Koninklijke Brill NV
Koninklijke Brill NV, lange tijd bekend onder de naam E.J. Brill (van Evert Jan Brill, die het bedrijf leidde tussen 1848 en 1871), is een Nederlandse uitgeverij. Ze is vooral bekend door haar wetenschappelijke uitgaven, onder meer op het gebied van de oriëntalistiek, de klassieke letteren, biologie, China- en Islamstudies. De uitgeverij bestaat sinds 1683, oorspronkelijk onder de naam Luchtmans. Brill is altijd nauw verbonden geweest met de Leidse universiteit en de stad Leiden, waar haar hoofdvestiging is. In 2007 was de omzet van de uitgeverij ongeveer 26 miljoen euro en telde het bedrijf meer dan honderd werknemers.
Inhoud |
[bewerken] Geschiedenis
Brill is waarschijnlijk de oudste uitgeverij van Nederland en is sinds de oprichting door Jordaan Luchtmans in 1683, gevestigd in Leiden. In 1848 was er niemand meer van het geslacht Luchtmans om het bedrijf over te nemen en kwam het in handen van Evert Jan Brill die al jarenlang werkzaam was bij het bedrijf.
Gestart aan het Rapenburg kwam Brill via de Oude Rijn uiteindelijk terecht aan de Plantijnstraat. Brill had jarenlang een eigen drukkerij en zetterij, een antiquariaat en boekhandelsvestigingen in diverse landen. In 1989 zijn de zetterij en drukkerij overgedaan, kort daarna werd het antiquariaat verzelfstandigd en werden de buitenlandse vestigingen opgeheven met uitzondering van het kantoor in Amerika. Vanaf 1991 concentreerde de onderneming zich alleen nog op het uitgeven van boeken en tijdschriften.
De meest belangrijke fondsen van Brill in die tijd waren Geschiedenis, Religie, Judaica en Islamstudies. Twee vooraanstaande werken uit die tijd zijn onder andere de publicatie van de Dode Zeerollen en de Encyclopedie van de Islam (10 delen).
Zoals zoveel ‘boekhandelsneringen’ in de 17e eeuw, werkte ook Brill nauw samen met de Universiteit van Leiden en nog steeds bestaat er een hechte band tussen beide. Zo sponsort uitgeverij Brill het Scaliger Instituut van de Universiteitsbibliotheek met het mogelijk maken van het aanstellen van 1 of 2 Brill fellows per jaar.
Brill heeft in de achterliggende jaren een aantal acquisities gedaan waardoor de vakgebieden waarop wordt uitgegeven zijn uitgebreid. In 1999 werd de tijdschriftenuitgeverij VSP overgenomen, in 2003 het prestigieuze Martinus Nijhoff Publishers en in 2006 zijn delen van Transnational en Gieben toegevoegd. Ook werden in 2006 uitgeverij Hotei en IDC Publishers overgenomen waardoor Brill met Hotei beschikt over een fraaie aanvulling op het Aziëfonds.
Door, onder andere, online-publicaties en samenwerking met Google’s ‘search inside the book’ is Brill breder te definiëren dan de voormalige boeken- en tijdschriftenuitgeverij.
Uitgeverij Brill heeft haar wortels liggen in de Gouden Eeuw, die ook wetenschappelijk een bloeiperiode was. Luchtmans gaf Pierre Bayle’s Dictionnaire historique et critique uit, Brill publiceerde onder veel meer de boeken van Christiaan Snouck Hurgronje, de Nag Hammadi-codices, T’oung Pao, het tijdschrift voor Chinese studies en de beroemde Encyclopaedia of Islam. Een bestseller blijkt het werk Sexual Life in Ancient China van Robert van Gulik. Brill heeft haar faam mede te danken aan de drukkerij die ze tot in de 20e eeuw voerde en waar Chinese karakters net zo gemakkelijk werden gezet als Hebreeuwse letters.
[bewerken] Organisatie
Brill geeft jaarlijks meer dan honderd tijdschriften en 500 boeken uit. Sinds 1896 is Brill een naamloze vennootschap. Het bedrijf is beursgenoteerd. De huidige directeur is Herman Pabbruwe.
[bewerken] Directeuren van Luchtmans en Brill vanaf 1683
- Jordaan Luchtmans (1683-1708)
- Samuel Luchtmans (1708-1775)
- Samuel Luchtmans (II) (1755-1780)
- Johannes Luchtmans (1755-1809)
- Samuel Luchtmans (III) (1809-1812)
- Johannes Brill (1812-1821)
- Johannes Bodel Nijenhuis (1821-1848)
- Evert Jan Brill (1848-1871)
- Adriaan van Oordt (1872-1903)
- Frans de Stoppelaar (1872-1906)
- Cornelis Peltenburg (1906-1934)
- Theunis Folkers (1934-1947)
- Nicolaas Posthumus (1946-1958)
- Frederik Wieder jr. (1958-1979)
- Tom Edridge (1979-1980)
- Frederik Wieder jr. (1980-1981)
- Willem Backhuys (1981-1989)
- Frans Pruijt (1989-1993)
- Joost Kist (1993-1994)
- Reinout Kasteleijn (1994-2004)
- Herman Pabbruwe (2004-)
[bewerken] Literatuur
- Luchtmans & Brill: driehonderd jaar uitgevers en drukkers in Leiden, 1683-1983. Leiden, 1983. ISBN 9004070869
- J.M. van Ophuijsen, E.J. Brill. Three Centuries of Scholarly Publishing. Leiden, 1994.
- Paul Hoftijzer: Tuta sub aegide Pallas: drukkersmerken door de eeuwen heen. In: Jaarverslag 2004 Koninklijke Brill NV.
- Sytze van der Veen met bijdragen van Paul Dijstelberge, Mirte D. Groskamp en Kasper van Ommen, Brill. 325 jaar uitgeven voor de wetenschap. Leiden, 2008. ISBN 9789004170315
