Jan Bucquoy

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Jan Bucquoy
Jan Bucquoy in 2002
Jan Bucquoy in 2002
Volledige naam Jan Bucquoy
Geboren 15 november 1945
Geboorteland België
(en) IMDb-profiel
Portaal  Portaalicoon   Film

Jan Bucquoy (Harelbeke, 16 november 1945) is een Belgisch filmregisseur en auteur.

Jeugd[bewerken]

Bucquoy studeerde literatuur in Grenoble, filosofie in Gent, filmregie in Brussel (INSAS) en politieke wetenschappen in Straatsburg.

Carrière[bewerken]

Toneel[bewerken]

Hij voerde Vlaamse toneelstukken op in het Frans o.a. Het gezin van Paemel van Cyriel Buysse en Vendredi (Vrijdag) van Hugo Claus.

Film[bewerken]

In 1994 regisseerde hij zijn eerste film van de filmtrilogie "La Vie sexuelle des Belges": La Vie sexuelle des Belges 1950-1978,[1] die over de eerste 28 jaren[2] van zijn jeugd gaat. Deze serie gaat niet over seks maar over het bewustzijn van het genot. De Belgen zijn een diersoort met hun eigen seksuele voorkeur en onhebbelijkheden zoals de bonobo (waar hij het over heeft in de film La Jouissance des hystériques) of de gorilla's.[3] Veel van zijn films spelen zich af in West-Vlaanderen (zijn producent Francis De Smet komt ook uit West-Vlaanderen) of te Brussel. De films zitten vol met absurde ideeën: zo is er Camping Cosmos (tweede deel van de filmtrilogie) dat gaat over de vakantie aan de kust van de modale Belg. Het toneelstuk Mutter Courage und ihre Kinder van Bertolt Brecht wordt geparodieerd in een scène van ruziënde echtgenoten. Mevrouw Vandeputte, (Lolo Ferrari, uitbaatster van Camping Cosmos), kan enkel seksuele bevrediging hebben met een schertsfiguur die gelijkt op Kuifje (Claude Semal, de radioman) en dit met het volkslied van de Sovjet-Unie op de achtergrond. Dit is een illustratie van de zgn. Verfremdung. Daarnaast deinst hij er niet voor terug een scène op te voeren in de film De sluiting van de Renault fabriek te Vilvoorde[4][5] (1998) (derde deel van de filmtrilogie) waarin de bedrijfsleider Louis Schweitzer met terroristisch geweld wordt ontvoerd. Deze film toont aan hoe de vakbonden, politici en arbeiders met onthutsing reageren op de onverwachte sluiting van de Belgische Renault-fabriek in 1997.

Filmografie[bewerken]

Als regisseur/scenarist:

  • La vie sexuelle des Belges 1950-1978 (1994) (geproduceerd door Bucquoy en Francis De Smet)
  • Camping Cosmos (La vie sexuelle des Belges II) (1996) (geproduceerd door Bucquoy en Francis De Smet)
  • Crème et châtiment (1997)
  • Fermeture de l'usine Renault à Vilvoorde (La vie sexuelle des Belges III) (1998)
  • La Jouissance des hystériques (La vie sexuelle des Belges IV) (2000)
  • Vrijdag Visdag (La vie sexuelle des Belges V) (2000)
  • La vie politique des Belges (2002)[6]
  • La société du spectacle et ses commentaires (La vie sexuelle des Belges VI) (2003)
  • Les Vacances de Noël (2005)[7]

Als acteur:

  • La Vie Sexuelle des Belges 1950-1978 (1994)
  • Camping Cosmos (1996)
  • La Jouissance des hysteriques (2000)
  • Aaltra (2003)

Auteur van stripverhalen[bewerken]

Naast het regisseren van films heeft hij ook scenario's geschreven voor de stripreeksen De paden van de roem,[8] Frenchy en Het "Bal du Rat Mort"[9][10] (uitg. Michel Deligne, 1982) met de tekenaar J.F. Charles dat zich te Oostende afspeelt.

Anarchist[bewerken]

Bucquoy is een extravagant anarchist. Hij komt regelmatig in het nieuws met diverse ludieke acties:

In mei 2006 kraakte hij, met een groep rond het café 't Kroegske van de Paulusfeesten te Oostende, het mythische café De Dolle Mol[11] in Brussel dat al jaren leeg stond en verkommerde. Het café werd opnieuw geopend totdat hij er einde juni werd uitgezet door de politie. Op 1 juni 2007 is het café heropend nadat Vlaams Minister voor Brusselse Aangelegenheden en Cultuur Bert Anciaux met de eigenaar van het pand een huurovereenkomst afsloot. Minder bekend is zijn medewerking aan de clandestiene Radio Uylenspiegel in Frans-Vlaanderen waarbij hij met een groepje aanhangers de zendmast van Radio Rijsel opblies.

Bucquoy veroorzaakte in 1991 een mediarel door in Felice Damiano's programma "Incredibile" Koningin Fabiola's schaamdelen te vergelijken met twee vijgen die hij speciaal daarvoor naar de studio had meegenomen. Hij kreeg tijdens dezelfde uitzending ook ruzie met Paul Jambers die sceptisch was over Bucquoy's imago als anarchist.

Filosofie[bewerken]

Situationisme[bewerken]

De controversiële handelingen van Jan Bucquoy zijn een vorm van protest die zijn geïnspireerd op het idee van de situationist Guy Debord dat onze gemediatiseerde samenleving niet ernstig mag genomen worden en moet ontmaskerd worden als een constant bombardement van nutteloze beelden en zogenaamd nieuws, met als bedoeling het volk onwetend of in een staat van apathie te houden. De spektakelmaatschappij verliest zijn greep op de massa wanneer het belang dat aan een optreden (bijvoorbeeld op de televisie) van een beroemdheid wordt gehecht, evenredig is aan het ludiek aspect ervan. Vandaar ook zijn medewerking aan het taartengooien van deze beroemdheden (bijvoorbeeld Bill Gates met Noël Godin): dat werkt als een ontmaskering zoals het carnaval. Permanente revolte en toneel werken hier samen (zoals met de figuur van Tijl Uilenspiegel).[12]

Psychoanalyse[bewerken]

Daarnaast is er ook de invloed van de psychoanalyse, in het bijzonder van Jacques Lacan, en van het Belgische surrealisme (Marcel Mariën).

Politiek[bewerken]

  • Hij vindt dat verkiezingen vervangen moeten worden door een loterij, zodat iedereen evenveel kans heeft om parlementslid te worden.
  • In 2004 werd hij bij de voorzittersverkiezingen van Spirit verpletterend verslagen door Geert Lambert.[13]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. La vie sexuelle des Belges 1950-78
  2. "La vie sexuelle op BBC Two (BBC2, 20 juli 1997, 0.55 uur): Zet 'm op, ouwe rukker!". "Het 2 PKtje heeft gewonnen van de Porsche!" zei Jan Bucquoy (51) toen hij de André Cavens-prijs '94 kreeg. De Unie van de Belgische Filmkritiek had zijn debuutfilm La vie sexuelle des belges met ruime voorsprong op Farinelli tot beste Belgische film van het jaar uitgeroepen. Zelfs onze "Lexman" was weg van deze autobiografische film, die de eerste 28 jaren uit het leven van een arbeidersjongen uit Harelbeke schetst. Een jaar later kreeg schilder, beeldhouwer, striptekenaar en nu ook cineast Bucquoy de Pallieterprijs voor de Film, "wegens zijn doorzettingsvermogen en voor de controversiële wijze waarop hij deze low-budgetfilm tot stand bracht." Dat het hier om een Franstalige productie ging mocht niet deren, want "Bucquoy heeft zijn Vlaamse roots nooit afgewezen." "Humo", 5/07/97.
  3. Gebaseerd op het werk van Desmond Morris: Intimate Behaviour (1971) en De naakte aap (1967).
  4. Fermeture de l'usine Renault à Vilvoorde
  5. De sluiting van de Renault fabriek te Vilvoorde.
  6. La vie politique des Belges
  7. Les vacances de Noël
  8. (fr) Les chemins de la gloire.
  9. (fr) Le Bal du rat mort. Over Le Bal du Rat mort verscheen een artikel in het Oostends folkloristisch tijdschrift De Plate van juni : Het Bal du rat mort door Francis De Smet.
  10. Het bal du rat mort (strip)
  11. Geschiedenis van de Dolle mol
  12. Entartons, entartons, les pompeux cornichons, door Noël Godin, p. 199, Uitgeverij Flammarion, 2005, ISBN: 2-08-068546-5: "... son attentat chantilly relevait d'une vieille tradition humoristique belge amorcée par les espiègleries anti-royalistes de Thyl Uilenspiegel au XVIII ième siècle puis perpétuée par des canulars et esclandres des surréalistes de combat à la Marcel Mariën."
  13. Geert Lambert met ruime voorsprong voorzitter Spirit Het Nieuwsblad, 17 oktober 2004