Kronosaurus
| Kronosaurus Status: Uitgestorven, als fossiel bekend |
|||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 |
|||||||||||||
| Taxonomische indeling | |||||||||||||
|
|||||||||||||
| Geslacht | |||||||||||||
| Kronosaurus |
|||||||||||||
| Soorten | |||||||||||||
|
|||||||||||||
|
|||||||||||||
Kronosaurus was een reusachtig uitgestorven zeereptiel uit het Vroeg-Krijt, dat behoorde tot de Pliosauridae. Dit geslacht is vernoemd naar Kronos, één van de Titanen uit de Griekse mythologie.
De bekendste soort is Kronosaurus queenslandicus. Een tweede soort, Kronosaurus boyacensis, geldt als omstreden. Fossielen zijn gevonden in Queensland, Australië, en Colombia en dateren van 120-110 miljoen jaar geleden. Kronosaurus is verwant aan Liopleurodon.
Kronosaurus was één de grootst bekende pliosauriërs, hoewel de exacte lengte onduidelijk is. Jaren lang werd de totale lengte van dit zeereptiel geschat op ongeveer 13 meter, maar recente onderzoeken suggereren een lengte van maximaal 10 meter. Met zijn gestroomlijnde lichaam en zijn vier grote, peddelvormige vinnen was Kronosaurus een snelle zeebewoner. Met het voorste paar zwempoten werden op- en neergaande bewegingen gemaakt, waardoor het water naar achter werd geduwd en het dier naar voren ging. De korte staart diende vooral als roer. Van tijd tot tijd moest Kronosaurus naar het wateroppervlak om te ademen. In tegenstelling tot de meeste mariene reptielen, die hun neusgaten moeten sluiten onderwater, had Kronosaurus een neus die zo ontwikkeld was dat dit dier in staat was onderwater te ruiken en tegelijkertijd zijn adem in te houden. Naast dit reukvermogen had deze pliosauriër ook een goed zicht gezien de grote ogen. Kronosaurus had een korte hals en een grote, afgeplatte kop, waarin zich tot 25 cm lange tanden en krachtige kaken bevonden. De schedel maakte met zijn 2.7 meter ongeveer een derde van de totale lichaamslengte uit en de schedel was aanzienlijk krachtiger dan die van de grootste carnivore dinosauriërs zoals Tyrannosaurus. De voortanden waren vlijmscherp en bedoeld voor het scheuren van vlees, terwijl de achterste tanden ronder waren en gebruikt werden voor het kraken van de schelpen van ongewervelde zeedieren zoals ammonieten. Kronosaurus voedde zich onder meer met pijlinktvissen, haaien, grote beenvissen, zeeschildpadden, ichthyosauriërs en zelfs zijn verwanten, de plesiosauriërs. Gefossileerde plesiosauriërs en schildpadden zijn bekend als maaginhoud bij gevonden exemplaren van Kronosaurus. Het is onduidelijk of de pliosauriërs levendbarend waren of dat ze, net als de moderne zeeschildpadden, aan land moesten gaan om hun eieren te leggen. Deze laatste mogelijkheid lijkt echter niet heel waarschijnlijk gezien de lengte en het gewicht van Kronosaurus. Een nauwe verwant van Kronosaurus was de Brachauchenius.
-
Een Kronosaurus maakt jacht op de Plesiosauriër Woolungasaurus.
