Christiaan VII van Denemarken

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Christiaan VII
1749-1808
Christian d 7.jpg
Koning van Denemarken
Periode 1766-1808
Voorganger Frederik V
Opvolger Frederik VI
Koning van Noorwegen
Periode 1766-1808
Voorganger Frederik V
Opvolger Frederik VI
Hertog van Sleeswijk
Periode 1766-1808
Voorganger Frederik V
Opvolger Frederik VI
Vader Frederik V van Denemarken
Moeder Louisa van Groot-Brittannië

Christiaan VII (Kopenhagen, 29 januari 1749Rendsburg, 13 maart 1808) werd in 1766, op zeventienjarige leeftijd, koning van Denemarken en Noorwegen als opvolger van zijn vader, Frederik V.

Huwelijk[bewerken]

In datzelfde jaar trouwde hij met zijn nicht, prinses Caroline Mathilde, een zuster van koning George III van Groot-Brittannië en Ierland, toen vijftien jaar oud. Beiden waren kleinkinderen van George II van Groot-Brittannië. Christiaan was een zoon van Georges dochter Louise en Caroline Mathilde was een dochter van Georges zoon Frederik. Het jaar daarop werd hun zoon, de latere koning Frederik VI, geboren. Daarna werd nog een dochter Louise Augusta (1771-1843) geboren, die later huwde met hertog Frederik Christiaan II van Sleeswijk-Holstein-Sonderburg-Augustenburg (1765-1814).

Struensee[bewerken]

In 1768 werd Johann Friedrich Struensee koninklijke lijfarts. Deze arts kreeg een steeds grotere invloed op de koning, die mentaal erg labiel was. Van 1770 tot 1772, toen hij ten val werd gebracht, regeerde Struensee als minister van Staat in feite alleen over Denemarken. In die periode probeerde hij de ideeën van de Verlichting in het Deense koninkrijk ingang te doen vinden. Hij schafte de censuur af, beperkte de eigendomsrechten, bezuinigde op het leger, verbood foltering en voerde in deze korte periode nog veel meer hervormingen door. Uiteindelijk riepen deze zoveel weerstand op dat hij ten val werd gebracht door het hof, op initiatief van koningin-weduwe Juliana Maria van Brunswijk, stiefmoeder van de koning, en Guldberg, de privéleraar van haar eigen zoon Frederik. Struensee werd wegens majesteitsschennis, vanwege een relatie met koningin Caroline, en machtsmisbruik ter dood veroordeeld. Hij werd onthoofd op Østre Fælled in Kopenhagen op 28 april 1772. Ook zijn vriend Brandt (eveneens een verlicht denker) is daar onthoofd. Het huwelijk tussen Christiaan en Caroline Mathilde werd ontbonden.

Over het lot van Caroline Mathilde werd langdurig onderhandeld tussen Engeland en Denemarken. Zij werd ten slotte naar Celle in Hannover gebracht waar ze tot haar dood in het kasteel woonde. Op 10 mei 1775 overleed ze onverwacht aan een besmettelijke koortsziekte. Ze was toen drieëntwintig jaar oud. Ze heeft haar kinderen nooit teruggezien.

Deze periode wordt beschreven in de roman Het bezoek van de lijfarts, van de Zweedse schrijver Per Olov Enquist. Ook is er een film over gemaakt, genaamd En kongelig affære.

Nieuwe machthebbers[bewerken]

De macht werd overgenomen door een staatsraad, waarvan de koningin-weduwe Juliana Maria, haar zoon Frederik en Guldberg deel uitmaakten. De laatste werd de feitelijke machthebber en hij maakte een einde aan de meeste hervormingen van Struensee, tot hij zelf in 1784 ten val werd gebracht en kroonprins Frederik op 16-jarige leeftijd de macht naar zich toe trok, die alsnog allerlei verlichte ideeën doorvoerde. Christiaan VII, die formeel nog steeds de macht had, overleed op 13 maart 1808 aan een beroerte, waarop zijn zoon Frederik koning werd als Frederik VI.