Gaffelaar

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Een Gaffelaar of Gaffelschuit (Gaffelaer, Gaffelschuyt) is een voorloper van de tjalk, en had veel overeenkomst met de Friese palingaken. Zij was rond van bouw en zwaar uitgevoerd met veel zeeg. Er zijn twee plaatsen waar de gaffelaar voor kwam: Brabant/Zeeland en Overijssel.

Johannes Christiaan Schotel - Een stille rede met een Zwartewaalse gaffelaar, 1822

De zeilvoering was eerst met het spriet of smakzeil, later werd dit het : staand gaffeltuig als grootzeil, en verder stagfok, kluiver en jager, aan het achterste mastje werd alleen een kleine bezaan gevoerd.

Brabant/Zeeland[bewerken]

De Gaffelaar werd ook wel Brabants beurtschip genoemd. Het werd als beurtschip gebruikt op de Brabantse binnenwateren, maar ook als vissersschip maar dan met name op de Zeeuwse wateren. Na de invoering uit Frankrijk van de vissloep in 1817 was het vlug gedaan met de gaffelschuiten.

Overijssel[bewerken]

De Zwartewaalse gaffelaar werd met name gebruikt voor de hoekwant of beug visserij.

De Gaffelaar op het hier getoonde schilderij uit de 19e eeuw toont dat de gaffelaar ook getuigd kon worden met een topzeil in de grote mast.

Nederlandse historische typen: Buis · Crabschuyt · Crayer · Damloper · Eiker · Fluit · Gaffelaar · Hoeker · Heude · Hulk · Tjalk · Kofschip · Kogge · Otter · Pink · Poon · Potschip · Smalschip · Snauwschip · Retourschip · Smak · Snik · Waterschip · Westwerling · Wijdschip · Zetteboot · Zomp
Historische bedrijfsvaartuigen: Aak · Blazer · Bolle met boord · Bolschip · Boltjalk · Botter · Friesemaatkast · Hagenaar · Kaag · Klipper · Klipperaak · Kraak (binnenvaart) · Kwak · Lemsteraak · Praam · Schokker · Skûtsje · Steilsteven · Stevenaak · Tjalk · Westlander · Zeilkast
Buitenlands historische typen: Balant · Dhow · Ewer · Galei · Galjas · Galjoen · Jonk · Karveel · Klipper · Kraak (zeeschip) · Linieschip · Naveel · Nef · Schoener · Xebec
Zeegaande zeilschepen: Bark · Barkas · Barkentijn · Brigantijn · Brik · Fregat · J-klasse · Kits · Korvet · Kotter · Logger · Schoener · Volschip · Windjammer · Yawl
Historische zeilscheepjes: Boeier · Hoogaars · Punter · Schouw
Zeiljachten: Draijer · Fisher · Folkboot · Halcyon 23 · Pion · Regina · Standfast 27 · Standfast 30 · Standfast 33 . Tirion · Tirion28 · Twister · Waarschip
Sport en recreatie: BM · Catamaran · Centaur · Extreme 40 · Flying Arrow · Jol · Lelievlet · Piraat · Sloep · Solo · Stern · Stockpaert · TP52 · Trimaran · Wayfarer
Nationale klassen: 16m² · Efsix · Pampus · Randmeer · Regenboog · Schakel · Sharpie · Spanker · Splash · Tirion · Top · Valk · Vrijheid · Sailhorse
Internationale klassen: 420 · Contender · Flying Junior · J22 · J24 · Mirror · OK-jol · Optimist · RC44 · Vaurien
Huidige Olympische klassen: 470 · 49er · 49er FX · Finn · Laser · Laser Radial · Nacra 17 · RS:X
Vintage Yachting klassen: 5.5 Meter · Draak · Europe · Flying Dutchman · Olympiajol · Soling · Tempest · Twaalfvoetsjol · Yngling
Voormalige Olympische klassen: 6 Metre · 6.5 Metre · 7 Metre · 8 Metre · 10 Metre · 12 Metre · 12m² Sharpie · Scherenkruiser · Achttienvoetsjol · Division II · Elliott 6m · Firefly · Lechner · Meulan · Mistral · Snowbird · Star · Swallow · Ton-klassen · Tornado · Windglider