Tetra-ethyllood

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Tetra-ethyllood
Structuurformule en molecuulmodel
Structuurformules van tetra-ethyllood
Structuurformules van tetra-ethyllood
Algemeen
Molecuulformule
     (uitleg)
C8H20Pb
IUPAC-naam tetra-ethylplumbaan
Andere namen TEL, lood-tetraethyl
Molmassa 323,44 g/mol
SMILES
CC[Pb](CC)(CC)CC
InChI
1/4C2H5.Pb/c4*1-2;/h4*1H2,2H3;/rC8H20Pb/c1-5-9(6-2,7-3)8-4/h5-8H2,1-4H3
CAS-nummer 78-00-2
EG-nummer 201-075-4
PubChem 6511
Beschrijving Kleurloze viskeuze vloeistof
Waarschuwingen en veiligheidsmaatregelen
Toxisch Milieugevaarlijk
H-zinnen R61 - R26/27/28 - R33 - R50/53 - R62
P-zinnen S53 - S45 - S60 - S61
EG-Index-nummer 082-002-00-1
VN-nummer 1649
ADR-klasse Gevarenklasse 6.1
Fysische eigenschappen
Aggregatietoestand vloeibaar
Kleur kleurloos
Dichtheid 1,653 g/cm³
Smeltpunt −136 °C
Kookpunt (ontleedt) 200 °C
Vlampunt 93 °C
Zelfontbrandings- temperatuur 110 °C
Dampdruk 27 Pa
Goed oplosbaar in organische solventen
Onoplosbaar in water
log(Pow) 4,15
Waar mogelijk zijn SI-eenheden gebruikt. Tenzij anders vermeld zijn standaardomstandigheden gebruikt (298,15 K of 25 °C, 1 bar).
Portaal  Portaalicoon   Scheikunde

Tetra-ethyllood (TEL) is een stof die in het verleden algemeen werd gebruikt om het octaangetal van benzine te verhogen, zodat die klopvaster werd.

De productie gebeurt door de reactie van ethylchloride met een legering van lood en natrium:

4 PbNa + 4 C2H5Cl → Pb(C2H5)4 + 4 NaCl + 3 Pb

De toepassing van tetra-ethyllood als additief aan benzine werd uitgevonden door de Amerikaan Thomas Midgley in 1921. Het werd op grote schaal toegepast vanaf 1923, toen de Ethyl Gasoline Corporation (later Ethyl Corporation) werd opgericht om het product te maken.

Het lood dat in tetra-ethyllood zit, kwam echter via de uitlaten van de auto's in het milieu terecht, en was op een gegeven moment verreweg de belangrijkste bron van lood in het lichaam onder de algemene bevolking.

Rond 1990 is men daarom in Europa begonnen met de omschakeling van benzine waaraan tetraethyllood was toegevoegd naar de loodvrije benzine. Dit werd ook nodig door de ontwikkeling en invoering van de katalysator in het uitlaatsysteem van de auto. De katalysator wordt door lood vernield.

Aanvankelijk werd meer benzeen aan de benzine toegevoegd om de klopvastheid te verhogen, maar ook dit is geen ongevaarlijke stof. Het vinden van een alternatief was echter lastig. Tegenwoordig voegt men methyl-tert-butylether (MTBE) toe aan benzine. Ook deze stof is niet onomstreden, maar wel duidelijk minder gevaarlijk dan benzeen.

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]