Gebruiker:Nieuwenhuijsenjr/Kladblok

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Dit is het persoonlijke kladblok van Nieuwenhuijsenjr.
Een kladblok is een subpagina van iemands gebruikerspagina. Het dient als testruimte voor de gebruiker en om nieuwe artikelen of langere toevoegingen aan bestaande pagina's voor te bereiden.

Let op: je kladblok opslaan gaat met de knop 'publiceren'. De pagina wordt daarmee nog niet in de openbare encyclopedie geplaatst en blijft een kladpagina. De kladblokpagina is wel zichtbaar (voor iedereen die wat meer van Wikipedia) en mag dus geen onoorbare dingen te bevatten.

Het is, ook in een kladblok, uitdrukkelijk niet toegestaan om zonder toestemming auteursrechtelijk beschermd materiaal van derden te publiceren.
Enkele handige links: Spiekbriefje | Snelcursus

Andere testplaatsen: De algemene zandbak | De probeerpagina van de snelcursus | De sjabloonzandbak


Frederik Nieuwenhuijsen was een belangrijke Nederlandse verzetsstrijder in de Tweede Wereldoorlog. Vanaf het eerste uur van de bezetting tot begin 1945 heeft hij deelgenomen aan verschillende verzetsorganisaties, waaronder het Comité voor Vrij Nederland, de Ordedienst, het Nationaal Comité van Verzet en de Contactcommissie van de Grote Raad van de Illegaliteit.

Biografie[bewerken | brontekst bewerken]

Frederik ‘Frits’ Nieuwenhuijsen werd geboren op 3 oktober 1905 in Amsterdam. Na de HBS studeerde hij allereerst werktuigbouwkunde aan de MTS. Met dit diploma vervolgde hij zijn opleiding met de studie bedrijfseconomie aan de universiteit van Amsterdam. Na het behalen van het kandidaatsexamen moest hij echter om financiële redenen zijn studie afbreken toen ook het bedrijf van zijn vader in de crisisjaren failliet ging. Via een relatie van zijn ouders wist hij in ’32 een baan te vinden bij de Hollandse Societeit van Levensverzekeringen (in de jaren ’60 gefuseerd tot Delta Lloyd).

Allereerst werd Nieuwenhuijsen geplaatst op het regiokantoor in Utrecht. Na zes maanden werd hij benoemd tot hoofdagent. In 1937 kreeg Frits de opdracht een nieuw kantoor voor de Hollandse Sociëteit te vestigen in Rotterdam. Hij concentreerde zich daar op het sluiten van collectieve bedrijfsverzekeringen met de Rotterdamse zakenwereld, in die tijd een nieuw verzekeringsproduct.

Twee weken na het bombardement op Rotterdam op 14 mei 1940 werd Nieuwenhuijsen overgeplaatst naar het hoofdkantoor in Amsterdam met de functie van generaal-agent voor collectieve zaken. Kort daarna werd hij benoemd in de nieuwe functie van generaal-agent in algemene dienst. Daarmee kwamen ook de coördinatie van de binnen- en de buitendienst en tevens de publiciteit voor het bedrijf onder zijn verantwoordelijkheid. Met deze overplaatsing verhuisde Frits in juni met zijn gezin van Hillegersberg naar Amstelveen waar zijn verzetsactiviteiten begonnen.

Verzetswerk[bewerken | brontekst bewerken]

In zijn nieuwe werkomgeving kwam Nieuwenhuijsen al spoedig in contact met een van de eerste verzetsorganisaties: het Comité voor Vrij Nederland, gevormd door een aantal hoger geschoolden uit de Amsterdamse zakenwereld, dat opriep tot passief en ook actief burgerlijk verzet tegen de bezetter. Het comité publiceerde in december ’40 ook een sarcastische openbrief aan de rijkscommissaris Seyss-Inquart met dramatische, merkwaardig nauwkeurig uitgekomen voorspellingen voor Duitsland als Hitler niet spoedig de strijd zou staken. (ref. 4).

In zijn woonomgeving in Amstelveen trof Nieuwenhuijsen een groep vrienden die zich bezighielden met het verzamelen van informatie van belang voor de Britse Secret Intelligence Service, en met de opvang van bemanningsleden van neergeschoten Britse bommenwerpers die het spionagemateriaal konden meenemen op hun terugreis naar Engeland.(ref. 2). De groep was een onderdeel van het landelijk pilotenhulp-netwerk van de Amsterdamse Jean Lenglet, beter bekend onder zijn auteursnaam Edouard de Nève.

In het voorjaar van ’41 werden zowel het Comité voor Vrij Nederland als het pilotenhulpnetwerk van de Nève voor een belangrijk deel opgerold door de Sicherheitsdienst. Een aantal van hen kreeg de doodstraf, anderen werden gevonnist met lange tuchthuisstraffen. In maart werd ook Frits Nieuwenhuijsen gearresteerd op verdenking van betrokkenheid bij het Comité voor Vrij Nederland, en opgesloten in het huis van bewaring in Scheveningen. Eind Mei werd hij vrijgelaten bij gebrek aan voldoende bewijs.

Na zijn vrijlating uit het ‘Oranjehotel’ organiseerde Nieuwenhuijsen via het Rode Kruis van uit zijn huis een verzending van voedselpakketten voor onze oud-militaire officieren die kort daarvoor als krijgsgevangenen waren afgevoerd naar Polen. De pakketten werden gevuld met voedzame versnaperingen verkregen via de achterdeur van bedrijven als Verkade, Nutricia en bakkerij van der Meer en Schoep, waarbij hij relaties had vanuit zijn verzekeringswerk.

Al spoedig hervatte hij ook zijn verzetsactiviteiten. Nu ondermeer als contactman en subdistributeur voor de Zaandamse bankier Walraven van Hall (ref. 2). Kort daarvoor had van Hall met zijn Zeemanspot een financieel steunfonds opgericht voor de achtergebleven gezinnen van Nederlandse zeevarenden en ook onderduikers uit het verzet. Met het toenemend aantal van deze laatste groep, kreeg deze financiering de naam van Nationaal Steunfonds.

Daarnaast werd Nieuwenhuijsen opgenomen in de vers gevormde spionagesectie V van de Ordedienst, de verzetsorganisatie van oud-militaire officieren die zich voorbereidden op een gewapende gezagsovername als de bezetters zouden vetrekken. Tevens ondersteunde hij de hoogleraar C.G. Heringa, de Amsterdamse voorman van het artsenverzet, met de opzet van een verzetsnetwerk onder betrouwbare ambtenaren. Ook werd hij een ‘inspirator’ voor de sabotagegroep CS-6. die zich bezighield met het vernielen van spoorwegverbindingen om het transport van joden naar Westerbork te belemmeren en met de liquidatie van notoire jodenverraders (ref. 1- 286). Een van de leden van CS-6, Gideon Boissevain was een collega van Nieuwenhuijsen bij de Hollandse Societeit.

In januari ’43 nam Nieuwenhuijsen ook deel aan de oprichting van het Nationaal Comité van Verzet (NC), met voormannen als Walraven van Hall en Lambertus Neher, waarbij een eerste samenwerkingsverband tot stand kwam van een aantal verzetsorganisaties. (ref. 3). Bij de eerste bijeenkomst van het NC was hij aanwezig als vertegenwoordiger van het artsenverzet en tevens als verbindingsman met de Sectie V van de Ordedienst. Rond die zelfde tijd besloot hij onder te duiken. Een veilig onderdak vond hij in de directiewoning van zijn oom Max van der Horst op het terrein van de Amsterdamse Westergasfabriek.

Toen in juli 1944 uiteindelijk de algehele coördinatie van het Nederlandse verzet tot stand kwam, werd Nieuwenhuijsen gekozen als secretaris van de beleidsvormende Contactcommissie van de Grote Raad van de Illegaliteit. Tevens werd hij benoemd tot secretaris van het daarna opgerichte meer operationele Landelijk Werkcomité en het Amsterdams Werkcomité.

Eind januari ‘45 werd Frederik Nieuwenhuijsen met Walraven van Hall gearresteerd door de Sicherheitsdienst op een verraden vergadering van het Landelijk Werkcomité Op 12 februari werden beide mannen publiekelijk gefusilleerd bij de Jan Gijzenbrug in Haarlem.

Posthuum[bewerken | brontekst bewerken]

Koningin Wilhelmina heeft op 9 mei 1946 het Verzetskruis voor Nieuwenhuijsen uitgereikt aan zijn vrouw in het paleis op de Dam. Later is hem alsnog de militaire rang van kolonel toegekend, relevant voor het weduwepensioen van zijn echtgenote. In Amsterdam en in Amstelveen zijn een straat en een laan naar hem vernoemd. Frederik Nieuwenhuijsen is begraven op de Eerebegraafplaats in Bloemendaal.

Bronnen/referenties[bewerken | brontekst bewerken]

  1. Gedenkboek ‘De Eerebegraafplaats te Bloemendaal’ (P.H. Heere) Sdu Uitgevers 2005
  2. Jaren van verduistering, de bezettingstijd in Amstelveen (Tini Visser) De Walburgpers 1989
  3. Walraven van Hall, de premier van het verzet (Erik Schaap) Stichting Uitgeverij Noord-Holland 2006
  4. Het Koninkrijk der Nederlanden in Oorlogstijd (L. de Jong) Staatsuitgeverij 1981

Externe Link[bewerken | brontekst bewerken]