Meewerkend voorwerp
Het meewerkend voorwerp is in de ontleding een zinsfunctie die vooral in synthetische talen met behulp van de datief (derde naamval) wordt weergegeven. In het Nederlands wordt de functie van meewerkend voorwerp uitgedrukt met behulp van een van de voorzetsels aan of voor, waarbij alleen de persoonlijke voornaamwoorden ook nog in een aparte vorm staan.
[bewerken] Betekenis en gebruik
Het meewerkend voorwerp is het zinsdeel waarop de door het werkwoord uitgevoerde handeling niet rechtstreeks betrekking heeft (zoals wel het geval is bij het lijdend voorwerp). Het meewerkend voorwerp is ook meestal een levend wezen, maar niet altijd.
- Jan geeft Klaas een boek.
De door het werkwoord uitgevoerde handeling heeft hier direct betrekking op een boek. Indirect heeft de door het werkwoord uitgevoerde handeling betrekking op Klaas. Klaas is daarom het meewerkend voorwerp.
Het meewerkend voorwerp in een Nederlandse zin is te vinden door de vraag (Aan) wie/wat + gezegde + onderwerp + lijdend voorwerp te stellen. Of ook wel gewoon door aan/voor ervoor te zetten.
- Kees geeft Henk een hond.
Aan wie geeft Kees een hond? Antwoord: aan Henk.
[bewerken] Verwante begrippen
Het meewerkend voorwerp is een van de verschijningsvormen van het indirect object.
[bewerken] Naamval
Het meewerkend voorwerp gaat in andere talen met de datief
| Redekundige ontleding |
|---|
|
Onderwerp · Gezegde · Persoonsvorm · Lijdend voorwerp · Meewerkend voorwerp · Belanghebbend voorwerp · Voorzetselvoorwerp · Handelend voorwerp · Ondervindend voorwerp · Bepaling van gesteldheid · Bijwoordelijke bepaling · Bijvoeglijke bepaling |
