Weblog

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Een weblog of blog is een persoonlijk dagboek op een website dat regelmatig, soms meermalen per dag, wordt bijgehouden. Meestal gaat het om teksten die in omgekeerd chronologische volgorde verschijnen. De auteur, ook blogger genoemd, biedt in feite een logboek van informatie die hij wil meedelen aan zijn publiek, de bezoekers van zijn weblog. Meestal gaat het om tekst, maar soms ook foto's (een fotoblog), video (vlog) of audio (podcast). Weblogs bieden hun lezers vaak de mogelijkheid om – al dan niet anoniem – reacties onder de berichten te plaatsen of een reactie via een Trackback-mechanisme achter te laten.

Het is het persoonlijke of juist het gespecialiseerde karakter dat weblogs interessant maakt voor bezoekers.

Sinds eind 2006 is microbloggen populair, een combinatie van bloggen en instant messaging. De bekendste site hiervoor is Twitter. Er bestaan klonen van, zoals Jaiku en Tumblr.

Geschiedenis[bewerken]

Het concept van een weblog of een groepsweblog ontstond op natuurlijke wijze uit de 'online dagboeken' die mensen vanaf 1994, na de uitvinding van het HTTP-protocol (http), begonnen bij te houden. Jorn Barger is de bedenker van het woord 'weblog' op 17 december 1997. Het ging indertijd immers om het 'loggen van wat er op het web gevonden werd'. Het woord 'blog' werd bedacht door Peter Merholz, die bij wijze van grap het woord weblog schreef als we blog in de zijbalk van zijn Engelstalig weblog peterme.com rond mei 1999. In augustus 1999 werd het bedrijf Blogger opgericht, met de site www.blogger.com. Omdat Blogger als een van de pioniers de term 'to blog' publiek uitdroeg, spreken de meeste Amerikanen nu van 'blogs' in plaats van weblogs.

Het voor zover bekend eerste Nederlandstalige weblog, Daily Wacko, begon op 1 december 1997.[1]

Een van de eerste groepsweblogs was Camworld. Jesse James Garrett, een editor van Infosift, begon eind 1998 met het bijhouden van een lijst van interessante sites die hij bezocht. De lijst met URL's verstuurde hij naar Cameron Barrett, die de lijst publiceerde op de site Camworld. Meer personen begonnen met het insturen van interessante links.

Vast publiek[bewerken]

Veel weblogs trekken na verloop van tijd een vast publiek, – uiteenlopend van enkele tientallen tot duizenden bezoekers per dag – dat regelmatig komt kijken of er nieuws is verschenen. Bovendien lezen webloggers zelf vaak veel andere – wereldwijd verspreide – weblogs, waardoor nieuws zich via dit medium erg snel verspreidt. Zo speelden weblogs een belangrijke rol in de periode dat de aanslag op de Twin Towers in New York gepleegd werd. Terwijl traditionele nieuwssites door de ongekende belangstelling al snel onbereikbaar raakten, deden webloggers verslag van de gebeurtenissen, die bij sommigen vrijwel onder hun ogen plaatsvonden.

Bekende personen[bewerken]

In de media neemt webloggen een steeds grotere plaats in. Bekende bloggers zijn bijvoorbeeld presentatoren of cabaretiers, maar ook politici houden weblogs bij die druk bezocht worden en waarvan de inhoud regelmatig de media haalt.

Het weblog van de Cubaanse blogger Yoani Sánchez wordt vertaald in vele talen, waaronder het Nederlands. Zij ontving voor haar blogs de Prins Claus Prijs.

Software[bewerken]

De meeste webloggers maken voor het bijhouden van hun log gebruik van gratis online diensten, waarvan Blogger het populairst is. Hun grootste concurrent is WordPress. Blogger en WordPress zijn internationaal georiënteerd, in Nederland was er voor het Nederlandse taalgebied een organisatie die web-log heet en die dezelfde diensten aanbiedt. Deze organisatie werd (samen met de blogs van de Volkskrant) later overgenomen door Sanoma, door een migratie die niet geheel vlekkeloos verliep[2] kunnen er op het nieuw ontstane weblog.nl (zonder streepje) echter nog steeds geen nieuwe blogs geregistreerd worden.[3] Ook punt.nl timmert in Nederland aan de weg en steeds meer organisaties bieden de mogelijkheid tot webloggen aan zoals vrouw.nl, en blogse.nl.

In België is de bekendste aanbieder Skynetblogs van Skynet (Belgacom).

Via deze sites kunnen gebruikers die geen ervaring hebben met het maken van webpagina’s op een gemakkelijke manier via een webinterface hun artikelen plaatsen. Naarmate zulke gebruikers meer ervaren raken, kiezen ze vervolgens vaak alsnog voor een geheel zelfgemaakte weblog. Zij ruilen hun gratis host in voor een eigen HTML-site met daarin een zelfgemaakte weblog.

Webloggers met meer ervaring gebruiken daarentegen over het algemeen speciaal daarvoor ontwikkelde software zoals WordPress (dat naast een eigen dienst dus ook losse software aanbiedt), MovableType, Pivot of Drupal. Met deze software, die op een eigen serverruimte dient te worden geïnstalleerd, kan men zijn weblog geheel naar eigen inzicht vormgeven. Het merendeel van deze software is gratis.

Techniek[bewerken]

RSS[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Really Simple Syndication voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Een slinkend aantal internetters[4] surft niet dagelijks naar de webpagina's van de weblogs, maar gebruikt daar een RSS-lezer voor. RSS staat voor Really Simple Syndication en het is een XML-toepassing, waarmee tal van sites te controleren zijn op updates. Om RSS te gebruiken is een RSS-lezer benodigd. Dit zijn veelal programma's die op een pc draaien. Google had een online RSS-dienst: Google Reader.

Trackback[bewerken]

Wanneer een blog reageert op of verwijst naar een item uit een andere blog, en beide bloggers ondersteunen een TrackBack, dan wordt de originele blogger door middel van een "trackback ping" hiervan op de hoogte gebracht. Onderaan het originele blogartikel wordt dan naar deze andere blogs doorverwezen.

Permalink[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie permalink voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Een permalink is een permanente link naar een blogartikel. Aangezien de artikelen gesorteerd worden naar datum, kan het zijn dat een nieuwsfeit op een bepaald moment op de hoofdpagina staat, maar een maand later daar niet meer terug te vinden is. Een permalink verandert niet.

Soorten weblogs[bewerken]

  • Babysite: een weblog die door ouders wordt gemaakt voor hun baby.
  • Mamablog: weblog gericht op moeders en vaak ook vaders.
  • Clublog: feitelijk meer een uitgebreide vorm van een gastenboek dan een zuivere weblog. Het verschil zit hem in het enigszins besloten karakter van een clublog. Het is weliswaar geen besloten log (en is dus voor eenieder toegankelijk), maar verreweg de meeste bezoekers van een clublog zullen deel uitmaken van een bepaalde club, vereniging of organisatie waarvan de leden nieuwtjes en wetenswaardigheden over hun club publiceren.
  • Corporate blog of businessblog: een themablog dat officieel aan een specifiek bedrijf is verbonden. Het blog kan zowel intern als extern zijn en het blog dient daarbij vooral als communicatie- en marketingkanaal. Het blog wordt geschreven door een werknemer of een ingehuurde redacteur.
  • Facelog: Ook wel space blog genoemd. Dit type van weblogs is geïntegreerd in Social-networkingsites zoals het Facebook en Hyves. Dit type blog combineert 2 elementen die beiden onder social networking vallen, enerzijds het Facebook-principe en anderzijds het logprincipe. Mogelijkheden tot modificatie worden gelijk getrokken aan normale blog sites, integratie van bijvoorbeeld YouTube en foto's zal tot de mogelijkheden gaan behoren.
  • Fashionblog: Op fashion blogs delen veelal vrouwen hun laatste mode aankopen en informatie over de laatste trends. Ook komt het vaak voor dat inspiratie foto's worden gedeeld en soms worden webshops gepromoot. Een bekend fenomeen op fashion blogs zijn de 'outfit of the day' posts waarin wordt getoond wat de blogster die dag draagt.
  • Filmblog: Geeft dagelijks filmnieuws, filmbesprekingen, trailers en filmposters.
  • Fotoblog: een weblog dat bestaat uit foto's met al dan niet een korte beschrijving of commentaar.
  • Klasblog: een weblog waarop leerlingen en leerkrachten berichten, en foto's plaatsen over wat er zoal in de klas gebeurt, meestal aangevuld met studietips en informatie. Deze blog trekt meestal enkel leerkrachten (al dan niet van de klas waarover de klasblog gaat), leerlingen van de klas en familie van de leerlingen.
  • Lifelog: een weblog waarop regelmatig berichten geplaatst worden over gebeurtenissen in het leven van de beheerder van de lifelog. Een soort online dagboek.
  • Linkdump of linklog: een weblog dat niet zozeer drijft op eigen content, maar vooral links brengt naar andermans leuke, grappige, ontroerende of sexy bijdragen. Doorgaans worden deze wel voorzien van persoonlijk commentaar. Op linkdump-weblogs wordt doorgaans minder gereageerd dan op de zogenaamde lifelogs of shocklogs.
  • Moblog: een weblog dat wordt bijgehouden vanaf een mobiel gadget met een camera (zoals veel mobiele telefoons en smartphones), vaak vooral met foto's die vanaf die telefoon zijn genomen.
  • Muzieklog: een weblog over muziek in de breedste zin des woords. Het aanbod is gevarieerd; op sommige muzieklogs verschijnen alleen besprekingen van nieuwe albums en artiesten, terwijl anderen zich richten op specifieke genres, artiesten, stromingen of zich beperken tot het plaatsen van linkjes naar albums.
  • Nieuwslog: een online krant in weblogvorm waardoor de interactiviteit met betrekking tot het nieuws toeneemt. Een nieuwslog wordt meerdere keren per dag geüpdatet, speelt in op actualiteiten en is vaak onderhouden door meerdere redactieleden.
  • Politiek weblog: een persoonlijke weblog van een politicus of een weblog van een politieke partij.
  • Reisblogs: weblogs die gewijd zijn aan specifieke reizen die mensen ondernemen, het internetequivalent van een reisdagboek. Soms wordt het weblog onderweg bijgehouden, maar veel vaker achteraf op basis van een tijdens het reizen bijgehouden dagboek.
  • Shocklog: probeert door middel van een schokkende en agressieve inhoud veel publiek te trekken, of door onafhankelijk en niet gehinderd door gevestigde journalistieke grenzen van het oldschoolnetwork in de branche met een scherpe pen verslag te doen van de actualiteit en wat er in de wereld speelt.
  • Stadsblog: een weblog waarop berichten geplaatst worden met als onderwerp een bepaalde stad of gemeente. Typisch komen hierbij lokale actualiteiten aan bod, zoals allerlei culturele en sportieve evenementen, of persoonlijke observaties rond de gemeente/stad. Het doel van een stadslog omvat het kritisch volgen van de gebeurtenissen in een gemeente/stad zonder zelf politiek gekleurd te zijn. Zulke stadslogs komen vaak tot stand vanuit een samenwerkingsverband tussen een aantal lokale loggers.
  • Superblogger: een verzameling weblogs onder 1 hoofdsite waarin individuele gebruikers een compleet blogsysteem per weblog toegewezen krijgen in plaats van een aangepaste multisite met veelal beperkte mogelijkheden. Een superblogger typeert zich door zeer veel instelmogelijkheden voor complexe blogs met verregaande interactie tussen bloggers onderling en tussen blogger en bezoeker.
  • Themablog: een weblog waarop berichten staan over een onderwerp of professie. De mensen die schrijven hebben een passie voor het onderwerp en hebben vaak veel kennis van het onderwerp. Er zijn tegenwoordig webloguitgevers die deze vorm van weblogs professioneel inzetten.
  • Tv-blog: een weblog dat informeert over allerlei zaken die te maken hebben met televisie (programma's, kijkcijfers, marktaandelen ...)
  • Wijkblog: ligt in het verlengde van een stadsblog, waarbij de focus uitgaat naar een wijk of buurt in de stad.

Nederlandstalige blogs[bewerken]

Nederland[bewerken]

In 2006 waren de bekendste (meting op basis van Google-hits) weblogs:

  1. GeenStijl
  2. Flabber
  3. Retecool.com
  4. Jaggle
  5. VKmag/Volkomenkut.com
  6. Villamedia
  7. KlokkenluiderOnline
  8. Merelroze
  9. Sargasso
  10. Bieslog

Samen met de 'pioniers' Alt0169.com, tonie.net en sikkema.net werden de eerste drie uit bovenstaand lijstje ook vermeld in het NRC Next artikel 'Sites die Nederland veranderden'.[5] In 2007 werd weblog Frankwatching.com gekozen als beste Nederlandse weblog door The Best of the Blogs. De publieksprijs ging naar het Volkskrantblog,[6] hoewel dit eigenlijk een verzameling is van vele honderden weblogs.

In 2009 heeft hyped.nl een onderzoek gedaan naar de waarde van de grootste weblogs in Nederland en een lijst gepubliceerd met de 30 waardevolste blogs. Bovenaan de lijst staat wederom GeenStijl.[7] Daarnaast zijn er diverse blog-netwerken, waarop bezoekers/gebruikers eigen weblogs kunnen aanmaken en bijhouden.

Volgens hoogleraar journalistiek aan de Rijksuniversiteit Groningen (RUG) Marc Chavannes heeft Nederland weinig relevante weblogs die leiden tot een maatschappelijk debat. Als correspondent in de US maakte hij op grote schaal gebruik van politieke en wetenschappelijke blogs. Deze waren volgens hem sneller, grondiger en levendiger in het politieke debat dan kranten en tv. Volgens Peter Verweij, docent journalistiek van de Hogeschool Utrecht, ligt dat aan de afkeurende houding van de traditionele media en deels aan de blogs: "Media hebben er alles aan gedaan om weblogs te kleineren in Nederland, en weblogs zelf hebben er ook aan bijgedragen dat de blogosfeer vaak niet serieus wordt genomen."

Dutch Bloggies organiseerde sinds 2001 jaarlijkse verkiezingen voor de beste Nederlandse weblogs en hielden na een slotfeest in 2011[8] na tien jaar op met bestaan.

Vlaanderen[bewerken]

Eind 2006, begin 2007 zijn de Bwards (spreek uit 'bie-wards') ontstaan als een niet commercieel alternatief voor de verkiezing van beste blog door het tijdschrift Clickx in de context van de Site Van Het Jaar verkiezing. Voor de eerste editie kon iedereen zijn favoriete blog nomineren. Dit resulteerde in een zeer uitgebreide lijst van blogs. Het event op 23 maart 2007[9][10] in HETPALEIS te Antwerpen waarop de winnaars bekend gemaakt werden was een zeer groot succes, het was het eerste publieke en gratis event waar voornamelijk Vlaamse bloggers elkaar ontmoetten. De tweede editie kende al veel minder succes. Vanaf 1 januari 2008 tot 10 februari 2008 kon er gestemd worden[11]. De bekendmaking vond plaats op zaterdag 1 maart 2008[12]. Nadien is het initiatief gestopt.

In 2012 heeft het magazine Weekend, wat een bijlage is van Knack, voor de eerste keer de Weekend Blog Awards georganiseerd. Geïnteresseerden konden blogs voorstellen, waarna een jury een preselectie maakte voor verschillende rubrieken die nauw aansluiten bij de thema's die in Weekend aan bod komen : Deco en design, Travel, Food, Photography, Entertainment, Niche, Cityblog, Personal, Beauty en Fashion. 3116 mensen hebben hun favoriete blog genomineerd, 12.579 mensen hebben hun stem uitgebracht. Deze stemmen werden voor 40% meegeteld, de overige 60% bestond uit de stemmen van een vakjury, bestaande uit redactieleden van het magazine. Onder de winnaars waren er nieuwe blogs zoals alledagenhonger.be, joliette.be en coffeeklatch.be, maar ook bekendere blogs zoals gentblogt.be en defilmblog.be[13]. Het Franstalige zustertijdschrift Le Vif Weekend organiseerde tegelijkertijd een gelijkaardige verkiezing van Franstalige blogs[14].

In Vlaanderen is de grootste blogsite bloggen.be.[bron?]

Zie ook[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties