Kano (vaartuig)
Een kano is een boot die in principe met in de hand gehouden peddels met spierkracht voortbewogen wordt. Voortbeweging door zeilen, bomen of een motor komt echter ook voor. De term 'kano' komt van het Portugees/Spaanse woord 'canoa'. Aangenomen wordt dat dit woord via Columbus afkomstig is van de West-Indische Arowakken als benaming voor de aldaar gebruikte boomstamkano's.
Meest voorkomende kano's zijn tegenwoordig de kajak en de toerkano die in veel Europese landen ook wel Canadese kano wordt genoemd. De drakenboot, de uitlegger-kano, de korjaal en de prauw zijn in West-Europa bijvoorbeeld minder gangbare typen kano, hoewel races met drakenboten steeds vaker plaatsvinden.
Inhoud |
[bewerken] Geschiedenis
De kano wordt al erg lang gebruikt, zo werd er in 2010 een kano opgegraven uit de periode van 400 tot 200 jaar voor Christus[1].
C14-datering heeft aangetoond dat de kano van Pesse uit de periode tussen 8200 en 7600 v.Chr. stamt.
[bewerken] Ontwikkeling
De huidige kano's voor sport en recreatie zijn ontwikkeld vanuit kano's die oorspronkelijk in Noord-Amerika vervaardigd werden van berkenbast of een houten frame bespannen met dierenhuiden. Kenmerkend voor de berkenbastkano was het relatief lage gewicht, waardoor deze kano goed over land te vervoeren was. Tegenwoordig zijn de meeste kano's vervaardigd uit kunststof zoals glasvezel/polyester, Kevlar en/of Carbon/vinylester, Royalex, Polyethyleen (PE) of aluminium. Er bestaan ook opvouwbare versies die uit een aluminium of houten geraamte bestaan dat overspannen is met kunststof (meestal PVC) doek.
[bewerken] Gebruik
Bij natuurvolkeren is de kano een hulpmiddel om in de transportbehoefte te voorzien. Beroepsmatig worden nauwelijks kano's gebruikt, hoewel vouwkano's wel door speciale eenheden van de strijdkrachten gebruikt worden. Heden ten dage wordt kanovaren vooral beoefend als sport en recreatie, zoals voor:
- Toervaren: van puur recreatieve tochtjes tot zware tochten door bijvoorbeeld wildernisgebieden of over groot water
- Sprint en Marathon Vlakwaterwedstrijdvaren
- Wildwatervaren
- Slalom en Afvaart Wildwaterwedstrijdvaren
- Freestyle: sier- en stuntvaren op wildwater
- American FreeStyle en Canadian Style: siervaren op vlakwater met open kano's
- Bomen als onderdeel van toervaren of als wildwatersport
- Zeilen
- Kanopolo
[bewerken] Wedstrijdsport
In de wedstrijdsport wordt een kano aangeduid met de 'C' van Canoe, met daarbij een nummer voor het aantal personen dat geacht wordt het vaartuig voort te bewegen. Bij de vlakwaterwedstrijdsport zijn daarbij 3 klassen te onderscheiden: C-1 staat dan voor solokano, C-2 voor tandemkano en C-4 voor een vierpersoonskano. Voor kajaks gebruikt men in de wedstrijdsport de aanduiding 'K' van Kayak, met daarbij een nummer voor het aantal personen dat geacht wordt het vaartuig voort te bewegen. Bij de vlakwaterwedstrijdsport zijn er 3 klassen te onderscheiden: K-1 staat voor een éénpersoonskajak, K-2 voor tweepersoonskajak en de K-4 voor een vierpersoonskajak. Bij de wildwaterwedstrijdsport kent men alleen K-1, C-1 en C-2, respectievelijk OC-1 en OC-2 voor de open wildwaterkano's.
Behalve diverse snelheids- en slalomnummers zijn er ook nog het (wildwater) freestyle, ook wel rodeo of playboaten genoemd. Met open kano's wordt daarnaast ook FreeStyle gevaren, maar dan als vlakwaterwedstrijdsport. Branding- en surfkajakken en kanopolo worden ook als sport beoefend.
[bewerken] Onderdelen van een tandem (toer)kano
[bewerken] Verschil kano/kajak
In Nederland worden de termen kano en kajak nogal eens door elkaar gehaald, terwijl er een degelijk verschil bestaat. Kano is de verzamelnaam voor een aantal kano-typen waarvan de kajak er één is. Kenmerkend aan de kajak is dat de vaarder met de benen naar voren zit en met een dubbelbladige peddel vaart. Bij andere soorten kano's wordt zittend of geknield gevaren: op beide knieën bij wildwatervaren en op één knie bij het Sprint vlakwaterwedstrijdvaren. De vaarder maakt daarbij in de regel gebruik van een enkelbladige (steek)peddel.
[bewerken] Verschil kano/roeiboot
Ook bestaat er soms verwarring over het verschil tussen een kano en een roeiboot. Men noemt dan alle door spierkracht aangedreven boten roeiboot en het varen daarmee roeien. Een roeiboot wordt echter voortgestuwd door roeiriemen waarbij de boot het draaipunt levert, en de vaarder in de regel met de rug naar voren zit. Een kano wordt over het algemeen aangedreven door een in de hand gehouden peddel waarbij de vaarder met het gezicht naar voren zit.
[bewerken] Zie ook
[bewerken] Externe link
Bronnen, noten en/of referenties:
 |
Zie de categorie Canoes van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |
