Propofol

Neem het voorbehoud bij medische informatie in acht. Raadpleeg bij gezondheidsklachten een arts.

Propofol 2,6-diisopropylfenol Farmaceutische gegevens Biol. beschikbaarheid NA Metabolisatie Hepatisch Uitscheiding Renaal Gebruik Geneesmiddelengroep Anesthetica, sedativa Subklasse Intraveneuze anesthetica Merknamen Diprivan (Astra Zeneca), propofol (Fresenius-Kabi) Indicaties Anesthesie, sedatie, misselijkheid Voorschrift/recept Ja Toediening injectie, intraveneus Databanken CAS-nummer 2078-54-8 ATC-code N01AX10 PubChem 4943 DrugBank APRD01201 Chemische gegevens Formule C12H18O Molaire massa 178,271 g/mol Portaal    Geneeskunde

Propofolinjectie

Propofol (merknaam diprivan) is een intraveneus anestheticum voor het toepassen van algehele anesthesie.

Algemeen

Propofol is vloeistof die gebruikt wordt zowel voor het inslapen (inductie) bij de anesthesie als het onderhouden van anesthesie (maintenance). Dit laatste gebeurt door middel van continue infusie van propofol met een infuuspomp. Er zijn twee soorten pompen: De eerste is een continue pomp waarbij men zelf handmatig de pompstanden wijzigt. De tweede is een geautomatiseerde pomp (TCI-pomp: Target Controlled Infusion), aan de hand van leeftijd en gewicht berekent de software van de pomp de dosis per kg/uur, hierdoor kan men nauwkeurig doseren.

Dosering

Voor de inductie van anesthesie is ongeveer 1,5-2,5 mg/kg propofol nodig. Voor het onderhoud van de anesthesie door middel van een continu infuus zal de doseringsbehoefte gewoonlijk 6-12 mg/kg/uur bedragen. Ter sedatie wordt 0,3-4 mg/kg/uur gegeven. Bij een slechte algemene conditie kan de dosering zo nodig worden aangepast. De dosering is tevens afhankelijk van de gekozen anesthesietechniek, bijvoorbeeld bij TCI (target controlled infusion) icm Remifentanyl.

Indicaties

Inductie (inleiden) van anesthesie en onderhoud (maintenance) van anesthesie. Verder sedatie en angstreductie (anxiolyse). Sedatie vindt plaats tijdens regionale anesthesie of tijdens beademing op de intensieve zorg. Propofol wordt soms gebruikt tegen de jeuk (in een lage dosering) of tegen de misselijkheid (idem).

Contra-indicaties

Allergie voor propofol (of een van de bestanddelen). Kinderen onder 1 maand. Gekend of verdenking aan Brugada syndroom.

Bijwerkingen

Alle intraveneuze anesthetica hebben een effect op het cardiovasculaire systeem (bloeddrukdaling) en op het respiratoire systeem (ademhalingsdepressie, ademstilstand). Daardoor moet er altijd een deskundige specialist in de buurt zijn bij het gebruik van deze stof. Daarnaast is de injectie van propofol pijnlijk, waarvoor meestal lidocaïne wordt toegevoegd aan de propofol. Ernstige allergische reacties zijn beschreven. Misselijkheid en braken treedt bij propofol minder op dan bij andere intraveneuze anesthetica. Hartritmestoornissen en plotse dood bij dragers van erfelijke vormen van afwijkingen in de cardiale elektrische kanalen.

Specifiek

Een specifieke bijwerking is het vetembolie-syndroom, doordat propofol is opgelost in een vettige emulsie. In eerste instantie werd propofol op de markt gebracht in een vettige emulsie met kippe-eiwit. Dit gaf veel allergische reacties zodat momenteel soja-olie (10% emulsie met soja-olie en eifosfatide) wordt gebruikt. Bij een lage dosering geeft propofol soms euforie. Het geeft een snel ontwaken uit anesthesie. Bij kinderen zijn tijdens gebruik op de Intensive care ernstige bijwerkingen beschreven met oa acidose, hyperlipidemie (hoog vetgehalte in het bloed) en rhabdomyolyse (spierafbraak).

Farmacologie

Propofol is een fenol (di-isopropylfenol). De halveringstijd is 30-60 minuten. Het distributievolume is hoog. Metabolisme vindt met name plaats in de lever (maar ook daarbuiten). De klaring van inactieve metabolieten gaat via de nieren.

Merknamen

• Diprivan (AstraZeneca)
• Propofol (Fresenius-Kabi)

Trivia

• Michael Jackson is overleden aan een hartstilstand als gevolg van een overdosis propofol.

Bronnen, noten en/of referenties