Simon Bening
| Simon Bening | ||||
 |
||||
| Persoonsgegevens | ||||
| Geboren | ca. 1483, Gent (  Graafschap Vlaanderen) Habsburgse Nederlanden |
|||
| Overleden | 1561, Brugge ( Graafschap Vlaanderen) Habsburgse Nederlanden |
|||
| Beroep(en) | miniaturist | |||
|
||||
Simon Bening (Gent, ca. 1483 - Brugge, 1561) was een Vlaams miniaturist. Hij wordt algemeen beschouwd als de laatste grote Vlaamse miniaturist.
Inhoud |
Biografie [bewerken]
Simon werd vermoedelijk in Gent geboren in 1483 of 1484[1] . Hij was de zoon van Alexander Bening en Catherine van der Goes, waarschijnlijk een nicht of de zus van Hugo van der Goes.
Simon leerde zeer waarschijnlijk het vak in de werkplaats van zijn vader Alexander Bening in Gent. In 1500, hij was toen 16 of 17 jaar oud, zou hij al zijn eigen merkteken gedeponeerd hebben bij de Brugse schildersgilde.[2]
Simon werd lid van het Brugse Sint Johannes en Sint Lucas gilde in 1508 [3]. Hij had snel succes en was minstens drie keer deken van het Brugse Sint-Johannes en Sint-Lucasgilde van de kalligrafen, boekverkopers, miniaturisten en boekbinders. Volgens Smeyers verschijnt zijn naam vanaf 1517 regelmatig in de rekening van het gilde en betaalde Simon als inschrijvingsgeld twaalf groten, wat er volgens Smeyers op wijst dat hij tot de top van de miniaturisten behoorde.[4] In 1555 betaalde hij nog steeds zijn inschrijving bij het Brugse gilde, hij had dus een lange loopbaan. Hij was ook tijdens zijn leven al een gevierd kunstenaar. Francisco da Hollanda, de Portugese kunstcriticus, noemde hem de grootste miniaturist van Europa en ook Vasari noemt hem een excellent verluchter[5]
Met zijn eerste vrouw, Catherina Scroo, had Bening vijf dochters. Zijn oudste dochter Levina Teerlinc werd hofschilder aan het Engelse hof en werkte voor Hendrik VIII, Eduard VI, Maria I en Elizabeth I. Simon Bening overleed op 6 november 1561 in Brugge.
Werken [bewerken]
In de Vlaamse miniatuurkunst was hij een vernieuwer van de voorstelling van het landschap en hij bouwde daarbij verder op de landschappen van de Meester van Jacobus IV van Schotland.
Simon Bening was gespecialiseerd in getijdenboeken. Dat hij daarbij succesvol was blijkt uit zijn klantenlijst, tot zijn vooraanstaande opdrachtgevers behoorden o.a. Kardinaal Albrecht van Brandenburg, keizer Karel V, koning Ferdinand van Portugal en Mencia de Mendoza, voor wie hij dure handschriften illustreerde.
Er zijn heel wat devotieboeken bewaard gebleven die door hem volledig zijn verlucht. De belangrijkste zijn het Da Costa-Getijdenboek (New York), het Beatty-Rosarium (Dublin), het gebedenboek van Albrecht van Brandenburg (Los Angeles), het Hennessy-getijdenboek (Brussel) en het Golfbook, een geïllustreerd getijdenboek uit ca. 1540 dat bewaard wordt in de British Library. Dit laatste is beroemd vanwege de afbeeldingen van sport en vrijetijdsbestedingen. Het ontleent haar naam aan een miniatuur waarop een golfspel afgebeeld staat. In de Bayerische Staatsbibliotheek te München worden van hem een Vlaamse kalender en het bloemen-getijdenboek bewaard (Clm 23637 en 23638). In de Koninklijke Bibliotheek van Brussel bevindt zich het Hennessy-getijdenboek met miniaturen van hem. Zijn zeer ambitieuze verhalende cyclus met 64 miniaturen handelt over het leven en het lijden van Christus. Deze panelen zijn nu samengebracht in een vierluik onder de naam Stein-quadriptiek.
Daarnaast werkte hij met andere miniaturisten samen aan de verluchting van een reeks andere werken waarbij onder meer het bekende Breviarium-Grimani.
Bewaard werk [bewerken]
- Twee folio's uit Beatty-Rosarium met Doop van Christus en Transfiguratie, Chester Beatty Library, Dublin.
- Breviarium-Grimani, Biblioteca Marciana, Venetië
- Da Costa-Getijdenboek, The Morgan Library & Museum, New York.
- Gebedenboek van kardinaal Albrecht van Brandenburg, ca. 1525, Getty Center, Los Angeles.
- Getijdenboek van Johanna van Gistel, Brugge ca. 1516, British Library, Egerton
- Twee folio's uit het gebedenboek van München-Montserrat, Getty Center, Los Angeles.
- Hennessy-getijdenboek (op perkament, 16de eeuw), Koninklijke Bibliotheek van België, Brussel, ms. II 158
- Hortulus Animae", 1510-1524, Österreichische Nationalbibliothek, Wenen
- Onze-Lieve-Vrouw van Zeven Smarten (toegeschreven aan), Sam Fogg, Londen.
- Portret van een man (zelfportret), Musée du Louvre, Parijs.
- Rosarium, Brugge ca. 1530, Chester Library, Dublin
- Stein-quadriptiek (Simon Bening en atelier), Walters Art Museum, Baltimore.
- The Golfbook, British Library, Londen
- Triptiek met Maria en Kind en de heiligen Katharina en Barbara, Museum of Fine Arts (Houston).
- Imhof getijdenboek, privé colletie, verkocht bij Christie's op 11 juli 2011
-
Getijdenboek, Brugge, januari (München, StB, cod.lat. 23638, fol. 2v)
-
Getijdenboek, Brugge, maart (München, StB, cod.lat. 23638, fol. 4v)
-
Getijdenboek, Brugge, juni (München, StB, cod.lat. 23638, fol. 7v)
-
Getijdenboek, Brugge, maart (München, StB, cod.lat. 23638, fol. 8v)
-
Christus bekoring
-
Statuten en wapenboek van de Orde van het Gulden Vlies, Filips de Schone
-
Henricus III van Nassau (1483-1538) en derde echtgenote Mencia de Mendoça (1508-1554)
-
Zelfportret tussen 1535 en 1536
Externe referenties [bewerken]
- Moleiro, afbeeldingen uit het Golf-book
- Het Golf-book op de website van de British Library
- Werk van Simon Bening in het J. Paul Getty Museum
- Imhof getijdenboek, verkocht bij Christie's
- Da Costa getijden Morgan Library Museum
- Madonna met kind, olie op paneel, Metropolitan Museum of Fine Art
- Patrimonio Ediciones, Rosarium van Johanna van Castilië
Facsimili [bewerken]
- Beatty Rosarium, Adeva
- Breviarium-Grimani, Salerno Editrice
- Da Costa Hours - Adeva
- Golf Book, Moleiro
- Rosarium van Johanna van Castilië, Patrimonio Ediciones
 |
Zie de categorie Simon Bening van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |
Bronnen, noten en/of referenties
|
