Joke J. Hermsen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Joke Hermsen
Algemene informatie
Volledige naam Joke Johannetta Hermsen
Geboren 29 juli 1961
Geboorteplaats Middenmeer
Land Vlag van Nederland Nederland
Werk
Jaren actief 1991-heden
Genre essay, roman
Dbnl-profiel
Website
Portaal  Portaalicoon   Literatuur

Joke Johannetta Hermsen (Middenmeer, 29 juli 1961) is een Nederlandse schrijfster en filosofe.[1]

Biografie[bewerken | brontekst bewerken]

Hermsen studeerde literatuur en filosofie in Amsterdam en Parijs. In 1993 promoveerde ze aan de Universiteit Utrecht op een proefschrift over Lou Andreas-Salomé, Belle van Zuylen en Ingeborg Bachmann. Ze deed ook onderzoek naar het gedachtegoed van Hannah Arendt, Simone Weil en Emmanuel Levinas.

In 1998 debuteerde Hermsen met de roman Het dameoffer. In 2001 publiceerde ze Tweeduister, een historische roman die zich afspeelt tijdens het interbellum en onder meer T.S. Eliot en Virginia Woolf ten tonele voert. Deze roman werd ook in het Duits vertaald en in 2003 gepubliceerd als Die Gärten von Bloomsbury. De doorbraak bij een groter lezerspubliek kwam er in 2004 met de roman De profielschets, een satire op academisch filosofische kringen. Hermsen schrijft ook essays over kunst, literatuur en filosofie. De essaybundel Heimwee naar de mens uit 2003 bevat ook haar in 1999 met de Jan Hanlo Essayprijs bekroonde essay over schoonheid. Het boek kwam op de shortlist voor het beste filosofische boek van het jaar 2004.

In februari 2008 verscheen De liefde dus, een roman over de 18e-eeuwse schrijfster en filosofe Belle van Zuylen. Dit werk werd genomineerd voor de longlist van de Libris Literatuur Prijs en bekroond met de Halewijnprijs.

Eind 2009 verscheen haar essaybundel Stil de tijd, pleidooi voor een langzame toekomst dat binnen enkele maanden menige herdruk beleefde. In 2011 werd het bekroond met de Jan Hanlo Essayprijs en in 2012 werd de inleiding opgenomen in het centraal examen van het eindexamen Nederlands van het voorbereidend wetenschappelijk onderwijs. Naar aanleiding van een groot aantal klachten van leerlingen bij het Landelijk Aktie Komitee Scholieren over deze tekst verklaarde Hermsen tegenover de NOS dat ook zij het niet eens was met de antwoorden op sommige vragen die over de tekst werden gesteld.[2]

In 2010 verscheen haar essay Windstilte van de ziel, in 2012 gevolgd door haar roman Blindgangers. Hierin behandelt ze thema's als technostress, nihilisme en vechtscheidingen. In 2014 verscheen de essaybundel Kairos. Een nieuwe bevlogenheid, dat op de shortlist voor beste filosofische boek van het jaar belandde. Voor de Maand van de Filosofie in 2017 schrijft zij het essay Melancholie in tijden van onrust, dat inmiddels ook in het Spaans is vertaald. Daarna verscheen de roman Rivieren keren nooit terug in 2018 en 'Het tij keren met Rosa Luxemburg en Hannah Arendt in 2019, dat in korte tijd 8 herdrukken kende en in diverse talen is vertaald en onder meer door Yale University Press in Amerika wordt uitgegeven. Eind 2020 publiceerde zij een selectie van haar beste essays over kunst en literatuur: Ogenblik & eeuwigheid. Meer tijd voor de kunst.

Hermsen was naast schrijfster ook mentor bij Kunstenaars & Co, bestuurslid van de Internationale Vereniging van Vrouwelijke Filosofen, commissielid van Arti et Amicitiae en was mede-oprichter van MHT9, een tijdelijk podium voor tentoonstellingen en literaire voordrachten in Amsterdam. Samen met Jaap de Jonge maakt zij documentaires over literair-filosofische onderwerpen. De animatiefilm Elke mening telt. Telt elke mening? werd bekroond met de Martin van Amerongen Publieksprijs 2008. De Jonge maakte tevens twee korte documentaires over De liefde dus, Stil de tijd en Blindgangers. Hermsen houdt regelmatig lezingen over literatuur, filosofie en maatschappelijke kwesties. Vanaf 2017 is zij ook diverse keren als curator van beeldende kunst opgetreden, onder andere in Kasteel Gaasbeek nabij Brussel met de tentoonstelling Het juiste ogenblik.

Citaat uit haar werk[bewerken | brontekst bewerken]

Het is zaak om je niet op te winden als je afhankelijk bent van anderen en dus heeft Charles Jean-Samuel d'Apples zich zonder veel ophef te maken geschikt in zijn lot van bewoner van de krapste eenpersoonshut, met nauwelijks ruimte voor zijn bagage of voor een behoorlijke tafel om aan te lezen. Hij heeft geen keus en geduld om te wachten op een volgend schip heeft hij ook niet. Urenlang heeft hij en met hem twee andere passagiers, moeten wachten tot de Franse driemaster, Semper Mare Navigandum gedoopt, was volgeladen met vracht die voornamelijk uit wapens, wijn, likeuren en stoffen bestaat. Toen eindelijk alles aan boord geheven was, de loopplank was ingehaald en de trossen waren losgegooid, kwam de douane langszij en werden ze nog ruim een uur door de havencontroleurs opgehouden, die maar moeilijk bleven doen over de papieren.

— Joke J. Hermsen: De liefde dus. Roman, Uitgeverij de Arbeiderspers, Amsterdam Antwerpen, derde druk 2009, p. 35. (Historische roman over Belle van Zuylen in de jaren 1785-1786.)

Bibliografie[bewerken | brontekst bewerken]

Bibliografie
Jaar Titel Vertaling Uitgeverij ISBN Opmerkingen
1991 Nu eens dwaas dan weer wijs. Belle van Zuylen tussen Verlichting en Romantiek Sara- Van Gennep 9060128567 Essaybundel naar aanleiding van de 250ste geboortedag van Belle van Zuylen en de oprichting van het Belle van Zuylen Instituut aan de Universiteit van Amsterdam.
1993 Nomadisch narcisme. Sekse, liefde en kunst in het werk van Lou Andreas-Salomé, Belle van Zuylen en Ingeborg Bachmann Kok Agora 9039105596 Proefschrift Rijksuniversiteit Utrecht.
1997 Het denken van de ander. Proeve van een vrouwelijke ideeëngeschiedenis Kok Agora 9039106770 Essays.
1998 Het dameoffer De Arbeiderspers 9029520973 Debuutroman.
1999 The Judge & the Spectator. Hannah Arendt's Political Philosophy Peeters 9042907819 Redactie met Dana R. Villa in de reeks Morality and the meaning of life.
1999 Unheimlich mooi. Over (ge)weldadige kunst (Armando, Dumas, Heidegger) Essay verschenen in Tirade, 1999, nr. 381. Digitale versie. Jan Hanlo Essayprijs.
2001 Tweeduister De Arbeiderspers 9029521953 Roman over de Engelse kunstenaars van de Bloomsburygroep. In het Duits vertaald als Die Gärten von Bloomsbury.
2003 Heimwee naar de mens. Essays over kunst, literatuur en filosofie De Arbeiderspers 9029515538 Essays, gedeeltelijk eerder verschenen in o.a. Tirade. Inclusief het met de Jan Hanlo Essayprijs 1999 bekroonde essay onder de titel Boze schoonheid. Over de unheimliche kunst van Armando en Marlene Dumas.[3] Shortlist beste filosofische boek van 2004.
2004 De profielschets De Arbeiderspers 902952278X Roman.
2008 De liefde dus De Arbeiderspers 9029565632 Roman over Belle van Zuylen. Halewijnprijs.
2008 Simone de Beauvoir : alles welbeschouwd Klement 9086870158 Monografie in de reeks Denkers.
2009 Stil de tijd. Pleidooi voor een langzame toekomst De Arbeiderspers 9029571395 Gedeeltelijk eerder verschenen in Filosofie Magazine, Streven, De Revisor, De Groene Amsterdammer en Tirade. Jan Hanlo Essayprijs.
2010 Windstilte van de ziel Ten Have 9025961185 Essay. 2e druk bij De Arbeiderspers.
2012 Blindgangers De Arbeiderspers 9029578585 Roman.
2014 Kairos. Een nieuwe bevlogenheid De Arbeiderspers 902950501X Essays met illustraties van Jaap de Jong, best verkochte filosofieboek van 2014.[4], ook in Servo-Kroatische vertaling
2017 Melancholie van de onrust Stichting Maand van de filosofie 9789047709534 Essay van de Maand van de Filosofie 2017. 2e druk verschenen bij De Arbeiderspers.
2018 Rivieren keren nooit terug De Arbeiderspers 9789029505437 Roman.
2019 Het tij keren : met Rosa Luxemburg en Hannah Arendt Prometheus 9789044640700 Essay met een fragment uit de Brieven van Rosa Luxemburg.