Robert Owen
Robert Owen (Newtown, 14 mei 1771 – aldaar, 17 november 1858) was een sociale hervormer uit Wales. Hij wordt beschouwd als de vader van de coöperatieve beweging.
Biografie [bewerken]
Robert Owen werd in 1771 als zesde kind geboren in Newtown, Wales. Zijn vader was zadelmaker en hoefsmid. Robert was een zeer intelligent kind en heel leergierig. Na negen jaar op school te hebben gezeten, werkte hij enkele jaren in een plaatselijke winkel voordat hij naar Londen vertrok. Daar voegde hij zich bij zijn broer en werkte hij in enkele spinnerijen. Vervolgens verhuisde hij naar Manchester, waar hij in dienst kwam van een manufacturenhandel. Op zijn eenentwintigste had hij zich omhoog gewerkt tot fabrieksmanager bij Chorlton Twist Mills.
Op 26-jarige leeftijd trouwde hij met Caroline Dale, wier vader David Dale een grote weverij in New Lanark bezat. Uiteindelijk nam Owen deze over. Er werkten 1500 à 2000 mensen, onder wie 500 kinderen. De werkomstandigheden waren slecht: de ventilatie liet te wensen over, waardoor de werknemers kortademig waren, de werkdagen waren lang en de lonen laag. De kinderen die er werkten, waren niet of nauwelijks opgeleid. Daarom bedacht Owen iets nieuws: hij liet ze leerling-wever worden en legde de verantwoordelijkheid bij hun leermeesters. Aanvankelijk leidde dit echter niet tot verbetering van de leefomstandigheden. Ook de omstandigheden van de arbeiders waren slecht en het alcoholmisbruik lag hoog.
Owen wilde een experiment beginnen, maar moest daarvoor het vertrouwen van de arbeiders hebben. Dat vertrouwen verwierf hij toen de Amerikanen geen katoenvezels meer leverden. De weverij lag vier maanden stil, maar Owen betaalde zijn arbeiders gewoon door. Hiermee had hij veel vertrouwen gewonnen en nu kon hij beginnen met zijn experiment. Als eerste probeerde hij de werkdagen te verkorten van 13 naar 10 uur. Maar dit werd onder druk van zijn partners tegengehouden; de werkdag werd juist verlengd naar 14 uur. Andere hervormingen hadden daarentegen meer succes. Zo werd een minimumleeftijd van tien jaar ingevoerd. Owen liet bovendien de arbeidershuizen opknappen en de straten betegelen. Er werd ook een gratis school geopend.
Veel van de ideeën die Owen verwezenlijkte, zijn tegenwoordig in de industrielanden vanzelfsprekend geworden. Daartoe behoren de afschaffing van kinderarbeid, onderwijs aan kinderen, arbeidstijdverkorting, motivatie van de werknemers en hygiënische arbeidsomstandigheden.
Zie ook [bewerken]
 |
Meer mediabestanden die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden op de pagina Robert Owen op Wikimedia Commons. |
