Orang-oetans
| Orang-oetans Fossiel voorkomen: Midden-Mioceen tot heden |
|||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 |
|||||||||||||||
| Taxonomische indeling | |||||||||||||||
|
|||||||||||||||
| Geslacht | |||||||||||||||
| Pongo Lacépède, 1799 |
|||||||||||||||
| Typesoort | |||||||||||||||
| Pongo borneo Lacépède, 1799 (=Simia pygmaeus Linnaeus) |
|||||||||||||||
 |
|||||||||||||||
| Leefgebied orang oetan | |||||||||||||||
Afbeeldingen Orang-oetans op  Wikimedia Commons
|
|||||||||||||||
Orang-oetans op  Wikispecies
|
|||||||||||||||
|
|||||||||||||||
Orang-oetans of orang-oetangs[1] (Pongo) zijn een geslacht van de mensapen.
Inhoud |
Soorten [bewerken]
Er zijn 2 soorten in het geslacht: De Borneose orang-oetan (Pongo pygmaeus) en de Sumatraanse orang-oetan (Pongo abelii). Ze werden tot de jaren 00 als ondersoorten van dezelfde soort gezien.[2] Volgens genetisch onderzoek gingen beide soorten zo'n 400.000 jaar geleden uiteen.[3]
Kenmerken [bewerken]
Deze apen hebben lange armen en roodachtig, soms bruin haar.
Leefwijze [bewerken]
Orang-oetans klimmen van alle mensapen het meest in bomen. Ze zwemmen niet, maar sommige Borneose orang-oetans waden soms wel. Het voedsel van de orang-oetan bestaat voornamelijk uit vruchten, boomschors en insecten, vooral mieren. [4][5] Ze zijn erg intelligent.
Nest [bewerken]
Orang-oetans maken elke dag een nieuw nest om te slapen, waarbij ze blijk tonen van een goed bouwkundig inzicht. Dit moet ook wel aangezien mannetjes wel 80 kg kunnen wegen en het nest 30 m hoog kan zijn. Een nest wordt in amper vijf à zes minuten gebouwd. Bij het zoeken naar geschikt bouwmateriaal kiezen ze doelbewust voor verschillende soorten takken: dikke takken voor stevigheid, dunne taken voor veerkracht en takken met bladeren voor de zachtheid. Zo bleek het nest in het centrum buigzamer dan aan de randen, wat het nest extra comfortabel en veilig maakt.[6][7]
Verspreiding [bewerken]
Deze soort komt voor op Borneo en Sumatra. De Borneose orang-oetan (Pongo pygmaeus) leeft op Borneo en de Sumatraanse orang-oetan (Pongo abelii) op Sumatra.
Bedreiging [bewerken]
De leefomgeving van de orang-oetans is de afgelopen jaren sterk afgenomen door ontbossing en houtkap, mijnbouw en bosbranden. Ook worden illegaal jonge orang-oetans gevangen om als huisdier te worden verkocht. Meestal schieten de jagers de moeder dood om het jong te kunnen vangen. De Borneose orang-oetan is daardoor bedreigd en de Sumatraanse orang-oetan is met uitsterven bedreigd.[8][9]
Een belangrijke woordvoerder van de strijd voor het behoud van deze primaat is Willie Smits. Een vooraanstaande wetenschapper die zich bezighoudt met de studie ervan is Biruté Mary Galdikas.
Naamgeving [bewerken]
De naam orang-oetan is afkomstig van het Maleise Orang Hutan, dat bosmens betekent. De naam wordt buiten Indonesië wel afgekort tot orang, een woord dat in Indonesië gewoon mens betekent, met het gevolg dat een Europeaan zich beledigd kan voelen als een Indonesiër hem als orang betitelt.
Opvangcentra [bewerken]
In Indonesië zijn er vier opvangcentra op Kalimantan (het Indonesische gedeelte van Borneo) en is er één opvangcentrum op Sumatra. Op Kalimantan zijn deze in Nationaal Park Tanjung Puting, Nationaal Park Sabangau, Kutai en Gunung Palung National Park. Op Sumatra is het opvangcentrum in het Nationaal Park Gunung Leuser.
In Maleisië zijn drie opvangcentra te vinden op het Maleisische gedeelte van Borneo: Semenggoh en Matang (beiden op Sarawak) en Sepilok (op Sabah).
Stamboom mensapen [bewerken]
| Hominoidea | |||||||||
| Hominidae | Hylobatidae | ||||||||
| Homininae | Ponginae | ||||||||
| Hominini | Gorillini | Pongo | |||||||
| Homo | Pan | Gorilla | Hoolock | Hylobates | Nomascus | Symphalangus | |||
Externe link [bewerken]
Bronnen, noten en/of referenties
|
