Benzine

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Zie artikel Voor het gelijknamige ballet, zie Benzine (ballet).

Benzine is een mengsel van koolwaterstoffen dat wordt gebruikt als brandstof voor benzinemotoren en als oplos- en schoonmaakmiddel. Het bestaat uit lichtere destillatiefracties van aardolie met een lage viscositeit en betrekkelijk laag kooktraject.

Een tankstation in München
Reportage uit 1974 over de invoering van de benzinebonnen.

Etymologie[bewerken]

Het woord benzine heeft niets te maken met de Duitse uitvinder van de automobiel, Carl Benz. Het woord is uiteindelijk op nogal gecompliceerde wijze afkomstig van benzoë, de hars van de benzoëboom. De Engelse scheikundige Michael Faraday (1791-1867) identificeerde in 1825 als eerste de stof benzeen, in gebruikte lichtgasflessen, maar noemde de stof bicarburet of hydrogen. Het was de Duitse scheikundige Eilhard Mitscherlich die de stof bereidde uit benzoëzuur en een sterke base en de resulterende stof Benzin noemde.[1] Zijn invloedrijke vakgenoot Justus von Liebig hernoemde dit echter naar Benzol omdat hij de uitgang -in te veel vond doen denken aan stoffen als strychnine en kinine, waar het niets mee te maken had. De naam Benzin werd in de Duitse taal vanaf die tijd gebruikt voor een niet exact omschreven mengsel van lichte koolwaterstoffen, uit koolteer of aardolie bereid, terwijl met Benzol (ook reines Benzin) de stof benzeen werd aangeduid.[2]

Samenstelling en toevoegingen[bewerken]

Een tankstation in de jaren 70 waar kon worden gekozen tussen "Normaal" en "Super"

Benzine is kleurloos en bestaat uit een mengsel van koolwaterstoffen met doorgaans 4 tot circa 12 koolstofatomen, met name uit vertakte alkanen en moleculen met een benzeenring, zoals tolueen en xyleen. Het is wellicht verrassend dat, ondanks de naam, moderne benzine weinig tot geen benzeen bevat. Deze component is verwijderd omdat hij kankerverwekkend is. Ook zwavelverbindingen zijn verwijderd om luchtverontreiniging tegen te gaan.

Aan benzine die als brandstof gebruikt wordt, worden additieven (ook wel dopes genoemd) toegevoegd, onder andere om te voorkomen dat de motor gaat kloppen (ook wel pingelen genoemd). De klopvastheid wordt uitgedrukt in het octaangetal van de benzine.

Vaak wordt ten onrechte het begrip octaangehalte gebruikt. Dit is onjuist omdat dit suggereert dat octaan een stof zou zijn die is toegevoegd aan de benzine.

De meeste merken verkopen ook "premium" benzines waaraan additieven zijn toegevoegd die het vermogen van de motor zouden verhogen of die een reinigende werking zouden hebben.

Benaming benzine in Europese landen[bewerken]

Land Octaangetal 95 (E5 en E10) Octaangetal 98+ (E5)
België E10: Super 95 / Eurosuper 95 / Essence Sans Plomb Superplus / Eurosuper 98 / Essence Super Sans Plomb / Super 98
Denemarken E5: 95 oktan blyfri (benzin) Shell V-Power 99
Duitsland E5: Super E5 / Super 95 / Super bleifrei
E10: Super 95 E10 / Super E10
Super Plus 98
Finland E5: 95 E5
E10: 95 E10 / SP95 E10
98 E5
Frankrijk E5: Sans Plomb 95 / SP95 / Eurosuper
E10: Sans Plomb 95-E10 / SP95-E10
Super Sans Plomb 98 / SP98
Hongarije E5: Szuper Benzin/Olomentes 95/Super 95 Szuper Plusz 98 Oktan
Ierland E5: Regular unleaded / Premium unleaded / Petrol Super plus unleaded / Super unleaded
Italië E5: Senza Pb / Benzina Senza Piombo / Benzina Verde / SP Super / Benzina Super Senza Piombo Plus / Benzina Verde Plus
Kroatië E5: Eurosuper 95 / Bez Dovni Benzin Eurosuper 98 / Eurosuper Plus 98 / Eurosuper 100
Luxemburg E5: Super 95 / Essence Sans Plomb 95 Super 98 / Super Plus / 98 Oktan / Sans Plomb 98
Nederland E5: Euro 95
E10: Blue One 95
Superplus 98 / Super / Super ongelood
Noorwegen E5: Blyfri 95 Blyfri 98
Oostenrijk E5: Super / Bleifrei Super Plus
Polen E5: Benzina bezolowiowa 95 Benzina bezolowiowa 98
Portugal E5: Gasolina Sem Chumbo 95 Gasolina Sem Chumbo 98 / Super com aditivo
Roemenië E5: Benzina Super 95 / Benzina fara plumb 95 Benzina Super Plus 98 / Benzina fara plumb 98
Servië E5: Super 95 / Eurosuper 95 / BMB 95 / Bezolovni 95 / Europremium 95 Super 98 / BMB 98 / Bezolovni 98
Slovenië E5: Eurosuper 95 Eurosuper 98
Slowakije E5: Natural 95 / Eurosuper 95 Natural 98 / Eurosuperplus 98
Spanje E5: Gasolina Sin Plomo 95 / Eurosuper plus 95 Gasolina Sin Plomo 98 / Super plus 98
Tsjechië E5: Natural 95 / Benzin / Super Natural 98 / Natural 100 / Natural plus 100 / Super plus 100
Verenigd Koninkrijk E5: Premium unleaded 95 Super unleaded 98
Zweden E5: Blyfri 95 / Bensin 95 Blyfri 98 / Bensin 98
Zwitserland E5: Super 95 / Bleifrei 95 Super plus 98

Toevoeging stickers octaangetal en biodieselgehaltes[bewerken]

In de Europese Unie worden in alle landen vanaf 12 oktober 2018 ethanol- en biodieselgehaltes aan de huidige namen toegevoegd. Dit zijn kleine witte stickers die in de gehele Europese Unie gelijk aan elkaar zullen zijn en geplaatst zullen worden op de pompen en tankdoppen. De huidige benamingen zullen in alle landen in de huidige vorm blijven bestaan.

Voor benzine worden er ronde stickers met de aanduidingen E5 en E10 toegevoegd. De E staat hierbij voor ethanol en het cijfer geeft het gehalte van ethanol aan. E5 bevat dus 5% ethanol. Voor diesel worden er vierkante stickers toegevoegd met de aanduiding B7. Dit geeft aan dat er 7% biodiesel in verwerkt is. Gas blijft zoals het is, echter worden er wel extra witte stickers toegevoegd met de benamingen, zodat dat in alle landen gelijk wordt getrokken.

Eerder gaf de media aan dat alle huidige benamingen (Euro 95, Super 98, Diesel etc.) in de hele Europese Unie gelijk getrokken zouden worden. Dit is niet het geval. Aan de huidige benamingen worden dus alleen de witte stickers toegevoegd, welke in de hele Europese Unie gelijk aan elkaar zullen zijn.

Loodvrije benzine[bewerken]

De Nederlandse minister Winsemius opent op 15 april 1985 symbolisch 30 pompen voor loodvrije benzine

De toevoeging tetra-ethyllood, die vroeger veel werd gebruikt als antiklopmiddel, is tegenwoordig vervangen door het minder milieu-onvriendelijke methyl-tert-butylether. De benzine is hiermee loodvrij geworden. In Europa wordt sinds midden jaren 90 van de 20e eeuw vrijwel uitsluitend loodvrije benzine (Euro 95 en Super ongelood 98) verkocht. Benzines met lood zijn niet meer te verkrijgen, benzines met loodvervanger slechts beperkt, het apart toevoegen van loodvervanger aan de benzine is ook een optie. Auto's met een katalysator kunnen uitsluitend op loodvrije benzine rijden, omdat lood de katalysator beschadigt.

Energetische waarde[bewerken]

Bij de verbranding van 1 liter benzine komt ca. 35 MJ (= 9,7 kWh) energie vrij.[3]

CO2-uitstoot[bewerken]

Bij de verbranding van 1 liter benzine komt ca. 2,4 kg CO2 vrij. [1]

Dit is uitsluitend de CO2 die vrijkomt bij verbranding. Dit is echter maar een gedeelte van de totale hoeveelheid CO2 die benzine als product veroorzaakt. Volgens de well-to-wheelmethodiek wordt alle CO2 die ontstaat bij het opsporen, produceren, raffineren, transporteren en opslaan van benzine, toegerekend aan de CO2-uitstoot van benzine. Dat kan wel zo'n 30% bedragen en daarmee komt de uitstoot op 3,1 kg CO2 per liter benzine. Biobrandstoffen worden op een vergelijkbare wijze beoordeeld.

Zie ook[bewerken]

Externe link[bewerken]

Noten[bewerken]

  1. E. Mitscherlich, "Über Benzin und Benzinschwefelsäure";, Chemisches Zentralblatt, vol. 2, pp. 505-506
  2. G. Weidinger, Waarenlexikon der chemischen Industrie und der Pharmacie, Leipzig: H. Haessel, 1868-1869, pp. 62-63
  3. Jo Hermans - Energie Survival Gids ISBN 978-90-75541-11-3