Maansverduistering
Een maansverduistering doet zich voor wanneer de zon, de aarde en de maan op één lijn staan (met de aarde in het midden). Normaal weerkaatst de maan het licht van de zon naar de aarde, maar tijdens een maansverduistering staat de aarde in de weg en ontvangt de maan geen zonlicht: de maan bevindt zich in de schaduw van de aarde en wordt dus donker.
Tijdens een maansverduistering wordt de maan nooit helemaal donker. Via de aardatmosfeer bereikt er nog wat indirect zonlicht de maan. Dit zonlicht komt van alle zonsondergangen en zonsopkomsten op aarde en heeft dus een rode kleur. Hierdoor ziet de maan tijdens een maansverduistering wat roodachtig. Echter is dit alleen tijdens een totale maansverduistering waar te nemen, omdat bij een gedeeltelijke maansverduistering het verlichte deel van de maan de hemel nog te veel verlicht.
Een 'penumbrale' maansverduistering doet zich voor wanneer de maan door de bijschaduw van de aarde trekt (het met grijs aangegeven deel van de aardeschaduw) en niet door de kernschaduw. In dat geval is de volle maan wat minder helder. Een totale maansverduistering doet zich voor wanneer de maan wel door de kernschaduw (umbra) van de aarde trekt; als slechts een gedeelte van de maan door de umbra gaat, is er sprake van een gedeeltelijke maansverduistering.
Maansverduisteringen doen zich alleen voor tijdens volle maan, wanneer de maan tegenover de zon staat. Er doet zich echter niet tijdens elke volle maan een verduistering voor, omdat de baan van de maan ongeveer 5,1° helt ten opzichte van de ecliptica (het vlak waarin de aarde rond de zon draait). Hierdoor kan een maansverduistering alleen optreden als de maan zich in een "knoop" bevindt, één van de twee punten waar het baanvlak de ecliptica snijdt. Meestal gaat de baan onder of boven langs de schaduwkegel van de aarde.
In tegenstelling tot zonsverduisteringen, die in een klein gebied van de aarde te zien zijn, zijn maansverduisteringen waarneembaar vanaf elke plek waarvan men de maan kan waarnemen. Dit is op aarde, bij volle maan, dus vrijwel overal waar het nacht is. De verduistering vindt immers plaats op de maan zelf, die geen direct zonlicht ontvangt.
Tijdens een maansverduistering op aarde doet zich op de maan een zonsverduistering voor: de aarde staat voor de zon. Dit verschijnsel is nog nooit door mensen waargenomen. Maar men neemt aan dat tijdens de verduistering de zwarte schijf van de aarde zichtbaar is omringd door een felle oranjerode cirkel die de rode kleur van de maan veroorzaakt.
De Oude Grieken concludeerden dat de aarde een bol was omdat tijdens maansverduisteringen de rand van de schaduw altijd rond was.
Toekomstige maansverduisteringen [bewerken]
Tussen 2000 en 2049 vinden 116 maansverduisteringen plaats (gemiddeld 2,32 per jaar), voor exact de helft van deze eclipsen (58 eclipsen) is ten minste het maximum in de Benelux zichtbaar (gemiddeld 1,16 per jaar).
De eerstvolgende totale maansverduistering die vanuit deze streken goed te zien is is die van 28 september 2015. De eerstvolgende maansverduistering die ten minste voor een deel zichtbaar is vindt plaats op 18 oktober 2013.[1]
26 april 2013 was de meest recente maansverduistering. Dit was echter geen totale verduistering.
|
in de kernschaduw (zwart) na eerst door de halfschaduw (grijs) gegaan te zijn. |
Externe links [bewerken]
- NASA maansverduisteringen-pagina (met zichtbaarheidskaartjes) (en)
- www.hermit.org (wereldkaart, tijdstippen in UT)
- De maansverduistering van 10 december 2011 (hemel.waarnemen.com)
| Bronnen, noten en/of referenties |
| Zie de categorie Lunar eclipse van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |