Virga Jesseommegang
Virga Jesse is Latijn voor loot (aan de stam of boom) van Jesse, een uitdrukking die stamt uit de profetieën van Jesaja. In het christendom wordt de profetie gelezen als een aankondiging van Jezus van Nazareth, omdat hij afstamde van Jesse, de Latijnse naam voor Isaï. De genealogie van Jezus werd afgebeeld in de Boom van Jesse.
Inhoud |
[bewerken] Virga Jesseommegang te Hasselt
Sinds 1682 wordt te Hasselt om de zeven jaar een Maria-processie gehouden, ter ere van de Virga Jesse, maar de Hasselaren noemen dit evenement kort en goed "het zevenste jaar". Bij die gelegenheid wordt een 14e eeuws gepolychromeerd gotisch beeld, dat bewaard wordt in de Virga Jessebasiliek in Hasselt tijdens de vakantiemaanden doorheen de uitzonderlijk mooi versierde stad gevoerd. De Virga Jessebasiliek werd op 6 mei 1998 door de Paus van kerk tot basiliek verheven.
De zevenjaarlijkse traditie gaat terug op de bezetting van de stad door Hollandse troepen in 1675, zodat gedurende zes jaar de processie niet kon doorgaan. Na de aftocht van de troepen werd de processie terug gehouden. Men besloot er een zevenjaarlijkse traditie van te maken. Slechts ter gelegenheid van de Franse bezetting op het einde van de 18e eeuw, en in 1940, werd deze turnus onderbroken. In 1867 werd het Mariabeeld gekroond. Aanleiding was de miraculeuse beëindiging van de veepest. De Hasseltse jeneverstokers financieerden uit dankbaarheid een de gouden kronen voor het beeld.
Bij de organisatie van deze ommegang verdeelt de stad zich spontaan op in wijken, bij deze gelegenheid rotten genoemd. Zij wedijveren om het traject van de optocht door middel van de meest uitgekiende versieringen een feeëriek uitzicht te geven. Elke van de meer dan 50 rotten staat ook in voor de organisatie van een folkloristisch tafereel, of een episode uit Maria's leven. Bekende steeds weerkerende items zijn: de Dolende Man, de Dief op het Hek, het Kind van de Morin, het huisje van Jan en Katrien, de Stella Maris, het Heilig Paterke van Hasselt, het Huisje van Nazareth.
Op maandag na de eerste processie deelt de Broederschap van Onze-Lieve-Vrouw traditiegetouw erwtensoep uit aan de Virga Jessebasiliek in de Kapelstraat te Hasselt.
De Virga Jessefeesten werden in 2009 door de Vlaamse overheid opgenomen in de Inventaris Vlaanderen voor Immaterieel Cultureel Erfgoed.
Tijdens een karnavalszitting van de Hasseltse "Koekerellen" heeft Jos Ghysen, bekend radiofiguur en conferencier, op een vriendschappelijke maar hilarische manier alles wat notabele van de stad was, inbegrepen zichzelf, in het Hasselse dialect (het Hessels) over de hekel gehaald in het kader van de gebeurtenissen rond één van de zevenste jaren uit zijn jeugd.
[bewerken] Versie 2003
Een van de opvallende elementen in de opbouw van de processies in 2003 is de kleding van de uitgebeelde personages. Zij dragen in tegenstelling tot zoveel historische optochten niet de vermoede kleding uit de tijd waarin de te herdenken gebeurtenis plaats had, doch verrassend moderne kledij. De uitleg van sommige minder verfijnde Hasselaars: "aan baardheiligen hebben we geen boodschap..." Het is een oude maar moderne processie in een moderne stad.
In augustus 2003 heeft de eindverantwoordelijke, de heer Paul Judo, heel wat zorgen gehad, ondanks of precies omwille van de warme zomer, om de processie een normaal verloop te geven. De hittegolf heeft ervoor gezorgd dat de eerste van de drie optochten ingekort moest worden, en een stortbui belette de tweede zondag een normaal verloop, zodat de daaropvolgende woensdagavond een verkort traject afgelegd werd. Alleen de derde zondag heeft een normaal verloop gekend.
[bewerken] Versie 2010
Ook de processie van 2010 dreigt er een met hindernissen te worden. De eerste ommegang op 15 augustus 2010 werd afgelast omwille van het regenweer. Eerst werd de start van de stoet uitgesteld met een half uur. Toen alle deelnemers moesten schuilen voor de regen beslisten de organisatoren om de eerste ommegang af te breken. De organisatoren onder het voorzitterschap van Guido Breban, beraden zich over het verdere verloop van de evenementen.
