Wolfheze

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Wolfheze
Plaats in Nederland Vlag van Nederland
Wolfheze
Wolfheze
Situering
Provincie Gelderland
Gemeente Renkum
Coördinaten 52° 0' NB, 5° 47' OL
Portaal  Portaalicoon   Nederland

Wolfheze, vroeger Hoog-Wolfheze, is een dorp in de gemeente Renkum, in de Nederlandse provincie Gelderland. Het telt ongeveer 1600 inwoners. Ten noorden van het dorp liggen overblijfselen van een eerdere vestigingsplaats van het dorp Wolfheze; (Oud-Wolfheze).

Geschiedenis[bewerken]

Laag- of Oud-Wolfheze[bewerken]

Treinstation
Historisch museum De Gelderse Roos

Waarschijnlijk is de omgeving van Wolfheze al van voor het jaar 800 bewoond geweest. Zo zijn er zo'n twintig grafheuvels gevonden. In het gebied dat nu Laag-Wolfheze of Wolfhezerheide genoemd wordt werd aan het eind van de 19e eeuw de fundamenten van een elfde-eeuws kerkje ontdekt. Dit stond even ten zuiden van waar tegenwoordig de snelweg loopt. In de late middeleeuwen werd het dorp grotendeels verlaten en waarschijnlijk ook de kerk. In 1585 (tijdens de Tachtigjarige Oorlog) verwoestten de Spanjaarden het dorp, wat het einde betekende van het oude Wolfheze (Wolvenbos). Dat dorp omvatte tot dan toe het Hof (het eigenlijke dorp) en het Wildforstergoed. Dat laatste werd weer opgebouwd, het dorp echter niet. Het Wildforstergoed brandde in 1826 af. Later werd er op die plaats een boerderij gebouwd, die ook dienst deed als uitspanning. Tot begin 19e eeuw was onbekend waar het oude Wolfheze lag. Nadat dominee O.G. Heldring dacht een gewelf te horen in een terp die in de volksmond de naam 'kapellenheuvel' droeg, werd in 1846 een opgraving verricht, maar weer afgebroken omdat de eigenaar was verzuimd toestemming te vragen. Bij een opgraving in 1888 werden de fundamenten van de tufstenen kerk en een aantal graven gevonden.

Huidige dorp Wolfheze[bewerken]

In 1845 werd Station Wolfheze aangelegd, waarop het jaar erop de Wolfhezerweg werd aangelegd door baron van Brakell, die de eigenaar was van de landerijen van Groot-Wolfheze en die een betere verbinding wilde voor het goederenvervoer dan de schaapsdrift die er tot dan toe liep. Deze weg werd in 1848 doorgetrokken met de Italiaanseweg. Rond het station ontstond bebouwing. In 1906 werd een stuk bosgebied van 86 hectare aangekocht door de Vereniging tot Christelijke Verzorging van Krankzinnigen en Zenuwlijders (voorganger van psychiatrisch ziekenhuis) en plaatste er een gebouw, dat reeds in 1911 werd vervangen door een nieuw gebouw. In hetzelfde jaar werd een tehuis voor alleenstaande blinden gebouwd aan noordzijde van de spoorweg. De dorpsbevolking bestond toen alleen uit verplegenden en enkele zakenlieden. Tussen 1915 en 1917 was er in verband met de Eerste Wereldoorlog een kamp voor Duitse geïnterneerden aan de huidige Duitsekampweg. Vanaf ongeveer 1920 kwamen er ook andere mensen naar Wolfheze, waardoor het dorp uitgroeide met boerderijen en bungalows. Tijdens de Tweede Wereldoorlog vonden grootscheepse luchtlandingen plaats in de buurt van het ziekenhuis in het kader van operatie Market Garden. Engelse bommenwerpers bombardeerden daarbij de gebouwen van het ziekenhuis waarbij 55 doden vielen. Na het einde van de oorlog in 1945 werd het ziekenhuis opnieuw opgebouwd. Nog altijd zorgt de instelling voor veel banen in het dorp. Het Psychiatrisch Ziekenhuis Wolfheze fuseerde in 1996 met vier andere instellingen tot GGZ-instelling De Gelderse Roos. De Gelderse Roos is op haar beurt in 2009 gefuseerd met 'Forum GGZ Nijmegen' tot het psychiatrie conglomeraat Pro Persona.

Bekende (ex-)inwoners van Wolfheze[bewerken]

Zie ook[bewerken]

Externe link[bewerken]


Beluister

(info)