Tetraethylorthosilicaat

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Tetraethylorthosilicaat
Structuurformule en molecuulmodel
Structuurformule van tetraethylorthosilicaat
Structuurformule van tetraethylorthosilicaat
Algemeen
Molecuulformule
     (uitleg)
Si(OC2H5)4 of C8H20O4Si
IUPAC-naam tetraethoxysilaan
Andere namen tetraethyl orthosilicaat, TEOS, tetraethylsilicaat, ethylsilicaat
Molmassa 208,33 g/mol
SMILES
CCO[Si](OCC)(OCC)OCC
InChI
1/C8H20O4Si/c1-5-9-13(10-6-2,11-7-3)12-8-4/h5-8H2,1-4H3
CAS-nummer 78-10-4
EG-nummer 201-083-8
PubChem 6517
Waarschuwingen en veiligheidsmaatregelen
Schadelijk
H-zinnen R10 - R20 - R36/37
P-zinnen S2
EG-Index-nummer 014-005-00-0
Fysische eigenschappen
Aggregatietoestand vloeibaar
Kleur kleurloos
Dichtheid 0,94 g/cm³
Smeltpunt -77 °C
Kookpunt 166-169 °C
Vlampunt 45 °C
Zelfontbrandings- temperatuur 225 °C
Goed oplosbaar in alcohol
Waar mogelijk zijn SI-eenheden gebruikt. Tenzij anders vermeld zijn standaardomstandigheden gebruikt (298,15 K of 25 °C, 1 bar).
Portaal  Portaalicoon   Scheikunde

Tetraethylorthosilicaat, ook wel TEOS of ethylsilicaat genoemd, is een kleurloze, ontvlambare vloeistof. Ze is de ethyl-ester van orthokiezelzuur. Ze is vrijwel onoplosbaar in water. In contact met vocht ontbindt ze langzaam tot siliciumdioxide (silica) en ethanol, een proces dat versneld kan worden met zowel een zure als een alkalische katalysator(bijvoorbeeld ammoniak[1]):

Si(OC2H5)4 + 2 H2O → SiO2 + 4 C2H5OH

Dit is een sol-gel-proces, waarop talrijke toepassingen van de stof gebaseerd zijn.

Synthese[bewerken]

TEOS wordt gevormd door de reactie van siliciumtetrachloride (SiCl4) met ethanol:

SiCl4 + 4 C2H50H → Si(OC2H5)4 + 4 HCl

of de reactie van metallisch silicium met ethanol:

Si + 4 C2H50H → Si(OC2H5)4 + 2 H2

Toepassingen[bewerken]

Toepassingen van tetraethylorthosilicaat zijn onder meer:

  • Bindmiddel in anti-roestverven die een hoog gehalte aan zinkpoeder hebben.
  • Aanbrengen van zeer dunne (sub-micron) maar harde en krasbestendige SiO2-bekledingen op polycarbonaat, acrylharsen en andere kunststoffen die zelf niet krasbestendig zijn (dit is een voorbeeld van een sol-gel-proces waarbij TEOS als precursor van SiO2 optreedt).
  • Aanbrengen van een beschermende, hitte- en weerbestendige coating op allerlei materialen, onder meer om de verwering van stenen gebouwen tegen te gaan.
  • Bij de fabricage van weer- en zuurbestendige mortels en cement.

Toxicologie en veiligheid[bewerken]

De stof is irriterend voor de ogen en slijmvliezen. Inademing van hoge concentraties kan leiden tot bewusteloosheid.

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Preperation of Monodisperse Silica Particles: Control of Size and Mass, G. H. Bogush, M.A. Tracy and C. F. Zukoski IV, JOURNAL of Non-crystalline Solids, VOLUME 104, p. 99, 26/02/1988