Tetraethylorthosilicaat

Tetraethylorthosilicaat
Structuurformule en molecuulmodel
Structuurformule van tetraethylorthosilicaat
Algemeen
Molecuulformule      (uitleg)	Si(OC2H5)4 of C8H20O4Si
IUPAC-naam	tetraethoxysilaan
Andere namen	tetraethyl orthosilicaat, TEOS, tetraethylsilicaat, ethylsilicaat
Molmassa	208,33 g/mol
SMILES	CCO[Si](OCC)(OCC)OCC
InChI	1/C8H20O4Si/c1-5-9-13(10-6-2,11-7-3)12-8-4/h5-8H2,1-4H3
CAS-nummer	78-10-4
EG-nummer	201-083-8
PubChem	6517
Waarschuwingen en veiligheidsmaatregelen
H-zinnen	R10 - R20 - R36/37
P-zinnen	S2
EG-Index-nummer	014-005-00-0
Fysische eigenschappen
Aggregatietoestand	vloeibaar
Kleur	kleurloos
Dichtheid	0,94 g/cm³
Smeltpunt	-77 °C
Kookpunt	166-169 °C
Vlampunt	45 °C
Zelfontbrandings- temperatuur	225 °C
Goed oplosbaar in	alcohol
Waar mogelijk zijn SI-eenheden gebruikt. Tenzij anders vermeld zijn standaardomstandigheden gebruikt. (298,15 K of 25 °C, 1 bar)
Portaal    Scheikunde

Tetraethylorthosilicaat, ook wel TEOS of ethylsilicaat genoemd, is een kleurloze, ontvlambare vloeistof. Ze is de ethyl-ester van orthokiezelzuur. Ze is vrijwel onoplosbaar in water. In contact met vocht ontbindt ze langzaam tot siliciumdioxide (silica) en ethanol, een proces dat versneld kan worden met zowel een zure als een alkalische katalysator(bijvoorbeeld ammoniak):

Si(OC₂H₅)₄ + 2 H₂O → SiO₂ + 4 C₂H₅OH

Dit is een sol-gel-proces, waarop talrijke toepassingen van de stof gebaseerd zijn.

Synthese

TEOS wordt gevormd door de reactie van siliciumtetrachloride (SiCl₄) met ethanol:

SiCl₄ + 4 C₂H₅0H → Si(OC₂H₅)₄ + 4 HCl

of de reactie van metallisch silicium met ethanol:

Si + 4 C₂H₅0H → Si(OC₂H₅)₄ + 2 H₂

Toepassingen

Toepassingen van tetraethylorthosilicaat zijn onder meer:

• Bindmiddel bij de fabricage van gietvormen voor verloren was gieten.

• Bindmiddel in anti-roestverven die een hoog gehalte aan zinkpoeder hebben.

• Crosslinker in kunstharsen, onder meer siliconenrubber en epoxyharsen.

• Aanbrengen van zeer dunne (sub-micron) maar harde en krasbestendige SiO₂-bekledingen op polycarbonaat, acrylharsen en andere kunststoffen die zelf niet krasbestendig zijn (dit is een voorbeeld van een sol-gel-proces waarbij TEOS als precursor van SiO₂ optreedt).

• Aanbrengen van een beschermende, hitte- en weerbestendige coating op allerlei materialen, onder meer om de verwering van stenen gebouwen tegen te gaan.

• Bij de fabricage van weer- en zuurbestendige mortels en cement.

Toxicologie en veiligheid

De stof is irriterend voor de ogen en slijmvliezen. Inademing van hoge concentraties kan leiden tot bewusteloosheid.

Externe links

•  International Chemical Safety Card van Tetraethylorthosilicaat
• (en) Applications of ethyl silicate (Colcote)

Bronnen, noten en/of referenties