Overeenkomst voor het internationale vervoer van gevaarlijke goederen over de weg

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf ADR (transport over land))
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Een vrachtwagen vervoert gevaarlijke stoffen conform het ADR.

De Overeenkomst voor het internationale vervoer van gevaarlijke goederen over de weg (ADR) is een internationale overeenkomst betreffende het vervoer van gevaarlijke goederen over de weg. 53 landen maken gebruik van de overeenkomst waaronder België (sinds 25 augustus 1960) en Nederland (sinds 1 november 1963).[1]

De afkorting was oorspronkelijk van de Franse benaming van de overeenkomst: Accord européen relatif au transport international des marchandises Dangereuses par Route, welke in 2021 is gewijzigd.[2]

Geschiedenis[bewerken | brontekst bewerken]

Het ADR werd op 30 september 1957 in Genève gesloten onder toezicht van de Economische Commissie voor Europa van de Verenigde Naties en trad in werking op 29 januari 1968.

De overeenkomst zelf werd gewijzigd door het protocol tot wijziging van artikel 14, lid 3, in New York op 21 augustus 1975, dat vervolgens op 19 april 1985 in werking trad.[3][2]

Inhoud van de overeenkomst[bewerken | brontekst bewerken]

De overeenkomst zelf is kort en eenvoudig. Het belangrijkste artikel is het tweede, waarin staat dat, afgezien van enkele buitengewoon gevaarlijke goederen, andere gevaarlijke goederen internationaal mogen worden vervoerd in wegvoertuigen op voorwaarde dat wordt voldaan aan:

  • de voorwaarden van bijlage A van de overeenkomst voor de goederen in kwestie, met name wat betreft hun verpakking en etikettering;
  • de voorwaarden van bijlage B van de overeenkomst, met name wat betreft de constructie, de uitrusting en de werking van het voertuig dat de betrokken goederen vervoert.[3]

Structuur van de bijlagen[bewerken | brontekst bewerken]

Een bedrijfswagen met aanhanger gekenmerkt en geëtiketteerd voor het vervoer van radioactieve stoffen als stukgoed.

De structuur van de bijlagen sluit aan bij de wet en/of regelgeving voor het vervoer van gevaarlijke stoffen over zee, binnenwateren, het spoor en door de lucht.[2]

De bijlagen zijn als volgt ingedeeld:

Bijlage A: Algemene voorschriften en voorschriften met betrekking tot de gevaarlijke stoffen en voorwerpen

  • Deel 1: Algemene voorschriften;
  • Deel 2: Classificatie;
  • Deel 3: Lijst van de gevaarlijke goederen, bijzondere bepalingen en vrijstellingen met betrekking tot het vervoer van gevaarlijke goederen verpakt in gelimiteerde- en vrijgestelde hoeveelheden;
  • Deel 4: Voorschriften voor verpakkingen en de tanks;
  • Deel 5: Procedures voor de verzending;
  • Deel 6: Voorschriften voor de constructie en beproeving van verpakkingen, IBC's (Intermediate Bulk Containers), grote verpakkingen en tanks;
  • Deel 7: Voorschriften voor het vervoer , het laden, lossen en de behandeling.

Bijlage B: Bepalingen betreffende de vervoermiddelen en het vervoer

  • Deel 8: Voorschriften voor de bemanning, uitrusting en exploitatie van het voertuig en documentatie;
  • Deel 9: Voorschriften voor de constructie en goedkeuring van voertuigen.[4][5][2]

Opleidingen en cursussen[bewerken | brontekst bewerken]

Het ADR schrijft voor dat personen die rollen vervullen zoals onder andere afzender, vervoerder en verpakker van gevaarlijke stoffen opgeleid moeten zijn voor deze rollen. De opleidingen moeten, afhankelijk van de verantwoordelijkheden en taken van de desbetreffende persoon, het volgende bevatten:

  • Een algemene bewustmaking;
  • een functiespecifieke opleiding;
  • een veiligheidsopleiding.

De opleiding moet periodiek worden aangevuld door een bijscholingscursus om rekening te houden met de wijzigingen in de voorschriften.

Veiligheidsadviseurs zoals benoemd in sub-paragraaf 1.8.3 van het ADR, die verplicht zijn voor ondernemingen die rollen benoemd in hoofdstuk 1.4 van het ADR uitvoeren (tenzij de uitzonderingen van sub-paragraaf 1.8.3.2 op de onderneming van toepassing zijn), en chauffeurs die gevaarlijke stoffen vervoeren waarbij bepaalde (gedeeltelijke) vrijstellingen niet gebruikt kunnen worden, moeten bij een erkende instantie een examen afleggen voordat zij hun taken mogen uitvoeren.[4][5]

Het ADR in Nederland[bewerken | brontekst bewerken]

Wet en Regelgeving[bewerken | brontekst bewerken]

Het vervoer van gevaarlijke stoffen over de weg is in Nederland geregeld in de Wet vervoer gevaarlijke stoffen (WVGS), het Besluit vervoer gevaarlijke stoffen (Bvgs) en in de Regeling vervoer over land van gevaarlijke stoffen (VLG).

Het VLG bevat vier bijlagen met specifieke voorschriften voor het vervoer van gevaarlijke stoffen over de weg binnen Nederland. Het VLG is als volgt opgebouwd:

  • bijlage 1: de Nederlandse vertaling van het ADR;
  • bijlage 2, hoofdstuk I: bepalingen voor uitsluitend binnenlands vervoer;
  • bijlage 2, hoofdstuk II: bepalingen voor elk vervoer op Nederlands grondgebied;
  • bijlage 3: erkende instanties;
  • bijlage 4: rijkskeuringsvoorschriften betreffende het vervoer over land van gevaarlijke stoffen.[6][7]

Het ADR is in het Koninkrijk der Nederlanden alleen van toepassing in het Koninkrijk binnen Europa, en niet in het Caribisch deel van het Koninkrijk.[1]

Beroepsexamens[bewerken | brontekst bewerken]

Examens voor de veiligheidsadviseur ADR[8] en de chauffeur vervoer gevaarlijke stoffen worden afgenomen door het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen.[9]

Toezichthouders[bewerken | brontekst bewerken]

De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) is belast met de controle op naleving van het ADR.[8]

Het ADR in België[bewerken | brontekst bewerken]

Het ADR is vanuit de richtlijn 2008/68/EC omgezet in Belgisch recht door het Koninklijk Besluit van 28 juni 2009, en van toepassing gemaakt voor nationaal vervoer, waardoor de internationale regels ook van kracht zijn binnen België.[10][4]

Naast het Koninklijk Besluit waarin het ADR geborgd is zijn ook de volgende Koninklijke Besluiten van toepassing:

  • KB 2003 Opleidingscentra: Koninklijk Besluit betreffende de opleiding van bestuurders van transporteenheden die andere gevaarlijke goederen dan radioactieve stoffen over de weg vervoeren;
  • KB 2006 Veiligheidsadviseurs: Koninklijk Besluit betreffende de aanwijzing en de beroepsbekwaamheid van veiligheidsadviseurs voor het vervoer van gevaarlijke goederen over de weg, per spoor of over de binnenwateren;
  • KB 2009 ADR: Koninklijk Besluit betreffende het vervoer via de weg of per spoor van gevaarlijke stoffen, met uitzondering van ontplofbare en radioactieve stoffen.[4]

Het vervoer van gevaarlijke stoffen behoort tot de bevoegdheden van de gewesten Vlaanderen, Brussels Hoofdstedelijk Gewest en Wallonië.[11]

Zie ook[bewerken | brontekst bewerken]

Externe links[bewerken | brontekst bewerken]

Bronnen[bewerken | brontekst bewerken]

Zie de categorie ADR images van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.