Waalbrug Nijmegen
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
De Waalbrug is de brug over de Waal die het centrum van Nijmegen met Lent verbindt. De brug is een belangrijke verbinding in de route naar Arnhem; de volgende brug voor autoverkeer over de Waal ligt zo'n 12 kilometer westwaarts bij Ewijk. In oostelijke richting ligt de volgende brug bij het Duitse Emmerik. Deze brug ligt ongeveer 28 kilometer verder.
Inhoud |
[bewerken] Geschiedenis
Op 16 juni 1936 werd de brug door koningin Wilhelmina geopend in aanwezigheid van 200.000 belangstellenden. De volle lengte van de Waalbrug bedraagt 604 meter, en hij is in het midden van de boog ongeveer 65 meter hoog. De grootste overspanning, de boog op zich, is 244,10 meter lang, en was indertijd de langste boogspanning van Europa.
In tegenstelling tot veel andere bruggen uit dezelfde periode en met dezelfde constructie, zoals de IJsselbrug bij Zwolle, de Graafsebrug en de brug bij Arnhem is de Waalbrug uniek, omdat het een boogbrug is in de letterlijke zin van het woord; de overdracht van de krachten rust ook daadwerkelijk in de twee pijlers.
Tot 1936 was er geen vaste verbinding voor gewoon verkeer naar de overkant van de Waal. Al het verkeer moest overgezet worden met gierpont "Zeldenrust". Voor treinverkeer was al sinds 1879 de spoorbrug beschikbaar.
In 1906 begon het comité "Nijmegen Vooruit" met het maken van plannen voor de bouw van de Waalbrug, maar het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog gooide roet in het eten. In 1927 waren de definitieve plannen gemaakt en op 23 oktober 1931 begon de bouw van de brug, volgens een ontwerp van architect G. Schoorl.
Bij het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog blies de Nederlandse genie de brug op, om een snelle opmars van het Duitse leger te voorkomen. Tijdens de bezetting herstelden de Duitsers de brug en hij kon vanaf 1943 weer gebruikt worden door verkeer. Op 20 september 1944 viel de brug nagenoeg onbeschadigd in de handen van de geallieerden.
De brug was vroeger groen, vanaf 1980 wordt hij wit geschilderd.
[bewerken] Tweede verkeersbrug
Aan de westelijke kant van de Waalbrug ligt een busbaan. Op de brug staat tijdens de ochtend- en avondspits een flinke file; net als het Keizer Karelplein is de rivieroverspanning een van de probleemknooppunten die de doorstroom van verkeer door Nijmegen moeilijk maken. Daarom is in 2011 begonnen met de bouw van een tweede verkeersbrug De oversteek genaamd. De brug is vernoemd naar de oversteek in bootjes van geallieerde parachutisten tijdens operatie Market Garden in 1944, die precies daar plaatsvond. Voor het fietsverkeer over de Waal is in 2004 de Snelbinder aangelegd, een constructie die is verankerd aan de Spoorbrug. In 2013 zullen er in Nijmegen drie bruggen over de Waal zijn.
Omdat de Waalbrug van groot belang is voor het regionale verkeer is het lastig de brug te renoveren. Als de nieuwe stadsbrug gereed is zal het makkelijker zijn het verkeer om te leiden en kunnen rijbanen worden afgesloten voor groot onderhoud.
Per etmaal maakten in 2005 meer dan 50.000 voertuigen gebruik van de brug.
[bewerken] Trivia
- De oude brug bij Zaltbommel werd eveneens vaak "Waalbrug" genoemd, maar die naam veranderde later onofficieel in Bommelse Brug.
- De Waalbrug bij Nijmegen is al meerdere malen gebruikt door actievoerders. Zo beklom een actievoerder voor Fathers 4 Justice op 15 juli 2006 de brug. Op 2 oktober 2008 klom een schijnbaar geweigerde asielzoeker op de brug omdat hij uitgezet zou worden, hij eiste staatssecretaris Nebahat Albayrak te spreken. In beide gevallen werd het verkeer over de brug (gedeeltelijk) stilgelegd waardoor grote verkeersproblemen ontstonden die terug werkten naar knooppunt Velperbroek, de A12, A15, A50, A73 en A325[1].
- De Waalbrug is een rijksmonument en heeft nummer 523067.
- De Waalbrug komt in de film over Operatie Market Garden A bridge too far voor, en in het spel Medal Of Honor Frontline.
[bewerken] Externe link
Bronnen, noten en/of referenties:
| Bruggen betrokken bij Operatie Market Garden |
|---|
|
Lommel · Son · Sint Oedenrode · Veghel · Grave · Heumen · Nijmegen · Ravenstein · Arnhem |
| Volgende brug stroomafwaarts: Spoorbrug Nijmegen |
Bruggen over de Waal | Volgende brug stroomopwaarts (Rijn): Rijnbrug bij Emmerik (B220) |
