Upsilon Andromedae

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Upsilon Andromedae
Artiestenconceptie van Upsilon Andromedae A en twee exoplaneten.
Artiestenconceptie van Upsilon Andromedae A en twee exoplaneten.
Type A: gele dwerg, B: rode dwerg
Bayeraanduiding Upsilon Andromedae
Flamsteedaanduiding 50 Andromedae
Overige aanduidingen Gl 61, HR 458, BD +40°332, HD 9826, LTT 10561, GCTP 331.00, SAO 37362, FK5 1045, GC 1948, CCDM 01367+4125, WDS 01368+4124A, HIP 7513
Planeten
b, c, d, e
Fysische gegevens
B-V-kleurindex 0,54
Diameter 1.480 ± 0.087 R
Massa 1,28 M
Oppervlaktetemperatuur 6,074 ± 13.1 K
Spectraalklasse A: F8V B: M4.5V
Lichtkracht 3,4 L
Veranderlijk Nee
Waarnemingsgegevens
Rechte klimming 01u36m47,84s
Declinatie +41° 24' 19,6"
Sterrenstelsel Melkweg
Sterrenbeeld Andromeda
Schijnbare helderheid 4,09 mag
Afstand 44 ± 0,1 lichtjaar
Meervoudig Ja
Portaal  Portaalicoon   Astronomie

Upsilon Andromedae is een dubbelster, ongeveer 44 lichtjaar van ons vandaan in het sterrenbeeld Andromeda. De grootste ster, Upsilon Andromedae A, is een gele dwerg en jonger dan de Zon. De tweede (Upsilon Andromedae B} is een rode dwerg. Er zijn vier exoplaneten ontdekt die allemaal om Upsilon Andromedae A draaien. Alle vier de planeten zijn gasreuzen met een massa vergelijkbaar met die van Jupiter. Upsilon Andromedae was de eerste hoofdreeksster waarbij meer dan één exoplaneet ontdekt is. Ook is de eerste dubbelster waarbij meer dan een exoplaneet ontdekt is.

Afstand en zichtbaarheid[bewerken]

Upsilon Andromedae ligt redelijk dichtbij ons, op slechts 44 lichtjaar. De ster Upsilon Andromedae A heeft een schijnbare magnitude van +4,09, waardoor hij zichtbaar is met het blote oog. De andere ster is alleen zichtbaar met een telescoop.

Kenmerken[bewerken]

Upsilon Andromedae A is een gele dwerg met een spectraalklasse van F8V. De ster is iets feller en iets zwaarder dan de Zon. Ook is de ster met 3,1 miljard jaar jonger. Upsilon Andromedae B is een rode dwerg met een spectraalklasse van M4.5V. Deze ster is veel zwakker dan onze Zon. Ook is de ster veel minder zwaar. De ster draait om de grotere ster heen met een gemiddelde afstand van 750 AE.

Planetenstelsel[bewerken]

Als een exoplaneet om zijn ster draait, dan schommelt de ster een beetje. Deze schommelingen worden gedetecteerd en op die manier worden exoplaneten gevonden.

De binnenste planeet van Upsilon Andromedae A werd ontdekt in 1996 en, samen met de planeten Tau Boötis b en 55 Cancri b, werd deze bekendgemaakt in januari 1997. De planeet werd ontdekt door Geoffrey Marcy en R. Paul Butler. Zij zijn beiden astronomen in de San Francisco State University. De planeet, Upsilon Andromedae b, werd ontdekt aan de hand van kleine schommelingen van de ster die veroorzaakt werden door de zwaartekracht van de planeet. In 1999 werden nog twee planeten gevonden die om Upsilon Andromedae A draaien: Upsilon Andromedae c en Upsilon Andromedae d. Beide planeten hebben een excentrische baan. De inclinatie van de planeten verschillen heel veel van elkaar. In ons zonnestelsel draaien alle planeten met ongeveer dezelfde inclinatie om de Zon heen. Dit is niet het geval bij Upsilon Andromedae. De excentriciteit van de planeten c en d is mogelijk veroorzaakt doordat een vierde planeet dicht bij Upsilon Andromedae d kwam. Hierdoor werd deze vierde planeet uit het zonnestelsel geworpen en werd de baan van Upsilon Andromedae d sterk veranderd. In 2010 werd ook een vierde planeet ontdekt, Upsilon Andromedae e. Deze planeet is in 1:3 baanresonantie met Upsilon Andromedae d.

Zie ook[bewerken]