Pethidine

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Esculaap Neem het voorbehoud bij medische informatie in acht.
Raadpleeg bij gezondheidsklachten een arts.
Pethidine
Pethidine-2D-skeletal.png
Ethyl-1-methyl-4-fenylpiperidine-4-carboxylaat
Farmaceutische gegevens
F 55%
Metabolisatie Hepatisch
t1/2 2 tot 4 uur
Uitscheiding Renaal
Gebruik
Geneesmiddelengroep Pijn
Subklasse Narcotische analgetica
Merknamen Dolantine (Sanofi-Aventis)
Indicaties Pijn
Voorschrift/recept Opiumwet
Toediening IM, SC
Risico met betrekking tot
Zwangerschapscat.  ? (USA)
C (Aus)
Lactatie (borstvoeding) afwegen
Databanken
CAS-nummer 57-42-1
ATC-code N02AB02
DrugBank APRD00074
Farmacotherapeutisch Kompas Pethidine
Chemische gegevens
Formule C15H21NO2
Molaire massa 247,33 g/mol
Smeltpunt 270°C
Portaal  Portaalicoon   Geneeskunde

Pethidine of meperidine (in het buitenland ook bekend als, isonipecaine, lidol, operidine, pethanol en piridosal) is een snelwerkend opioïde, een narcotisch analgeticum, dat aangrijpt op opioïdreceptoren in het centrale zenuwstelsel. In de Verenigde Staten is het onder de merknaam Demerol in gebruik. Pethidine mag niet met (of kort na) MAO-remmers gebruikt worden. Het wordt vrijwel alleen nog per injectie toegepast, hoewel het oraal ook werkzaam is. De stof valt volledig onder de Opiumwet.

In België werd het onder de merknaam Dolantine gecommercialiseerd. De specialiteit Dolantine® is uit de Belgische markt genomen in maart 2014, en er bestaan hier geen specialiteiten meer op basis van het narcotisch analgeticum pethidine. Invoer uit het buitenland blijft wel mogelijk, echter de terugbetaling van het product is dan niet meer van toepassing.

Gebruik van pethidine is beperkt tot enkele strikte indicaties.[1] Het wordt vrijwel alleen nog kortdurend gebruikt in de verloskunde.[2] Het geeft ademhalingsdepressie bij de zuigeling, zodat ook dit gebruik moet worden afgewogen.[3]

Metabolisme[bewerken]

Pethidine heeft een actieve metaboliet norpethidine, die de neiging heeft te cumuleren. Norpethidine heeft ongeveer de helft van de activiteit van pethidine en een langere eliminatietijd van circa 10 uur.[4]

Geschiedenis[bewerken]

Pethidine werd in 1932 als een geneesmiddel met met antispastische eigenschappen gesynthetiseerd door de chemicus Otto Eislib. In 1937 werd de pijnstillende werking ontdekt. De antispastische component wordt waarschijnlijk door norpethidine veroorzaakt, welke stof op atropine lijkt.

Bronnen, noten en/of referenties