Nicolaas van Oresme
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Nicolaas van Oresme of Nicolas d'Oresme (circa 1323 - Lisieux, 11 juli 1382) was een van de beroemdste en invloedrijkste filosofen van de late middeleeuwen.
Inhoud |
[bewerk] Oresme's leven
Nicole Oresme werd tussen 1320-1325 geboren in het dorp Allemagne ([1], het huidige Fleury-sur-Orne in het bisdom Bayeux, in de buurt van Caen, Normandië. Over zijn familie is bijna niets bekend. Hij studeerde theologie aan het door de koning gesubsidieerde College van Navarre, een onderdeel van de Universiteit van Parijs, speciaal bedoeld voor studenten, die te arm waren om tijdens hun studie in hun eigen onderhoud te voorzien.
Voor 1342 studeerde Oresme 'artes'. Tijdgenoten waren Jean Buridan (de 'stichter' van de Franse school van de natuurfilosofie), Albert van Saksen en mogelijk Marsilius van Inghen. Hij ontving de Magister Artium. Een recent ontdekte brief van de paus, die gewag maakt van een te verwachten benificium, toont aan dat hij in 1342 al een 'regent magister artium' was. Dit plaatst hem in Parijs tijdens de crisis over Willem van Ockham's natuurlijks filosofie[1]
In 1348 was hij student in de theologie. In 1356 ontving hij zijn doctoraat en nog in hetzelfde jaar werd hij grootmeester (grand-maître) van het College van Navarra.
Veel van zijn meest doordachte werken stammen van voor 1360. Naar aanleiding van deze werken steeg zijn aanzien als wetenschapper snel, wat de aandacht trok van de Franse koninklijke familie. In 1356 kwam hij in contact met de toekomstige Karel V van Frankrijk. Deze trad tijdens de gevangenschap van zijn vader, Jan II, in Engeland, op als regent en was van 1364 tot 1380 Koning van Frankrijk. Op 2 november 1359 werd Oresme 'secretaire du roi' en het lijkt erop dat hij daarna ook 'kapelaan' en 'adviseur' van de koning werd.
Er is lang beweerd dat Oresme belast is geweest met de opvoeding van Karel V. Dat moet echter met een korreltje zout worden genomen. Toen beide mannen met elkaar in contact kwamen, was Karel al een jaar of achtttien en bovendien regent van Frankrijk. Wel had Karel veel achting en waardering voor Oresme's karakter en talenten, vaak volgde hij zijn advies. Andere adviseurs van Karel waren Raoul de Presle en Philippe van Mézières. Hij droeg Oresme op om de wetenschap in de volkstaal, het Frans te populariseren. Op aandrang van Karel gaf Oresme aan het pauselijk hof in Avignon een uiteenzetting, waarin hij de ecclesiologische wanorde van zijn tijd veroordeelde.
In 1377 werd Oresme met steun van de koning tot bisschop van Lisieux benoemd. Het schijnt dat hij pas na de dood van koning, Karel V, in september 1380 in Lisieux ging wonen. Over de laatste vijf jaar van zijn leven (1377-1382) is weinig bekend. Oresme stierf in Lisieux op 11 juli 1382. Hij werd begraven in de kathedraal van Lisieux.
Als wetenschapper bracht hij vooruitgang door zijn inzicht dat wiskunde kan helpen bij het oplossen van algemene wetenschappelijke vraagstukken. Hij wees erop dat men moet trachten natuurlijke verklaringen te vinden voor fenomenen en niet zijn toevlucht moet nemen tot bovennatuurlijke redeneringen. Hij betoogde dat het slaan van lichte munten tot inflatie leidt, en wordt daarom wel gezien als een van de grondleggers van het economisch denken.
Een beroemd citaat van Oresme luidt: Daarom weet ik slechts dat ik niets weet.[2]
[bewerk] Noten
- ^ William J. Courtenay, The Early Career of Nicole Oresme, Isis, Vol. 91, No.3 (Sept., 2000), pp 542-548.
- ^ Nicole Oresme, Quodlibeta, Parijs, BNF, ms. lat. 15126, fol. 98v.
[bewerk] Zie ook
[bewerk] Externe links
|
Geplaatst op:
05-03-2007 |
 Dit artikel is een beginnetje over filosofie. U wordt uitgenodigd op bewerk te klikken om uw kennis aan dit artikel toe te voegen. |
