Aioli

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Aioli

Aioli (Catalaans: Allioli, Spaans: Alioli, Frans: Aïoli) is een eenvoudige, maar niet eenvoudig te bereiden knoflooksaus, die veel gebruikt wordt in Catalonië en elders aan de Middellandse Zee. De saus wordt onder andere geserveerd bij salades, koud vlees, vis, pastasalades en als tapa met brood.

Etymologie[bewerken]

Het woord aioli komt oorspronkelijk uit het Catalaans, en is een samentrekking van de woorden voor knoflook en olie (all i oli). Het woord is via het Frans in het Nederlands terechtgekomen en wordt vaak ook met een trema geschreven: aïoli. Dit is een Franse spelling.

Catalaanse aioli[bewerken]

Men begint met het fijnwrijven van tenen knoflook in een vijzel met als 'schuurmiddel' ruw zeezout uit de molen. Als de knoflook tot een dikke creme is gewreven, begint men met een druppel zonnebloemolie toe te voegen en mee te wrijven totdat deze is opgenomen. Daarna nog een druppel. Daarna nog eentje. Vervolgens kan men de hoeveelheid olie opvoeren met steeds een half theelepeltje olie. Door toevoeging van meer olie wordt de saus volumineuzer, vloeibaarder en minder uitgesproken van smaak. Bij de bereiding van de echte Catalaanse aioli wordt nooit ei gebruikt. Maar omdat het lastig is om de saus te binden, neemt men -zoals in de Franse keuken- zijn toevlucht tot eierdooier om de juiste consistentie te bereiken. Dan is het een soort mayonaise geworden, maar géén echte 'aioli'. Echte aioli herkent men doordat het dikker en lobbiger is, en het er meer 'glazig' en minder geel uitziet, dan mayonaise. De kenmerkende smaak echter, geeft de doorslag.

Aioli ligt overigens aan de basis van tal van Catalaanse gerechten waarop de toevoeging a la llauna duidt, wat verwijst naar een bepaalde bereidingswijze. Met name huisjesslakken, stokvis en konijn worden op die wijze geserveerd. Aioli wordt ook als saus bij geroosterde gerechten geserveerd. Als pars pro toto staat aioli ook voor een gerecht dat bestaat uit verse gekookte groenten als prei, bloemkool en wortelen, die samen met de saus en hardgekookte eieren worden gegeten.

Links[bewerken]

  • [1] Hoe maak je aioli
Wikibooks Wikibooks Kookboek bevat een recept voor Alioli.