg Schenck van Toutenburg (Duits: Georg Schenk von Tautenburg) (Windischen Eschenbach 1480 – Vollenhove 2 februari 1540) was een Duitse edelman, die carrière maakte in het bisdom Utrecht en uiteindelijk stadhouder werd in de noordelijke gewesten.

Georg Schenk kwam in 1496 mee in het gevolg van Frederik van Baden, die dat jaar bisschop van Utrecht werd. In zijn dienst bracht hij het tot drost van Vollenhoven. In 1521 volgde hij Wilhelm van Roggendorf op als Stadhouder van Friesland. Later werd hij ook Stadhouder van Overijssel, Drenthe en Groningen.

Georg Schenck bouwde de Toutenburg in Vollenhove, waar hij was benoemd als schout. Via zijn eerste vrouw Anna de Vos van Steenwijk kwam hij in het bezit van het riddermatige huis Batinge bij Dwingeloo. In 1531 werd Georg toegelaten tot de Orde van het Gulden Vlies[1].

Het lukte hem de Geldersen onder Christoffel graaf van Meurs terug te dringen. Jancko Douwama kwam met hem in conflict, maar verloor. Schenck veroverde Dokkum, en ten slotte Sloten en Lemmer. Hij zette de strijd tegen Karel van Gelre buiten Friesland voort, werd stadhouder van Overijssel, versloeg de wederdopers die in 1535 klooster Bloemkamp bij Bolsward hadden bezet, veroverde ook Groningen en Drenthe (1536), waar hij eveneens stadhouder werd. Voor de inrichting van het bestuur heeft Friesland veel aan hem te danken. Zijn grote verdienste voor de Friese waterschappen blijkt uit het groot-arbitrament of arbitrament van Schenck. Onder zijn bestuur won de hervorming aan kracht; dit ondanks de strenge plakkaten.

Zijn zoon Frederik Schenck van Toutenburg was aartsbisschop van Utrecht.

Externe link[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  • Brouwer, J.H., J.J. Kalma, W. Kok, en M. Wiegersma, red., Encyclopedie van Friesland, (Amsterdam: Elsevier, 1958), Georg Schenck van Toutenburg.
  1. Encarta-encyclopedie Winkler Prins (1993-2002) s.v. Schenck van Toutenburg, George. Microsift Corporation/Het Spectrum