Pinksterbloem
| Pinksterbloem | |||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Taxonomische indeling | |||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||
| Soort | |||||||||||||||||||
| Cardamine pratensis L. (1753) |
|||||||||||||||||||
| Pinksterbloem op |
|||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||
De pinksterbloem (Cardamine pratensis) is een plant uit de kruisbloemenfamilie (Brassicaceae). De soort is inheems en algemeen in Nederland en België.
Inhoud |
[bewerken] Beschrijving
De soort kan tot 0,5 m hoog worden. De plant heeft een wortelrozet. De stengel is hol en rond. De bladeren zijn samengesteld. De deelblaadjes van het wortelrozet zijn kort en breed en vaak bochtig getand. De stengelbladeren zijn smal en lang. De plant bloeit met lila tot roze bloemen. De kroonbladen zijn maximaal 1,8 cm lang. De vrucht is een hauw. Deze zijn bij de pinksterbloem smal en maximaal 5,5 cm lang.
De plant bloeit ondanks haar naam met name in de periode vóór pinksteren. Eind april is meestal het hoogtepunt. Met name in Friesland wordt het fluitenkruid, dat wel rond pinksteren bloeit, ook wel eens pinksterbloem of pinksterblom genoemd.
[bewerken] Standplaatsen
De plant komt voor in graslanden, bossen en moerassen. In een omgeving die heel nat is, heeft ze zich op een bijzondere manier aan dit milieu aangepast. De deelblaadjes zijn dan kortgesteeld en beginnen al, terwijl ze nog aan de plant zitten, worteltjes te vormen. Wanneer ze van de plant afvallen, kunnen ze uitgroeien tot nieuwe planten. Het zaad komt in een dergelijk permanent nat milieu slecht tot ontkieming en op deze wijze kan de soort zich toch nog voortplanten.
In Nederland en België is de soort zeer algemeen. Ze komt nog steeds overal voor. Toch is ze sterk achteruitgegaan. Vroeger kleurde ze vele weilanden paars op het hoogtepunt van haar bloei. Tegenwoordig is ze door de intensivering van de landbouw meestal beperkt tot de slootkanten. Ook komt de plant voor in gazons, waar ze door het intensieve maaibeheer niet tot bloei komt. Wanneer de eerste maaibeurten achterwege blijven, blijkt door de uitbundige bloei van pinksterbloemen hoeveel de soort erin voorkomt.
De pinksterbloem wordt ook wel schuimkruid genoemd, vanwege de voorkeur van het schuimbeestje (Philaenus spumarius) voor deze plant. Het schuimbeestje is een cicade waarvan de nimf (larve) leeft in een schuimnest dat doet denken aan speeksel.
[bewerken] Folklore
In een vrijwel uitgestorven folkloristisch voorjaarsfeest werd rond Pinksteren uit de jonge meiden van het dorp een "Pinksterblom" (of Pinksterbruid) gekozen, die daarna met bloemen en sieraden opgesmukt zingend en bedelend door het dorp trok.
[bewerken] Toepassingen
| Neem het voorbehoud bij medische informatie in acht. Raadpleeg bij gezondheidsklachten een arts. |
Pinksterbloem werd vroeger gebruikt tegen voorjaarsmoeheid vanwege zijn hoge gehalte aan Vitamine C. Van de soort wordt beweerd dat ze hoeststillend en borstreinigend werkt.[1] Verder zou ze bij sommige vormen[2] van suikerziekte een gunstige uitwerking hebben.[3]
[bewerken] Bibliografie
- Meijden, R van der: Heukels' Flora van Nederland. 22ste druk Groningen, 1996
- Weeda. E.: Nederlandse Oecologische Flora deel 2, 1987
- Hüsstege, G., Zakflora voor Bos en Heide, Helmond 1976, ISBN 9025265650
- Thomas Schauer / Claus Caspari: "Nieuwe plantengids voor onderweg", 2005 München, ISBN 9789052106717
[bewerken] Externe link
- Pinksterbloem (Cardamine pratensis) op SoortenBank.nl (gebaseerd op de Heukels22, dit is de voorlaatste uitgave)
[bewerken] Noten