Matrixbord

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Matrixborden, Utrechtse Baan
Matrixborden op de A10-West, een 80 km-zone.

Een matrixbord of signaalgever is een verkeersbord dat op portalen boven de autosnelwegen is bevestigd en verschillende symbolen en snelheden kan tonen. Het bord wordt meestal gebruikt om weggebruikers te attenderen over de maximumsnelheid. Elke rijstrook heeft een eigen matrixbord.

Situatie in Nederland[bewerken]

Symbolen die een Nederlands matrixbord kan tonen:

  • RVV-Bord A3: Maximumsnelheid op een elektronisch signaleringsbord met een wit getal en eventueel een rode rand:
Bord Betekenis Toelichting
Matrixbord 120.png Limiet 120 km/h Niet gebruikt als snelheidslimiet.
Matrixbord 100.png Limiet 100 km/h Gebruikt o.a. bij variabele snelheidslimieten, in combinatie met een rode rand
Matrixbord 90.png Limiet 90 km/h Bij wegwerkzaamheden met beperkte hinder of opening van spitsstrook.
Matrixbord 80 rand.png Limiet 80 km/h Wordt in principe permanent gebruikt in 80 km/h-zones, in combinatie met een rode rand.
Matrixbord 70.png Limiet 70 km/h Wordt gebruikt als eerste inschakeling bij nadering van een file of bij wegwerkzaamheden.
Matrixbord 60 rand.png Limiet 60 km/h Wordt gebruikt bij mist of slecht zicht, in combinatie met een rode rand. Alleen beschikbaar op nieuwere matrixborden zoals te vinden op de A12 Den Haag -> Utrecht.
Matrixbord 50.png Limiet 50 km/h Wordt gebruikt als tweede inschakeling bij nadering van een file.
Matrixbord 30.png Limiet 30 km/h Uitzondering. Wordt alleen gebruikt bij file op de verbindingsboog A20 Hoek van Holland » A13 Den Haag op het Kleinpolderplein, omdat die bocht erg krap is en de maximumsnelheid standaard 60 km/h is.

Pijlen en afkruisingen[bewerken]

Bord Betekenis
Matrixbord gesloten.png Een rood kruis: rijstrook gesloten;
Matrixbord pijl.png Een groene pijl omlaag: rijstrook open;
Matrixbord pijl links.pngMatrixbord pijl rechts.png Een witte verdrijfpijl die schuin naar links- of rechtsonder wijst;
Matrixbord einde.png RVV-Bord E9: Einde van alle op een elektronisch signaleringsbord aangegeven verboden, een symbool dat lijkt op Ø.

Niet alle matrixborden kunnen alle symbolen weergeven. Hieronder een overzicht van de verschillende ‘generaties’ matrixborden:

  • Eerste generatie: Knipperende lichten aan de buitenkant, weergave 50, 70, 80, 90, pijlen, kruis (3 lampen), Ø in de vorm van een achthoek. Geen rode rand.
  • Tweede generatie: Knipperende lichten aan de binnenkant, weergave 50, 70, 80, 90, pijlen, kruis (3 lampen), Ø. Geen rode rand.
  • Derde generatie: Knipperende lichten aan de binnenkant, weergave 30, 50, 70, 80, 90, pijlen, kruis (2 lampen), Ø. Rode rand.
  • Vierde generatie: Zelfde als derde generatie, maar hier wordt gebruikgemaakt van led-verlichting (zie onder).

Nog meer over beeldstanden

  • Alle signaalgevers zijn technisch ook in staat om de snelheid 60 weer te geven en deze maatregel kan ook door MTM worden ondersteund. Deze snelheid is echter slechts in een beperkt aantal signaalgevers aangesloten;
  • De groene pijl wordt vooralsnog in het wegkantstation gezien als een 80. Vandaar dat een 80 of een groene pijl niet allebei op één signaalgever kunnen worden getoond;
  • De rode rand wordt bij een 80 lokaal in het wegkantstation met een aanpassing aangestuurd - de rode rand kan niet met de verkeerscentralesoftware worden aangestuurd;
  • Naast de genoemde beelden bestaan ook het "beeld" overruling blank. Daar wordt met opzet geen beeld getoond. Verschil tussen de beide beelden is de mate waarin ze restrictiever zijn dan andere beelden. Een AID is restrictiever dan een gewone blank, maar een overruling blank is restrictiever dan een AID;
  • Als een verdrijfpijl tijdens bedrijf uitvalt, wordt een kruis geplaatst. Dat resulteert dan in een kruis met flashers. Dit komt zeer zelden voor.

Oude matrixborden werken met halogeenlampen. Het "witte" licht van deze signaalgevers is daarom een beetje geel. Er is 1 lamp per getal of symbool, waarvan het licht via glasvezeldraden naar buiten wordt geleid. Als een lamp kapot is, kan er geen enkel cijfer overblijven. Nieuwere modellen werken met leds die het licht direct naar buiten stralen. Deze zijn helderder en veel minder onderhoudsgevoelig.

In Nederland wordt door knipperende lichten op de hoeken van een matrixbord het verkeer gewaarschuwd voor het naderen van de staart van een file (zogenaamde "Automatische Incident Detectie", ofwel AID) of (in combinatie met een verdrijfpijl) een opvolgend rood kruis. De bovenste twee lampen branden 0,6 seconde, daarna branden de onderste twee lampen 0,6 seconde, daarna zijn alle flashers 0,8 seconde gedoofd voordat het patroon zich herhaalt.

Toekomstige signalering[bewerken]

Vanaf april 2011 zullen langzaamaan matrixsignaalgevers gaan verschijnen die veel meer verschillende beelden kunnen tonen dan de huidige generatie matrixsignaalgevers. Inmiddels bestaan er al matrixsignaalgevers die diverse beeldplaten als de verkeersborden J15 (gevaar, beweegbare brug), J32 (gevaar, verkeerslicht), J33 (gevaar,filevorming) en J34 (gevaar, ongeval) kunnen tonen. Ook onderborden met de tekst "FILE" zijn reeds aangebracht.

Deze nieuwe kenmerken van de matrixsignaalgevers waaronder de rode rand bij alle snelheidsbeelden zullen door het verkeerscentrum vanaf april 2011 worden aangestuurd. Dit zal eerst het geval zijn op de snelwegen rondom Rotterdam.

Situatie in Zweden[bewerken]

Rijstrooksignalering rond Stockholm, Zweden

Rond de Zweedse hoofdstad Stockholm wordt gebruikgemaakt van dezelfde wegkantapparatuur en MTM-software als in Nederland. De Zweedse wet- en regelgeving zorgt echter voor een iets ander wegbeeld. Zo is de "30"-beeldstand rondom Stockholm heel gewoon en worden de "Einde alle verboden"-symbolen niet gebruikt.

Zweden loopt door de jaren heen op een aantal punten technisch voor op Nederland. Een aantal van deze technologische ontwikkelingen zijn door het Nederlandse Rijkswaterstaat overgenomen, zoals de moderne TCP/IP-verbinding tussen de verkeerscentrale en de wegkantsystemen. In Nederland werd traditioneel gewerkt met seriële lijnen (zogenaamde "Party-Line"-systemen). Ook is het Zweedse Trafikverket voorloper in het gebruik van vrij-programmeerbare signaalgevers, de eerste die "echt" alles kunnen tonen.

Naast dezen technologische verschillen, gelden vanaf september 2011 rond Stockholm een paar andere regels voor het tonen van snelheidsbeelden ten opzichte van de regels in Nederland. Zo wordt de ter plaatse geldende maximum snelheid -in tegenstelling tot in Nederland- wél getoond bij een geactiveerde verkeersmaatregel, is het toegestaan om groene pijlen naast kruizen (afgesloten rijstroken) te tonen en worden de snelheden 40, 110 en 120 gebruikt.

Mobiele Rijstrook-Signalering[bewerken]

Mobiele Rijstrook-Signalering in actie bij spoedreparatie aan vangrail A28 bij Wezep

Diverse verkeersondersteunende instanties hebben mobiele rijstrooksignalering. Deze informatiepanelen zijn ongeveer hetzelfde als gewone matrixborden, maar als voordeel hebben deze borden dat ze zijn bevestigd aan een arm, die ingeklapt kan worden op een wagen. Deze borden hebben als functie bepaalde snelheden aan te geven of rijbanen af te kruisen op wegen waar geen matrixborden boven de weg hangen.

Mobiele matrixborden worden gebruikt bij langdurige werkzaamheden, politiecontroles, extreme weersomstandigheden, ongevallen of spoedreparaties.

Zie ook[bewerken]