Maria Boleyn

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Mary Boleyn, oudere zuster van koningin Anna Boleyn

Maria Boleyn (Engels: Mary Boleyn, 150419 juli 1543), was een lid van de vooraanstaande aristocratische familie Boleyn, die aanzienlijke invloed genoot aan het begin van de 16de eeuw. Sommige historici beweren dat zij de jongere zuster van koningin Anna Boleyn is, maar haar kinderen en Anna’s dochter zeggen dat Mary de oudere zus was, zoals de meeste historici denken en geloven.

Mary was een van de maîtresses van koning Hendrik VIII van Engeland en bovendien van diens rivaal, koning Frans I van Frankrijk. Mary was tweemaal getrouwd.

Jeugd[bewerken]

Mary werd geboren in Blickling Hall te Norfolk en groeide op in en rond Hever Castle in Kent. Mary was een dochter van een welvarende diplomaat, Sir Thomas Boleyn en diens vrouw Lady Elisabeth Howard. Er is geen officieel bewijs van haar geboorte, maar ze is zeker tussen 1503 en 1508 geboren[bron?]. De meeste historici[bron?] geven nu de voorkeur aan een vroegere datum van ongeveer 1504. Er zijn veel aanwijzingen voor dat zij ook de oudste van de drie kinderen is[1][2].

Vroeger werd aangenomen dat het Mary was, die haar opvoeding in het buitenland begon en tijd doorbracht als een eredame van Aartshertogin Margaretha van Oostenrijk, tante van keizer Karel V en landvoogdes van de Nederlanden; tegenwoordig weten we dat het haar jongere zuster Anne was. Mary werd in Engeland opgevoed.

Mary's zuster, koningin Anne

Pas in 1514, toen Mary ongeveer tien jaar oud was, werd zij naar het buitenland gestuurd. Haar vader had voor een plaats als hofdame voor de zuster van de Engelse koning gezorgd, prinses Mary Tudor, die onderweg was naar Parijs om met koning Lodewijk XII van Frankrijk te trouwen. Na een paar weken in Parijs te hebben verbleven moesten vele Engelse hofdames van de koningin vertrekken naar Engeland, maar Mary mocht in Frankrijk blijven, waarschijnlijk vanwege de connecties van haar vader met de nieuwe Engelse ambassadeur. Zelfs toen Mary Tudor Frankrijk verliet na de dood van haar man op 1 januari 1515, bleef Mary Boleyn een graag geziene gast aan het hof van de nieuwe koning en koningin, Frans I en Claude.

Koninklijke affaire in Frankrijk[bewerken]

Koning Frans I van Frankrijk

Mary werd in Parijs vergezeld door haar vader Sir Thomas en haar jongere zuster Anna, die de voorgaande jaren in de Nederlanden had gestudeerd. Toen ze in Frankrijk verbleef werd zij al snel een maîtresse van koning Frans I, die Mary later beschreef als een grote hoer. Toen de relatie met koning Frans I beëindigd was, raakte Mary betrokken in vele andere affaires. Deze affaires leidden uiteindelijk tot haar verbanning van het Franse hof; ze werd teruggestuurd naar Engeland.

De ouders van Mary en haar zus waren zeer verheugd toen zij terugkeerde naar Engeland in 1519. Mary werd hofdame van de koningin, Catharina van Aragon, en dat bleef ze tot aan het einde van het huwelijk tussen Catharina en Hendrik in 1532.

Koninklijke maîtresse[bewerken]

Een jaar na haar terugkomst in Engeland, op 4 februari 1520, trouwde Mary met Sir William Carey, een rijke en graag geziene gast aan het hof. De koning was gast tijdens het huwelijk van de twee. Hendrik en Mary begonnen na dat huwelijk een affaire; wanneer precies is niet bekend. De affaire werd nooit openbaar gemaakt en Mary genoot nooit de bekendheid, rijkdom en macht die erkende maîtresses in Frankrijk en andere landen wel kregen. De meeste historici denken dat de affaire eindigde vlak voor de geboorte van Mary’s tweede kind, Hendrik Carey, in maart 1526. Tijdens de affaire of enige tijd daarna werd er gedacht dat de koning de vader was van de beide kinderen van Mary. Een getuige verklaarde dat Mary’s zoon, Hendrik, vele gelijkenissen had met de koning. John Hales, de predikant van Isleworth, merkte ongeveer tien jaar nadat het kind geboren was op dat hij een 'jonge Carey' had ontmoet; sommige monniken geloofden dat het de bastaard van de koning was. Er bestaat echter geen enkele concreet bewijs dat Hendrik Carey de biologische zoon van de koning was.

Hendriks eerste vrouw, Catharina van Aragon, was eerst getrouwd met Hendriks oudere broer, Arthur. Hendrik gebruikte dit later als de rechtvaardiging voor zijn scheiding van Catharina omdat haar huwelijk met Arthur (aannemend dat het huwelijk daadwerkelijk 'geconsummeerd' was) een verwantschap had gecreëerd tussen Hendrik en Catharina. Volgens het bijbelboek Leviticus was een huwelijk daarom verboden. Toen Anna Boleyn de maîtresse van Hendrik werd, bestond, door zijn affaire met Mary, een gelijksoortige verwantschap tussen Hendrik en Anna. Dit feit greep men (Hendrik voorop) later maar al te graag aan om het latere huwelijk van Hendrik met Anna Boleyn daarom even nietig te verklaren als dat van Hendrik met de koningin, Catharina van Aragon.

Een koninklijke zuster[bewerken]

Mary’s jongere zuster, Anna Boleyn, keerde in 1522 terug naar Engeland, waar ze zeer populair werd aan het hof. De zusters waren niet erg gehecht aan elkaar en Anna vertoefde in andere kringen dan haar zus.

Ook al werd Mary over het algemeen aantrekkelijker gevonden dan haar zuster, Anna werd intelligenter en ambitieuzer gevonden. Toen de koning interesse kreeg in Anna weigerde zij op zijn seksuele avances in te gaan, zodat Hendriks hartstocht alleen nog maar meer werd aangewakkerd. Omstreeks 1527 was Hendrik vastberaden om met Anna te trouwen. Daardoor zocht hij een manier om snel van Catharina van Aragon te scheiden.

Koning Hendrik VIII

Een jaar later, toen de echtgenoot van Mary tijdens een epidemie van de zweetziekte (een dodelijke infectueuze ziekte, vermoedelijk veroorzaakt door het hantavirus) stierf, gunde Hendrik Anna Boleyn de voogdij over haar neef, Hendrik Carey. De echtgenoot van Mary had haar met aanzienlijke schulden achtergelaten. Anna zou Mary niet toestaan om de jonge Hendrik Carey te zien als haar zoon; zij zorgde ervoor dat hij werd opgevoed in een respectabel klooster. De vader van Mary deed geen enkele poging haar te helpen en Anna regelde dat Mary een klein jaarpensioen kreeg van £100.

Tweede huwelijk[bewerken]

Toen Anne samen met Hendrik VIII naar Calais vertrok tijdens een staatsbezoek in 1532 was Mary een van haar metgezellen. Anne werd tot koningin gekroond op 1 juni 1533 en werd in de herfst van datzelfde jaar moeder van haar eerste dochter, Elizabeth (de latere koningin Elizabeth I van Engeland). In 1534 trad Mary heimelijk in het huwelijk met William Stafford, een burger zonder titel en met een klein inkomen. Door dit voorval geloven historici dat dit huwelijk werd gesloten uit liefde. Toen dit huwelijk bekend werd viel zij in ongenade bij haar familie, die vond dat zij beneden haar stand was getrouwd en het koppel werd uiteindelijk verbannen van het hof door koningin Anna.

Haar financiële omstandigheden werden zo hopeloos dat Mary de adviseur van de koning, Thomas Cromwell, moest smeken om de koning te mogen spreken. Hendrik, nochtans, was onverschillig ten aanzien van haar situatie. Daarna vroeg Mary aan Cromwell om met haar vader, haar oom en haar broer te spreken, maar ook deze pogingen bleken nutteloos. Verrassend genoeg was het Anna die als eerste toegaf. Zij stuurde Mary een prachtige gouden beker en wat geld, maar zij weigerde nog steeds haar weer te ontvangen aan het hof. Deze gedeeltelijke verzoening is het nauwste contact geweest tussen de twee zussen, aangezien zij elkaar tussen 1534 en de dood van Anna in 1536 niet meer hebben ontmoet.

Mary’s leven tussen 1534 en de executie van haar zuster op 19 mei 1536 valt moeilijk te achterhalen. Ze heeft haar moeder niet bezocht en evenmin haar zuster Anne, toen die gevangen zat in de Tower of London. Zij deed ook geen pogingen om haar broer George te bezoeken, die ook ter dood was veroordeeld wegens hoogverraad. Er bestaat evenmin bewijs voor dat Mary hen heeft geschreven. Net zoals hun oom, Thomas Howard, 3de Hertog van Norfolk, heeft zij het misschien wijs geacht om een verzoening met haar veroordeelde verwanten te vermijden.

Mary en haar echtgenoot bleven verstotelingen, die van een pensioen in Rochford (Essex) leefden. Na de executie van Anna trok hun moeder zich terug van het hof en stierf in afzondering binnen een jaar na de executies. Het jaar daarop stierf Sir Thomas. Na de dood van haar ouders erfde Mary een paar landgoederen in Essex. In de laatste jaren van haar leven heeft zij rustig en in anonimiteit geleefd, samen met haar man. Ze stierf uiteindelijk op 19 juli 1543 in haar vroege veertiger jaren.

Huwelijken en kinderen[bewerken]

Mary kreeg twee kinderen bij Sir William Carey:

  • Catherine (1524 - 15 januari 1568), werd hofdame tijdens de huwelijken van Hendrik VIII met Anna van Kleef en Catharina Howard. Ze trouwde met Francis Knollys, later werd Catherine hofdame aan het hof van haar nichtje koningin Elizabeth I.
  • Hendrik (4 maart 1526 - 23 juli 1596)

Er wordt gezegd dat Catharine en Hendrik beiden de kinderen zijn van Hendrik VIII.

Mary huwde na de dood van Carey met William Stafford (?-5 mei 1556). Zij kregen een zoon, Edward (1535-1545) en waarschijnlijk een dochter, Anna.

Trivia[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties