Tikopia

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Tikopia
Eiland
TikopiaMap.png
Locatie
Eilandengroep Santa Cruz-eilanden, Salomonseilanden
Locatie Grote Oceaan
Coördinaten 12° 18′ ZB, 168° 50′ OL
Algemeen
Oppervlakte 5 km²
Inwoners 1.200
Hoofdplaats Matautu
Lengte 3,8 km
Breedte 2,1 km
Hoogste punt Mount Reani (380 m)
Detailkaart
Tikopia historical.jpg
Foto's
Tikopia vanuit de ruimte
Tikopia vanuit de ruimte

Tikopia is het zuidelijkste eiland van de Santa Cruz-eilanden in de provincie Temotu in de Salomonseilanden. Het is hiermee ook het zuidelijkste eiland in de Salomonseilanden.

Tikopia is een vulkanisch eiland met een oppervlakte van 9,6 km². De dode vulkaan Reani is de hoogste berg met een hoogte van 377 m boven zeeniveau.

In tegenstelling tot het grootste deel van de Salomonseilanden zijn de inwoners van Tikopia Polynesiërs. Het eiland heeft een populatie van circa 1.200. Historisch had het kleine eiland een veel grotere populatie van ongeveer 1.800. Een strikte geboortepolitiek heeft een verdere toename gestopt. Terwijl de inwoners van Temotu steeds meer de westerse cultuur overnemen, houden de inwoners van Tikopia juist vast aan hun gebruiken en cultuur. Vier stamhoofden regeren nog steeds over de eilanden Tikopia en Anuta. Tikopia kent een hoog ontwikkelde cultuur met sterke Polynesische invloeden en een ingewikkelde sociale structuur. De Nieuw-Zeelandse antropoloog Raymond Firth, die van 1928 tot 1929 op het eiland woonde, nam deze Polynesische invloed waar in een 'maagdelijkheidscultus' en wijd verbreide infanticide onder de inwoners die hij verder omschreef als zachtmoedig en liefdevol. Het geboortebeleid was echter zeer streng. Alleen de oudste zoon van een familie mocht kinderen krijgen. Als abortus mislukte, werd een ongewenste (om ecologisch & economische redenen of vanwege het maagdelijkheidsideaal) baby na de geboorte gedood. De meest gebruikte methode hiervoor was verstikking.

Het gebruik van infanticide is vandaag de dag totaal verdwenen op het eiland. Hoewel dit deels komt door culturele verschuivingen en het massaal aannemen van het christendom is er ook een demografische verklaring voor de mentaliteitsverandering. Veel jonge mannen verlaten het eiland om werk te zoeken in de Russell-eilanden of in de hoofdstad Honiara. Als gevolg van deze emigratie zal slechts een op de drie vrouwen een man vinden indien zij op het eiland blijft.

Op het eiland zijn slechts twee zoogdieren bekend: de geïntroduceerde en weer uitgestorven Rattus praetor en de vleermuis Tongavleerhond (Pteropus tonganus).

Landbouw[bewerken]

Tikopia heeft een intensief permacultuur systeem, waarvan het principe vergelijkbaar is met bostuinbouw en de tuinbouw in de hooglanden van Nieuw-Guinea. De landbouw is sterk en nauwgezet verbonden met de bevolkingsdichtheid. Rond het jaar 1600 bijvoorbeeld besloot men alle varkens op het eiland te slachten (en voortaan in plaats daarvan vis te eten) omdat varkens voedcelconcurrenten voor de mensen zijn, ze met hun gewroet erosie bevorderden en ze een inefficiente eiwitbron zijn (10kg voer voor 1 kg vlees).


Bronnen[bewerken]

  • Jared Diamond, Ondergang. Houten, 2005 (oorspr. Collapse, 2004)
  • Raymond Firth, We, the Tikopia. Londen, 1936