Meertens Instituut

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Het Meertens Instituut in Amsterdam

Het Meertens Instituut in Amsterdam is een onderzoeksinstituut van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW).

Op het Meertens Instituut wordt onderzoek gedaan naar taal en cultuur. De twee afdelingen zijn: Nederlandse etnologie, gericht op in- en uitheemse culturen in Nederland en hun interactie, en Variatielinguïstiek, gericht op taalstructureel, dialectologisch en sociolinguïstisch onderzoek naar taalvariatie binnen het Nederlands in Nederland, met een nadruk op grammaticale en naamkundige variatie. De onderzoeken zijn tegenwoordig vooral contemporain georiënteerd: er wordt gezocht naar een verband met de hedendaagse samenleving en met actuele ontwikkelingen.

Inhoud

Geschiedenis [bewerken]

Het instituut begon in 1930 als Dialectenbureau. In 1940 werd daar het bureau Volkskunde aan toegevoegd, in 1948 het bureau Naamkunde. Deze drie bureaus kwamen onder de paraplu van de Centrale Commissie voor onderzoek van het Nederlandse Volkseigen. De secretaris van de drie bureaus, P.J. Meertens, werd de eerste directeur, tot zijn pensionering in 1965. Naar hem werd het instituut in 1979 hernoemd tot P.J. Meertens-Instituut.

Sinds 1998 is de naam kortweg Meertens Instituut.[1] Het instituut huisvest sinds 2001 het secretariaat van SIEF, de International Society for Ethnology and Folklore.

Databanken [bewerken]

Het Meertens Instituut heeft een aantal openbaar toegankelijke gegevensbanken, waaronder:

Afdeling Variatielinguïstiek (taal) [bewerken]

  • Nederlandse Voornamenbank
  • Nederlandse Familienamenbank (NFB)
  • Namen en Naamkunde in Nederland
  • Soundbites (Nederlandse dialectopnamen)
  • Dynamische Syntactische Atlas van de Nederlandse Dialecten
  • Morfologische Atlas van de Nederlandse Dialecten
  • Plantennamen in de Nederlandse Dialecten (PLAND)

Afdeling Nederlandse etnologie (cultuur) [bewerken]

  • Bedevaart en Bedevaartplaatsen in Nederland
  • Boedelbank (databank met historische boedelinventarissen)
  • Nederlandse Liederenbank van het Documentatie- en onderzoekscentrum (DOC) van het Nederlandse lied
  • Nederlandse Volksverhalenbank van het DOC Volksverhaal

Trivia [bewerken]

Het Meertens Instituut staat model voor Het Bureau in de gelijknamige romanserie van J.J. Voskuil, die er zelf langdurig werkte (1957-1987).

Externe links [bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. De naam volgt niet de regels van het Groene Boekje, dat Meertensinstituut voorschrijft. Zie: Hans Bennis, Het Meertens Instituut: Over de betekenis van de vorm, oktober 2009.