Joep van den Nieuwenhuyzen

Josephus Antonius Johannes (Joep) van den Nieuwenhuyzen (Vught, 1955) is een Nederlandse zakenman die verschillende keren in verband is gebracht met fraude en omkoping. In 2006 is hij veroordeeld wegens fraude. Eerder werd hij al eens veroordeeld vanwege handel met voorkennis, maar daarvan werd hij in 1996 vrijgesproken. Sinds 2004 loopt er een strafrechtelijk onderzoek naar Van den Nieuwenhuyzen vanwege vermeende omkoping van Willem Scholten. Deze zou als directeur van het Rotterdams havenbedrijf steekpenningen van Van den Nieuwenhuyzen hebben gekregen in ruil voor bankgaranties aan RDM, het bedrijf van Van den Nieuwenhuyzen.

Loopbaan

In de jaren tachtig maakte hij naam als "bedrijvendokter" door slechtlopende en failliete bedrijven op te kopen en weer winstgevend te maken. Hij startte in 1983 bij de toen in surseance van betaling verkerende Machinefabriek Stramproy (tegenwoordig: Stramproy Group). Hij zou dit bedrijf van zijn schoonvader Gerrit van der Valk ontvangen hebben als beloning voor zijn woordvoerderschap bij de ontvoering van diens vrouw, Toos van der Valk, in 1982. Vanaf 1984 worden in de economische crisis van de jaren 80 in ijltempo een hele rits van bedrijven overgenomen, waaronder in 1985 voor 2 miljoen gulden Royal Begemann Group, dat is opgebouwd op het fundament van de failliete Koninklijke Nederlandsche Machinefabriek v/h E.H. Begemann te Helmond. Dat wordt vanaf dan de kapstok voor zijn rijgwerk. De Begemann-groep groeide in enkele jaren uit tot een concern met 140 dochterondernemingen met een waarde van 1,35 miljard gulden. Anno 2005 had de Begemann-groep nog slechts een minderheidsbelang in Tulip Computers, als Nedfield inmiddels failliet verklaard.

Opspraak

Van den Nieuwenhuyzen werd beschuldigd van handel met voorkennis rond het automatiseringsbedrijf HCS (1991). Hoewel hij in eerste instantie veroordeeld werd tot 6 maanden gevangenisstraf, werd hij in cassatie vrijgesproken (1996). Zijn schadeclaim diende hij in via de daarvoor opgerichte Stichting Begaclaim (1997). Tevens werden de Begemann-aandelen gesplitst in een A- en een B-aandeel, waarbij de B-aandelen onder de naam 'Begaclaim' de claim vertegenwoordigden. De claim werd echter in september 2004 afgewezen. In januari 2005 besloot Begaclaim tegen de uitspraak in cassatie te gaan, maar in 2007 werd de procedure afgeblazen.

De overname van de Rotterdamse Droogdok Maatschappij (RDM) leidde opnieuw tot een aanklacht wegens voorkennis maar daarvan werd hij vrijgesproken. RDM werd echter geen succes, verschillende onderdelen werden failliet verklaard en Van den Nieuwenhuyzen kwam opnieuw negatief in het nieuws toen bleek dat het Rotterdams Havenbedrijf ten onrechte garanties van 180 miljoen euro aan RDM had verstrekt. De ondergang van RDM leidde ook tot het grotendeels instorten van de Begemann-groep. In maart 2005 startte justitie een strafrechtelijk onderzoek naar de gang van zaken.

In 2005 werd Van den Nieuwenhuyzen onderwerp van een onderzoek van de nationale recherche over de rechten op geheime ontwerp- en bouwgegevens van onderzeeërs.

Begin 2005 ketste een order van de Nederlandse Staat voor politiehelikopters bij Helifly/MD Helicopters van Van den Nieuwenhuyzen af, omdat deze niet op tijd geleverd konden worden.

In september 2005 raakte Van den Nieuwenhuyzen in opspraak omdat de RDM 1,6 miljoen dollar betaalde aan Oscar Aitken, een adviseur van de Chileense oud-generaal Augusto Pinochet. Vermoed werd dat steekpenningen betaald werden aan de Chileense legerleiding, om tweedehands Leopard 1-tanks van de Nederlandse Landmacht aan Chili te verkopen. Volgens Van den Nieuwenhuyzen ging het hier echter om commissies voor geleverde diensten aan de Chileen Oscar Aitken. Voormalig algemeen directeur Walter Luijten van RDM Technology ontkent echter dat Oscar Aitken diensten heeft verricht voor het bedrijf. De betalingen aan Aitken zijn volgens onderzoek van de Amerikaanse Senaat niet door RDM Technology maar door RDM Holding gedaan.

Actuele ontwikkelingen

Op 29 november 2006 werd bekend dat Van den Nieuwenhuyzen is veroordeeld wegens fraude. Kort voor het faillissement van SP Aerospace had hij dit bedrijf 6,8 miljoen euro laten betalen aan RDM voor onderdelen van tanks en houwitsers. Volgens de rechtbank te 's-Hertogenbosch benadeelde Van den Nieuwenhuyzen daarmee bewust de schuldeisers van SP Aerospace. De rechter oordeelde dat het gehele bedrag vermeerderd met wettelijke rente aan de curator van SP Aerospace moet worden terugbetaald door Van den Nieuwenhuyzen. Tegen de uitspraak is Van den Nieuwenhuyzen in beroep gegaan.

Op 23 oktober 2007 werd Van den Nieuwenhuyzen in Zwitserland gearresteerd op verzoek van de Nederlandse autoriteiten naar aanleiding van mogelijke faillissementsfraude bij vier van zijn voormalige ondernemingen. Op 19 november werd hij aan Nederland uitgeleverd. Een voormalig directeur van enkele van zijn bedrijven en secretaresse werden eveneens gearresteerd. Een week later meldde de Stichting Begaclaim dat het zijn schadeclaim tegen de staat introk. Op 4 december werd het voorarrest met 2 maanden verlengd, maar voor een borg van 10 miljoen euro en inlevering van zijn paspoort werd hij op 11 januari 2008 in afwachting van het onderzoek vrijgelaten.

Begin april 2008 werd hij op verzoek van de Chileense autoriteit gehoord in de smeergeldverdenking rond de levering van tanks aan Chili.

Naar verwachting zal de rechtszaak tegen hem in 2011 beginnen.

Trivia

• Joep van den Nieuwenhuyzen was in 1982 woordvoerder van de familie Van der Valk naar aanleiding van de ontvoering van zijn schoonmoeder Toos van der Valk.
• Van den Nieuwenhuyzen was met zijn bedrijf Mingya Nanchang European Resorts als sponsor betrokken bij het formule 1-team van Spyker.

Externe links

• 'Nederlands defensiebedrijf betaalde Pinochet smeergeld'. NU.nl, 10 september 2005
• Van den Nieuwenhuyzen opnieuw schuldig aan fraude. Nu.nl/economie, 29 november 2006

Bronnen, noten en/of referenties

Bronnen, noten en/of referenties: